Bộ não nặng khoảng 1.200-1.400 g, là cơ quan trung tâm điều phối chức năng, vận động, suy nghĩ, trí nhớ, cảm xúc. Não chứa khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh, khi tổn thương các tế bào thần kinh có thể gây suy giảm các chức năng liên quan.
Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bên cạnh khám sức khỏe thần kinh định kỳ, mỗi người có thể bảo vệ và duy trì sức khỏe não bộ bằng một số cách tự nhiên dưới đây.
Ăn ít đường bổ sung
Đường có thể làm tăng nguy cơ viêm. Chế độ ăn nhiều đường có thể dẫn đến suy giảm trí nhớ và giảm thể tích não, nhất là vùng lưu trữ trí nhớ ngắn hạn, giảm khả năng ghi nhớ. Hạn chế đường trong khẩu phần ăn hỗ trợ bảo vệ trí nhớ và góp phần nâng cao sức khỏe toàn diện.
Bổ sung nhiều dầu cá
Đây là loại dầu giàu axit béo omega-3 như EPA và DHA, giúp duy trì não bộ. DHA và EPA hỗ trợ cải thiện trí nhớ, nhất là ở người lớn tuổi, làm chậm quá trình suy giảm nhận thức. Hai axit béo này còn có tác dụng giảm viêm toàn thân - yếu tố có liên quan đến các bệnh lý thần kinh.
Bác sĩ kiểm tra sức khỏe thần kinh cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Duy trì cân nặng
Béo phì là yếu tố nguy cơ làm suy giảm trí nhớ, thúc đẩy tình trạng kháng insulin và viêm, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng nhận thức. Béo phì còn liên quan đến bệnh Alzheimer. Kiểm soát cân nặng góp phần tăng cường trí nhớ và khả năng tư duy theo thời gian.
Rèn luyện trí não
Giống như cơ bắp, não cần được rèn luyện để hoạt động ổn định. Các hoạt động như giải ô chữ, sudoku, đọc sách, chơi bài hoặc ghép hình có thể kích thích khả năng nhận thức, giúp não hoạt động tối ưu mà không cần sự can thiệp phức tạp.
Các trò chơi nhận thức góp phần tăng cường trí nhớ và khả năng tư duy, rèn luyện trí não, cải thiện trí nhớ và khả năng giải quyết vấn đề. Luyện tập trí não thường xuyên có tác dụng giảm nguy cơ suy giảm trí tuệ ở người lớn tuổi.
Tĩnh tâm
Các phương pháp như thiền định, yoga, chánh niệm giúp tĩnh tâm, giảm hoạt động căng thẳng của hệ thần kinh, tạo điều kiện cho não bộ phục hồi và tái tổ chức các kết nối thần kinh, bảo vệ não trước nguy cơ suy giảm nhận thức do stress kéo dài.
Kết nối xã hội
Thường xuyên trò chuyện với gia đình, bạn bè và cộng đồng hỗ trợ giảm nguy cơ trầm cảm và căng thẳng, duy trì chức năng nhận thức. Tình trạng cô lập xã hội liên quan đến nguy cơ teo não cao hơn, trong khi hoạt động xã hội tích cực có thể làm chậm quá trình suy giảm trí tuệ.
Bác sĩ Tiến khuyên người có dấu hiệu suy giảm trí nhớ, khó tập trung, cần đi khám bác sĩ chuyên khoa thần kinh sớm. Bổ sung thường xuyên các tinh chất thiên nhiên như chiết xuất blueberry (việt quất) và ginkgo biloba (bạch quả) hỗ trợ trung hòa gốc tự do, tăng cường máu lên não. Chúng có khả năng vượt qua hàng rào máu não, nuôi dưỡng và bảo vệ tế bào thần kinh, cải thiện trí nhớ.
