Theo phản ánh của công dân, ngày 3/4/2015, bà H. chuyển nhượng cho người mua 23m2 đất nằm trong tổng diện tích 54,5m2 tại Hà Nội.
Hai bên đã thanh toán đầy đủ tiền chuyển nhượng. Tuy nhiên, việc giao dịch chỉ được lập bằng giấy viết tay, có chữ ký của các bên nhưng không thực hiện công chứng, chứng thực.
Sau khi nhận chuyển nhượng, người mua trực tiếp quản lý, sử dụng diện tích 23m2 đất này liên tục từ năm 2015 đến nay.
Đầu năm 2026, người đang sử dụng đất đã thực hiện hồ sơ kê khai thuế và nộp tiền thuế nhà đất cho cơ quan Nhà nước.
Từ thực tế này, công dân đặt câu hỏi: Có thể làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu đối với diện tích đất trên hay không?
Trả lời vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể, thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương.
Theo Bộ, việc xem xét, giải quyết phải căn cứ vào hồ sơ lưu trữ cũng như các quy định cụ thể do địa phương ban hành theo thẩm quyền để thi hành Luật Đất đai.
Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng dẫn một số quy định để người dân tham khảo, đối chiếu với trường hợp của mình.
Cụ thể, tại khoản 1 mục XI, nội dung C, Phần V Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 151/2025 của Chính phủ về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai, có quy định đối với trường hợp nhận chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định pháp luật.
Theo đó, đối với một số trường hợp sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định của pháp luật nhưng có chữ ký của các bên liên quan, chưa được cấp giấy chứng nhận và không thuộc trường hợp quy định tại Mục 2 Phần XI, người đang sử dụng đất được thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) lần đầu theo quy định của Luật Đất đai và Nghị định 151/2025.
Đáng chú ý, trong những trường hợp này, người sử dụng đất không phải thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất.
Cơ quan tiếp nhận hồ sơ cũng không được yêu cầu người nhận chuyển quyền sử dụng đất nộp hợp đồng, văn bản chuyển quyền sử dụng đất, ngoại trừ trường hợp giấy tờ về việc nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định.
Quy định nêu trên áp dụng đối với một số nhóm trường hợp cụ thể.
Thứ nhất, người dân sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 1/7/2014, trong trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai.
Thứ hai, người dân sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 1/8/2024, trong trường hợp có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai.
Thứ ba, trường hợp sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất của người nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định tại khoản 4 Điều 45 Luật Đất đai.
Theo Bộ, trường hợp nhận chuyển quyền sử dụng đất từ ngày 1/7/2014 trở về sau mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137 Luật Đất đai không thuộc trường hợp được đăng ký, cấp Giấy chứng nhận theo cơ chế quy định.
