Đậu bắp là loại quả quen thuộc, giá rẻ nhưng chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất. Nếu được đưa vào chế độ ăn hợp lý, đậu bắp có thể hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát đường huyết và tốt cho sức khỏe tim mạch.
Đậu bắp không còn xa lạ trong bữa cơm của người Việt. Loại quả này thường được luộc, hấp, nấu canh hoặc chế biến cùng nhiều món ăn khác. Ảnh minh họa.
Đậu bắp là loại rau được ví như "nhân sâm xanh", rất tốt cho sức khỏe. Loại rau này được trồng nhiều ở các vùng quê. Tuy giá rẻ nhưng loại rau này rất giàu dinh dưỡng. Đậu bắp không chỉ dừng lại ở việc tăng cường hệ miễn dịch mà còn là "thần dược" giúp nhuận tràng và ổn định tiêu hóa.
Gần đây, nước ngâm đậu bắp tươi được một số người sử dụng với mong muốn cải thiện sức khỏe, giữ dáng và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, cần phân biệt giữa lợi ích dinh dưỡng của đậu bắp với tác dụng điều trị bệnh.
Đậu bắp chứa nhiều dưỡng chất
Theo Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược cổ truyền Việt Nam, đậu bắp có thành phần dinh dưỡng khá phong phú.
Trong 100g đậu bắp sống chỉ chứa khoảng 33 calo, 0,19g chất béo, 1,93g protein, 7,45g carbohydrate, 3,2g chất xơ và 1,48g đường.
Loại quả này cũng cung cấp nhiều khoáng chất như canxi, magie, phốt pho, kali, cùng vitamin C, folate và vitamin K.
Nhờ ít calo nhưng có nhiều chất xơ, đậu bắp có thể trở thành lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn của người muốn kiểm soát cân nặng.
Giàu chất xơ, tốt cho tiêu hóa
Một trong những ưu điểm nổi bật của đậu bắp là hàm lượng chất xơ. Đậu bắp chứa cả chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan. Chất xơ hòa tan có thể làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate, từ đó góp phần hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn.
Trong khi đó, chất xơ không hòa tan giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và phòng ngừa táo bón.
Đậu bắp còn có lớp chất nhầy tự nhiên tạo thành dạng gel khi cắt hoặc nấu. Đây là đặc điểm quen thuộc của loại quả này và cũng là nguồn chất xơ hòa tan đáng chú ý.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chất nhầy trong đậu bắp có thể chữa các bệnh như viêm loét dạ dày hay trào ngược. Người có các triệu chứng tiêu hóa kéo dài vẫn cần được bác sĩ thăm khám và điều trị phù hợp.
Có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Đậu bắp được quan tâm nhiều nhờ khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Hàm lượng chất xơ trong loại quả này có thể làm chậm quá trình hấp thu đường ở đường ruột. Nhờ đó, đường huyết sau ăn có thể tăng chậm hơn so với khi sử dụng những thực phẩm giàu carbohydrate nhưng ít chất xơ.
Ngoài ra, đậu bắp còn chứa polysaccharide và một số hợp chất chống oxy hóa. Những thành phần này đang được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose và độ nhạy insulin.
Một số nghiên cứu về chiết xuất đậu bắp ghi nhận những kết quả tích cực đối với đường huyết lúc đói và HbA1c - chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2-3 tháng.
Dù vậy, người bệnh không nên hiểu rằng ăn đậu bắp hoặc uống nước đậu bắp có thể thay thế thuốc điều trị tiểu đường. Bằng chứng hiện nay chưa đủ để khẳng định loại quả này có tác dụng điều trị bệnh. Đặc biệt với người mắc tiểu đường, đậu bắp nên được xem là một loại rau giàu chất xơ trong chế độ ăn, không phải một phương pháp chữa bệnh.
Ảnh minh họa
Tốt cho sức khỏe tim mạch
Đậu bắp cũng chứa nhiều chất có lợi cho sức khỏe tim mạch, trong đó có chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol.
Chất xơ trong chế độ ăn có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol. Vitamin C và các chất chống oxy hóa góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy bột hoặc chiết xuất đậu bắp có thể giúp cải thiện một số chỉ số mỡ máu. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu trên động vật không thể dùng để khẳng định chắc chắn hiệu quả tương tự ở người.
Do đó, vẫn cần thêm nghiên cứu trên người để xác định rõ mức độ lợi ích của đậu bắp đối với tim mạch.
Ăn đậu bắp hay uống nước ngâm tốt hơn?
Nước ngâm đậu bắp tươi đang được chia sẻ khá nhiều trên mạng xã hội với những lời quảng cáo về khả năng giảm cân và kiểm soát đường huyết.
Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định nước ngâm đậu bắp mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết rõ rệt.
Đáng chú ý, phần lớn chất xơ nằm trong chính quả đậu bắp. Nếu chỉ uống phần nước rồi bỏ quả, cơ thể có thể nhận được ít chất xơ hơn so với việc ăn cả quả.
Vì vậy, nếu muốn bổ sung đậu bắp vào thực đơn, mọi người có thể ăn trực tiếp loại quả này. Các cách chế biến đơn giản như luộc, hấp hoặc nấu canh giúp giữ được nhiều giá trị dinh dưỡng mà không làm tăng quá nhiều năng lượng của món ăn.
Ai nên thận trọng khi ăn đậu bắp?
Đậu bắp tương đối an toàn với phần lớn mọi người khi được sử dụng như một loại thực phẩm thông thường.
Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi thận nên thận trọng vì đậu bắp có chứa oxalat - một hợp chất có thể liên quan đến quá trình hình thành một số loại sỏi thận. Những trường hợp này nên trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn phù hợp.
Người đang sử dụng thuốc điều trị tiểu đường hoặc thuốc chống đông máu cũng nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu muốn sử dụng đậu bắp dưới dạng nước ngâm hoặc các sản phẩm cô đặc với mục đích hỗ trợ điều trị.
Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc, giảm liều thuốc hoặc thay thế phác đồ điều trị bằng nước đậu bắp.
Đậu bắp là loại quả bình dân nhưng giàu chất xơ và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Đưa đậu bắp vào bữa ăn hằng ngày có thể giúp đa dạng hóa nguồn rau củ, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần kiểm soát đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ nên được hiểu là hỗ trợ dinh dưỡng, không phải tác dụng điều trị bệnh.
Với người mắc tiểu đường, kiểm soát đường huyết hiệu quả vẫn cần kết hợp chế độ ăn khoa học, vận động thường xuyên, theo dõi đường huyết và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Bí quyết cơm nấu đậu bắp ngon và giữ trọn dinh dưỡng
Phương pháp hấp thụ: Cho đậu bắp cắt khúc vào nồi ngay từ đầu cùng gạo và nước theo tỉ lệ chuẩn. Cách này giúp toàn bộ chất nhầy và vi chất thấm sâu vào hạt cơm.
Hấp cách thủy: Đặt đậu bắp lên xửng hấp khi cơm đã cạn nước. Cách này giúp đậu bắp xanh giòn, dành cho người không thích cảm giác cơm quá nhớt.
Phương pháp luộc: Nấu gạo với nhiều nước, cho đậu bắp vào sau đó chắt bỏ nước dư. Cách này làm giảm tinh bột trong gạo, rất tốt cho người đái tháo đường nặng.
Nấu bằng nồi áp suất: Giúp tiết kiệm thời gian tối đa, hạt cơm mềm mượt, đậu bắp chín nhừ tan trong miệng.
Mặc dù cơm đậu bắp là món ăn hỗ trợ tuyệt vời nhưng TS. Santhosh Jacob cũng lưu ý rằng đây không phải là thuốc chữa bệnh.
Lưu ý: Nếu đang có vấn đề về sỏi thận, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ vì đậu bắp có chứa một lượng oxalates nhất định.
Trúc Chi (t/h Vietnamnet, Sức khỏe & Đời sống)
