Theo dự thảo Nghị quyết quy định diện tích nhà ở tối thiểu để được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ tại TP.HCM đang được Sở Xây dựng lấy ý kiến góp ý người dân, các đơn vị liên quan, Thành phố dự kiến vẫn áp dụng mức diện tích nhà ở tối thiểu để được đăng ký thường trú tại chỗ ở trên địa bàn là 8m² sàn/người.
Thực tế, diện tích nhà ở tối thiểu để được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ tại TP.HCM đã được áp dụng từ 2021, ngay khi Luật Cư trú năm 2020 có hiệu lực; và tiếp tục áp dụng diện tích này theo văn bản (số 2514 ngày 10/6/2023) của UBND.
TP.HCM dự kiến áp dụng diện tích nhà ở tối thiểu để đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp là 8m² sàn/người.
Hiện nay, sau khi TP.HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Thành phố cần một nghị quyết áp dụng chung trên địa bàn, thay vì tiếp tục duy trì các mức theo địa giới hành chính cũ. Mức quy định năm 2022 của tỉnh Bình Dương cũ là 8m² sàn/người; của Bà Rịa - Vũng Tàu là 10m² sàn/người.
Việc áp dụng không đồng bộ làm phát sinh nhiều hạn chế như chưa bảo đảm sự bình đẳng và thống nhất trong thực hiện quyền cư trú của công dân trên cùng địa bàn; gây khó khăn cho cơ quan đăng ký cư trú; cho cấp xã và cơ quan phối hợp khi hướng dẫn, xác nhận, giải quyết hồ sơ... Cũng như khó cập nhật đồng bộ quy trình nội bộ, hệ thống thông tin và công khai thủ tục hành chính...
Điều này có nguy cơ phát sinh phản ánh, kiến nghị, khiếu nại do chênh lệch điều kiện giữa các khu vực.
TP.HCM là đô thị đặc biệt, có quy mô dân số lớn, thu hút nhiều công nhân, người lao động, sinh viên và người nhập cư. Đăng ký thường trú tại nhà thuê, mượn, ở nhờ là nhu cầu thực tế và chính đáng. Việc ban hành một mức diện tích thống nhất phải đồng thời bảo đảm quyền cư trú, khả năng tiếp cận dịch vụ công và yêu cầu quản lý dân cư, nhà ở.
Việc lựa chọn mức 8m² sàn/người giúp giữ nguyên ngưỡng diện tích đối với khu vực TP.HCM và Bình Dương trước đây, đồng thời giảm ngưỡng từ 10m² xuống 8m² sàn/người đối với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây và không làm tăng điều kiện đối với đa số người dân trên địa bàn.
Việc này sẽ có thể mở rộng khả năng đáp ứng điều kiện diện tích cho một số trường hợp thuê, mượn, ở nhờ tại khu vực trước đây áp dụng mức 10m².
Việc chọn mức 8m² sàn/người để đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp được lý giải đảm quyền cư trú, khả năng tiếp cận dịch vụ công và yêu cầu quản lý dân cư, nhà ở của người lao động đến TP.HCM học tập, làm việc.
Theo tờ trình của UBND TP.HCM, nghị quyết chỉ quy định mức diện tích tối thiểu; không thay đổi thẩm quyền, trình tự, hồ sơ của thủ tục xác nhận điều kiện diện tích và thủ tục đăng ký thường trú đã được pháp luật quy định.
Đối với các vấn đề về an toàn phòng cháy, chữa cháy, trật tự xây dựng, điều kiện kinh doanh nhà trọ, vệ sinh và chất lượng chỗ ở, cần tiếp tục được quản lý, kiểm tra và xử lý theo pháp luật chuyên ngành; không sử dụng điều kiện đăng ký thường trú để thay thế các công cụ quản lý chuyên ngành nêu trên.
Công an Thành phố cũng đề xuất mức 8m² sàn/người để thống nhất áp dụng.
