Kể từ khi ChatGPT ra mắt vào tháng 11/2022, lao động tại nhiều doanh nghiệp đã tận dụng chatbot AI cùng các phiên bản tương tự từ Google, Microsoft, Apple và nhiều công ty khác để ghi chú, soạn email, dịch cuộc họp và hỗ trợ các công việc hàng ngày.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Liệu những công cụ hỗ trợ ấy có thể thay thế hoàn toàn công việc của con người?
Theo một báo cáo công bố năm 2023, Goldman Sachs ước tính rằng AI có khả năng tự động hóa tới 300 triệu việc làm toàn thời gian. Trong khi đó, McKinsey dự báo AI có thể thay thế khoảng 375 triệu lao động vào năm 2030.
Không chỉ đe dọa các vị trí trong lĩnh vực tài chính Phố Wall hay công việc phát triển phần mềm tại các tập đoàn công nghệ lớn, AI còn được cho là sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến một số nghề nghiệp truyền thống. Một khảo sát gần đây của Pew Research chỉ ra rằng, theo đánh giá của các chuyên gia AI, ba ngành nghề có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất trong 20 năm tới là: thu ngân, nhà báo và công nhân nhà máy.
Ba ngành nghề có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất trong 20 năm tới là: thu ngân, nhà báo và công nhân nhà máy.
Khảo sát của Pew được thực hiện với hơn 5.400 người trưởng thành tại Mỹ, cùng hơn 1.000 chuyên gia AI từng phát biểu hoặc tham dự 21 hội nghị liên quan đến trí tuệ nhân tạo trong năm 2023 và 2024.
Ông Jeff Gottfried, Phó Giám đốc Nghiên cứu của Pew, chia sẻ với CNBC: “Điều thực sự quan trọng là cả hai góc nhìn - từ công chúng và từ giới chuyên môn - đều được đưa vào cuộc thảo luận.”
Cuộc khảo sát diễn ra từ tháng 8 đến tháng 10/2024 và được công bố trong tháng trước. Kết quả cho thấy, công chúng và giới chuyên gia có nhiều điểm tương đồng trong nhận định về những ngành nghề dễ bị AI thay thế.
Cụ thể, 73% người trưởng thành tại Mỹ và một tỷ lệ tương đương các chuyên gia AI cho rằng, nhân viên thu ngân sẽ là nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất trong 20 năm tới. Gần 60% ở cả hai nhóm cũng đồng tình rằng nhà báo là đối tượng tiếp theo có thể bị AI thay thế.
Ngoài ra, 67% người dân và 60% chuyên gia tin rằng AI có thể thay thế công nhân trong các nhà máy. Gần một nửa số người được hỏi ở mỗi nhóm cho rằng một số vị trí kỹ sư phần mềm cũng có nguy cơ bị thay thế.
Ngược lại, những nghề như chuyên gia trị liệu tâm lý, luật sư, nhạc sĩ, giáo viên và bác sĩ được đánh giá là ít bị đe dọa hơn, với dưới 50% người tham gia khảo sát tin rằng các vị trí này sẽ biến mất trong hai thập kỷ tới.
Khảo sát cũng cho thấy các chuyên gia có cái nhìn lạc quan hơn so với công chúng về tác động của AI.
Ví dụ, 73% chuyên gia AI tin rằng công nghệ này sẽ mang lại ảnh hưởng tích cực đến công việc trong 20 năm tới, trong khi chỉ có 23% người trưởng thành tại Mỹ cùng chia sẻ quan điểm đó. Hơn một nửa công chúng bày tỏ lo ngại AI sẽ gây ra tình trạng mất việc làm, trong khi chỉ 25% chuyên gia AI có cùng nỗi lo. Ngoài ra, 64% người dân tin rằng AI sẽ làm giảm số lượng việc làm, nhưng tỷ lệ này ở nhóm chuyên gia chỉ là 39%.
Tổng thể, 56% chuyên gia AI tin rằng AI sẽ mang lại tác động tích cực cho nước Mỹ trong 20 năm tới. Tuy nhiên, chỉ 17% công chúng chia sẻ niềm tin đó.
