Bảo hiểm y tế tự nguyện còn được gọi là bảo hiểm y tế hộ gia đình dành cho những người không thuộc diện tham gia bắt buộc. Khi tham gia, người dân vẫn được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh và chi trả viện phí theo quy định của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Tất cả công dân Việt Nam không thuộc nhóm bắt buộc (như người hưởng lương từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đã đăng ký tham gia bảo hiểm bắt buộc) đều có thể tham gia hình thức này như: Người chưa tham gia BHYT bắt buộc, Lao động tự do, Người làm nghề tự do, Nội trợ.
