Nhiều người cho rằng chỉ cần khám sức khỏe định kỳ, sử dụng thực phẩm chức năng hoặc duy trì một số thói quen được cho là lành mạnh là đủ để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, không ít trường hợp chỉ phát hiện chức năng thận suy giảm khi xét nghiệm cho thấy creatinin tăng cao, xuất hiện protein trong nước tiểu hoặc mức lọc cầu thận đã giảm đáng kể.
Theo các chuyên gia, bệnh thận mạn tính thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể gần như không xuất hiện triệu chứng rõ rệt.
Một nghiên cứu của Bệnh viện thuộc Học viện Y học Hiệp Hòa Bắc Kinh (Trung Quốc) đã phân tích dữ liệu của 376 bệnh nhân suy thận và ghi nhận nhiều yếu tố nguy cơ lặp lại. Đáng chú ý, phần lớn bệnh nhân đã có từ 2-3 yếu tố nguy cơ trở lên trong nhiều năm trước khi được chẩn đoán.
- Chế độ ăn quá nhiều muối
Muối là một trong những yếu tố được nhắc đến nhiều nhất trong nghiên cứu. Việc tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp, đồng thời khiến thận phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng nước và điện giải trong cơ thể.
Các chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành nên hạn chế lượng muối tiêu thụ ở mức dưới 5g mỗi ngày theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tuy nhiên, thói quen ăn đồ muối chua, thực phẩm chế biến sẵn, nước chấm đậm vị khiến nhiều người dễ vượt quá ngưỡng này.
- Lạm dụng thuốc giảm đau
Ảnh minh họa
Một số thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen hay diclofenac có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu sử dụng kéo dài hoặc dùng không đúng chỉ định.
Nhiều người có thói quen tự mua thuốc khi đau đầu, đau lưng hoặc đau khớp mà không tham khảo ý kiến bác sĩ. Theo các chuyên gia thận học, việc lạm dụng các thuốc này trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận.
- Thiếu ngủ và làm việc quá sức kéo dài
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với quá trình phục hồi và điều hòa các hoạt động sinh lý của cơ thể.
Nghiên cứu cho thấy một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân suy thận có tình trạng thiếu ngủ kéo dài hoặc thường xuyên thức khuya. Thiếu ngủ mãn tính được cho là có liên quan đến tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa và nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch - những yếu tố cũng ảnh hưởng đến sức khỏe thận.
- Uống không đủ nước
Thận cần đủ nước để lọc và đào thải các sản phẩm chuyển hóa. Khi cơ thể thiếu nước kéo dài, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận và một số vấn đề tiết niệu khác. Các chuyên gia khuyến cáo nên duy trì thói quen uống nước đều đặn trong ngày thay vì chỉ uống khi cảm thấy khát.
Tuy nhiên, lượng nước cần thiết có thể khác nhau tùy tuổi tác, thể trạng và tình trạng bệnh lý của mỗi người.
- Táo bón kéo dài và sức khỏe đường ruột kém
Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa hệ vi sinh đường ruột và sức khỏe thận.
Táo bón kéo dài có thể làm thay đổi hệ vi khuẩn đường ruột, từ đó gia tăng một số chất chuyển hóa bất lợi đối với cơ thể. Dù không phải nguyên nhân trực tiếp gây suy thận, tình trạng này được xem là một yếu tố có thể góp phần làm nặng thêm các bệnh lý mạn tính.
Ảnh minh họa
- Căng thẳng tâm lý kéo dài
Lo âu, căng thẳng hoặc trầm cảm kéo dài có thể ảnh hưởng đến huyết áp, giấc ngủ và lối sống nói chung.
Theo các chuyên gia, stress mãn tính không trực tiếp gây suy thận nhưng có thể làm gia tăng nhiều yếu tố nguy cơ liên quan như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các rối loạn chuyển hóa khác.
- Tăng huyết áp không được kiểm soát
Đây được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn.
Huyết áp cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc máu suy giảm theo thời gian. Ngược lại, bệnh thận cũng có thể làm huyết áp tăng cao hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý.
Các bác sĩ khuyến cáo người bị tăng huyết áp cần tuân thủ điều trị, theo dõi huyết áp thường xuyên và tái khám định kỳ.
Bệnh thận thường tiến triển âm thầm
Điều khiến bệnh thận trở nên nguy hiểm là các triệu chứng thường xuất hiện khá muộn.
Một số dấu hiệu cảnh báo có thể gặp phải gồm phù chân, sưng mí mắt, tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu có bọt kéo dài, mệt mỏi không rõ nguyên nhân hoặc tăng huyết áp khó kiểm soát. Tuy nhiên, nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng cho đến khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, gout hoặc đang sử dụng thuốc dài ngày nên kiểm tra chức năng thận định kỳ. Các xét nghiệm thường được sử dụng gồm creatinin máu, mức lọc cầu thận (eGFR), protein niệu và xét nghiệm nước tiểu tổng quát.
Ảnh minh họa
Phòng ngừa bệnh thận thế nào?
Các bác sĩ cho rằng không có phương pháp kỳ diệu nào giúp bảo vệ thận ngoài việc duy trì lối sống lành mạnh trong thời gian dài. Mỗi người nên hạn chế ăn mặn và giảm tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày. Giấc ngủ đều đặn, đủ thời gian cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các cơ quan trong cơ thể hoạt động hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết, tránh tự ý sử dụng thuốc kéo dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ, duy trì tập thể dục thường xuyên, quản lý căng thẳng và giữ cân nặng hợp lý đều là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về thận.
Theo Toutiao
