Khi nhắc tới mua vàng, phản xạ đầu tiên của nhiều người là hỏi “Hôm nay vàng bao nhiêu?”. Đó là câu hỏi thông tin, rất bình thường. Nhưng với những người đã từng mua vàng đủ lâu để trải qua cả lúc giá tăng mạnh lẫn những giai đoạn đi ngang kéo dài, câu hỏi khiến họ dè chừng nhất lại là một câu khác: “Có nên mua không?”. Nghe qua tưởng vô hại, nhưng đây thường là điểm khởi đầu của rất nhiều quyết định mua vàng thiếu thoải mái.
“Có nên mua không?” hiếm khi được đặt ra trong trạng thái hoàn toàn bình tĩnh. Nó thường xuất hiện khi giá vàng đang tăng nhanh, khi mạng xã hội, tin tức và các cuộc trò chuyện xung quanh đều xoay quanh vàng, và khi người ta bắt đầu sợ mình đứng ngoài quá lâu. Lúc này, câu hỏi đó không chỉ là chuyện kênh đầu tư, mà là một cách để giảm bớt bất an: nếu mua rồi, ít nhất mình cũng không bị bỏ lại.
Ảnh minh hoạ
Người mua vàng lâu năm thường không bắt đầu bằng câu hỏi này. Không phải vì họ không quan tâm tới giá, mà vì họ đã có sẵn một khung suy nghĩ rõ ràng hơn: mua vàng trong hoàn cảnh nào, dùng phần tiền nào để mua, và sẵn sàng giữ trong bao lâu. Khi những điều đó đã được xác định từ trước, quyết định mua không còn là phản ứng cảm xúc, mà chỉ là thực hiện một bước đã được tính toán.
Vấn đề nhiều khi không nằm ở vàng, mà ở kỳ vọng đặt lên vàng. Không ít người mua vàng với mong muốn nó vừa phải giữ tiền an toàn, vừa không được giảm giá, lại vừa mang lại cảm giác yên tâm ngay sau khi mua. Nhưng vàng không vận hành theo cách đó. Đây là kênh cần thời gian, sự kiên nhẫn và khả năng chấp nhận những giai đoạn không có gì xảy ra. Nếu mua vàng trong lúc vẫn cần nó trấn an cảm xúc mỗi ngày, thì chính trải nghiệm mua sẽ trở nên nặng nề.
Trước khi hỏi “có nên mua không?”, những người mua vàng lâu năm thường tự hỏi những câu khác: nếu mua xong mà vài năm không động tới, mình có ổn không; nếu giá không tăng ngay, mình có đủ bình tĩnh để giữ không; quyết định này có làm xáo trộn các kế hoạch tài chính khác không. Nếu những câu hỏi này chưa có câu trả lời rõ ràng, thì việc chần chừ cũng không hẳn là sai.
Vàng không nguy hiểm, giá vàng cũng không ép ai phải xuống tiền. Thứ dễ khiến người ta mua sai thường là cảm giác mình phải quyết định ngay. Và khi câu hỏi “có nên mua không?” xuất hiện quá nhiều trong đầu, đôi khi đó đã là một tín hiệu đủ rõ để tạm dừng lại. Với vàng, chậm một nhịp chưa chắc đã tệ, nhưng mua khi chưa sẵn sàng thì rất dễ mệt.
