Trên phố vàng quen thuộc ở Hà Nội như Trần Nhân Tông, Cầu Giấy, cảnh người dân xếp hàng dài từ rạng sáng để mua vàng, bạc đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Những ngày giá vàng tăng “dựng đứng”, từ 5 giờ sáng, vỉa hè tuyến phố vàng chật kín người xếp hàng. Không chỉ các doanh nghiệp vàng lớn, nhiều cửa hàng nhỏ vốn ngày thường khá vắng khách cũng bất ngờ đông người.
Lẫn trong dòng người chờ mua vàng, ông Lưu Hồng Sơn (63 tuổi, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết, ông vừa tất toán sổ tiết kiệm trị giá 150 triệu đồng để chuyển sang mua vàng tích trữ. “Ngày nào đi qua tiệm vàng cũng thấy đông, hỏi thì đều báo hết hàng. Tôi phải dậy từ 5 giờ sáng ra xếp hàng mới hy vọng mua được”, ông Sơn kể.
Sau hơn 3 tiếng đứng chờ, ông bắt đầu choáng váng vì đói và mệt. “Tôi không kịp ăn sáng, xếp hàng lâu đến hoa mắt, có dấu hiệu tụt huyết áp. Đến lúc được mua thì tay chân run rẩy vì đói. Chưa bao giờ tôi nghĩ đi mua vàng lại khổ như vậy”, ông Sơn nói.
Lý do khiến ông Sơn quyết định mua vàng là lo ngại đồng tiền mất giá, trong khi lãi suất tiết kiệm ở mức thấp. “Đây là tiền dưỡng già, phòng lúc ốm đau bệnh tật. Tôi mua vàng ở mức giá khoảng 180 triệu đồng/lượng. Giờ thấy giá giảm mạnh, thú thực cũng rất sốt ruột”, ông chia sẻ.
Mất đỉnh, giá vàng “bay” 25 triệu đồng/lượng
Không chỉ những người chuyển tiền tiết kiệm sang mua vàng, cơn sốt giá còn cuốn theo nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ mang tâm lý FOMO. Anh Lê Xuân (quận Long Biên, Hà Nội) là một trường hợp như vậy. Anh Xuân nói rằng, kinh nghiệm nhiều năm cho thấy, giá vàng thường tăng mạnh dịp Vía Thần Tài (mồng 10 tháng Giêng).
“Khi thấy giá vàng tăng liên tục, tôi nghĩ nếu không mua thì sẽ bỏ lỡ cơ hội. Tôi vay tiền đầu tư vàng ở mức giá 185 triệu đồng/lượng. Hôm sau giá lên gần 190 triệu đồng, tôi lại vay thêm để mua tiếp. Tôi định mua rồi chờ qua Tết Nguyên đán chốt lời. Không ngờ chỉ sau 2 ngày, giá vàng quay đầu giảm sâu”, anh Xuân nói.
Hệ quả là mỗi lượng vàng anh Xuân mua vào đang lỗ hơn 20 triệu đồng, chưa kể tiền lãi vay. “Từ khi giá vàng lao dốc, vợ chồng tôi ngày nào cũng căng thẳng, cãi nhau vì quyết định đầu tư vàng. Đây đúng là bài học quá đắt”, anh ngậm ngùi.
Từ mức đỉnh hơn 192 triệu đồng/lượng ngày 30/1, giá vàng trong nước đã giảm gần 25 triệu đồng/lượng, xuống quanh mức 167,5 triệu đồng/lượng.
Diễn biến này xuất phát từ việc giá vàng thế giới quay đầu giảm mạnh, xuống khoảng 4.530 USD/ounce, mất hơn 200 USD/ounce chỉ sau một phiên giao dịch. Giá vàng trong nước vốn có độ “vênh” lớn so với thế giới nên khi điều chỉnh, mức giảm càng trở nên mạnh và nhanh hơn.
Thị trường bạc cũng chứng kiến làn sóng “đu đỉnh” tương tự. Chị Nguyễn Hạnh (Hà Nội) cho biết, khi thấy giá bạc tăng mạnh, chị cùng một số người bạn lập nhóm đầu tư bạc với kỳ vọng lướt sóng kiếm lời.
Cửa hàng treo biển tạm hết sản phẩm vàng tích trữ và bạc thỏi, bạc miếng.
“Tôi mua bạc miếng Phú Quý ở vùng giá 2,8-2,89 triệu đồng/lượng (tương đương 1kg). Nhưng chỉ sau thời gian ngắn, giá giảm sâu”, chị Hạnh nói.
Từ mức đỉnh khoảng 123 triệu đồng/lượng, giá bạc hiện giảm về quanh 77 triệu đồng/lượng, khiến chị Hạnh lỗ gần 50 triệu đồng cho mỗi lượng bạc nắm giữ. Tại hệ thống cửa hàng của Phú Quý, cảnh người xếp hàng dài lấy số mua bạc, mua vàng cũng từng diễn ra. Thậm chí, có nhà đầu tư đến xếp hàng từ đêm hôm trước để chờ cửa hàng mở cửa vào sáng sớm.
Rủi ro “mua vàng trên giấy”
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, TS Châu Đình Linh (Đại học Ngân hàng TPHCM), tâm lý FOMO không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà là hiện tượng mang tính toàn cầu. “Giá vàng tăng quá nhanh khiến nhiều người sợ bỏ lỡ cơ hội, dẫn tới quyết định đầu tư vội vàng”, ông Linh nhận định.
TS Linh cho rằng, khi giá vàng thế giới tăng, giá vàng trong nước tăng theo. Nhưng khi giá thế giới giảm, giá trong nước không chỉ giảm tương ứng mà còn chịu thêm phần rủi ro do chênh lệch giá quá cao. Rủi ro này cuối cùng rơi vào người mua.
“Một yếu tố đáng lo ngại khác là tình trạng ‘mua vàng trên giấy’. Nhiều người chưa nhận được vàng vật chất mà chỉ cầm giấy hẹn. Trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn nguồn cung, người mua đối diện nguy cơ không nhận được vàng như cam kết. Bản chất tờ giấy mua vàng chỉ là một lời hứa. Nếu xảy ra trục trặc, người chịu rủi ro vẫn là nhà đầu tư”, TS Linh cảnh báo.
Chiều 2/2, doanh nghiệp niêm yết giá vàng SJC 163 -166 triệu đồng/lượng (mua vào bán ra), giá vàng nhẫn tròn trơn 162 – 165 triệu đồng/lượng. Chỉ trong 4 ngày, giá vàng trong nước giảm tới 25 triệu đồng/lượng.
Theo ông Linh, về dài hạn, vàng vẫn có vai trò tích trữ giá trị, nhất là trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn. Tuy nhiên, đầu tư vàng theo kiểu lướt sóng, sử dụng đòn bẩy tài chính tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Người dân chỉ nên mua vàng tích lũy dài hạn, bằng nguồn tiền nhàn rỗi, tránh tâm lý FOMO và tuyệt đối không vay mượn để đầu tư.
Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính) dự báo, năm 2026, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) có thể tiếp tục cắt giảm lãi suất, khiến USD suy yếu, qua đó hỗ trợ giá vàng. Căng thẳng địa chính trị và kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ phức tạp hơn, tiếp tục tạo áp lực tăng giá vàng.
Dẫn số liệu từ JP Morgan Global Research, Viện Kinh tế Tài chính cho rằng, nhu cầu vàng từ các quỹ đầu tư và ngân hàng trung ương trong năm 2026 có thể đạt khoảng 585 tấn mỗi quý. Giá vàng thế giới có thể dao động trong khoảng 4.200-6.200 USD/ounce.
“Tại Việt Nam, giá vàng dự báo biến động theo giá thế giới và chính sách quản lý thị trường vàng trong nước, có thể dao động trong khoảng 150-210 triệu đồng/lượng”, Viện Kinh tế Tài chính dự báo.
