Một người đàn ông 65 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc) đã phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi duy trì chế độ ăn nhiều thực phẩm lên men với mong muốn cải thiện hệ tiêu hóa. Trường hợp này được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường chia sẻ trên China Times như một lời cảnh báo về việc lạm dụng các thực phẩm tưởng chừng rất tốt cho sức khỏe.
Bệnh nhân vốn mắc tăng huyết áp và suy thận mạn giai đoạn 3. Sau khi đọc thông tin cho rằng thực phẩm lên men có lợi cho hệ vi sinh đường ruột và giúp tăng cường miễn dịch, ông bắt đầu bổ sung dưa cải muối, củ cải muối vào gần như mọi bữa ăn. Buổi tối, ông còn ăn thêm đậu phụ lên men với cháo trắng và tự làm nhiều loại rau muối tại nhà để sử dụng thường xuyên.
Tin rằng thực phẩm lên men tốt cho đường ruột, một người đàn ông 65 tuổi đã ăn kim chi, dưa muối trong hầu hết các bữa suốt hai tuần. Kết quả, ông bị suy thận cấp, phù phổi và suýt phải lọc máu khẩn cấp. Ảnh minh họa
Chỉ sau hai tuần, người đàn ông xuất hiện tình trạng phù nề nghiêm trọng ở hai chân, khó thở, không thể nằm ngủ vì cảm giác ngột ngạt. Khi nhập viện, huyết áp của ông tăng vọt lên 190/110 mmHg, kali máu ở mức 6,2 mmol/L, phổi bị phù nặng và chức năng thận suy giảm nhanh chóng. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị suy thận cấp và chỉ còn cách rất ngắn là phải tiến hành lọc máu.
Vì sao thực phẩm lên men có thể gây hại cho người bệnh thận?
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, thực phẩm lên men chứa nhiều lợi khuẩn (probiotic) và các axit hữu cơ có lợi. Một số chủng vi khuẩn có thể hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm độc tố urê trong máu và góp phần làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận.
Tuy nhiên, những lợi ích này không đồng nghĩa với việc có thể ăn tùy ý, đặc biệt đối với người mắc bệnh thận.
Hàm lượng muối rất cao
Phần lớn các loại kim chi, dưa muối, củ cải muối hay các món lên men đều chứa lượng natri lớn. Ăn quá nhiều muối khiến huyết áp tăng, thúc đẩy phản ứng viêm, làm tổn thương mạch máu và đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận.
Nguy cơ tăng kali máu
Quá trình lên men khiến kali trong rau củ trở nên cô đặc hơn. Trong khi đó, người bị bệnh thận có khả năng đào thải kali kém, nên việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến tăng kali máu – tình trạng nguy hiểm có thể gây rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim đột ngột.
Tăng gánh nặng phốt pho
Các sản phẩm đậu nành lên men như miso, tương đậu hay đậu phụ lên men chứa nhiều phốt pho. Nếu sử dụng thường xuyên với lượng lớn, người bệnh có nguy cơ tăng phospho máu, làm tăng tình trạng vôi hóa mạch máu và các biến chứng tim mạch.
Ăn thực phẩm lên men thế nào để không gây hại cho thận?
Để tận dụng lợi ích của thực phẩm lên men mà vẫn bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường khuyến cáo:
- Không nên xem kim chi hay dưa muối là nguồn rau xanh chính trong bữa ăn và tránh ăn với số lượng lớn.
- Miso, tương đậu chỉ nên dùng như gia vị để nêm nếm hoặc ướp thực phẩm, đồng thời cần giảm lượng muối từ các nguồn khác.
- Trước khi ăn kim chi hoặc dưa muối, nên rửa hoặc ngâm qua nước ấm để loại bỏ bớt muối và một phần kali hòa tan.
- Người mắc bệnh thận từ giai đoạn trung bình đến nặng cũng nên hạn chế sử dụng thường xuyên sữa chua và các sản phẩm từ sữa do chứa tương đối nhiều kali và phốt pho.
Ngoài ra, bác sĩ đặc biệt khuyến cáo không nên tự làm thực phẩm lên men tại nhà nếu không đảm bảo quy trình vệ sinh. Điều kiện chế biến không an toàn có thể tạo môi trường cho nấm mốc sinh độc tố aflatoxin hoặc vi khuẩn có hại phát triển, làm tăng nguy cơ viêm thận cấp và nhiều biến chứng sức khỏe khác.
Các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và ưu tiên các loại có hàm lượng natri thấp, đặc biệt nếu đang mắc bệnh thận hoặc tăng huyết áp.
