Tại báo cáo kiểm toán tổng hợp năm 2025 vừa hoàn thành, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã phát hiện tình trạng đất bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích và bỏ hoang vẫn còn xảy ra tại nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội.
Cụ thể, tại các quận, huyện cũ như Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Bắc Từ Liêm, Đông Anh và Gia Lâm có 490 điểm đất bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích với tổng diện tích 492.834m2. Riêng quận Hoàn Kiếm (cũ) có 12 điểm đất bỏ hoang với diện tích 7.744m2.
Bên cạnh đó, việc quản lý, sử dụng đất là trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp sau rà soát dôi dư còn kém hiệu quả hoặc sử dụng không đúng mục đích. Tại huyện Gia Lâm (cũ) có 30 cơ sở nhà, đất trụ sở làm việc với diện tích 45.237m2; huyện Đông Anh (cũ) có 23 cơ sở với tổng diện tích 70.932m2.
KTNN cũng chỉ ra, TP Hà Nội chưa xây dựng được cơ sở dữ liệu về bất động sản; việc phê duyệt quy hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021-2030 tại các huyện còn chậm; công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng thực hiện dự án kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ.
Tại các dự án khu đô thị, vẫn còn trường hợp cho phép chuyển nhượng dự án chưa phù hợp về thẩm quyền. Một số chủ đầu tư thực hiện chuyển nhượng khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất với ngân sách nhà nước, chưa đảm bảo điều kiện chuyển nhượng.
Đáng chú ý, KTNN cho rằng việc xác định giá đất tại các dự án khu đô thị còn nhiều hạn chế.
Cụ thể, việc xác định tài sản so sánh chưa đảm bảo tính tương đồng với tài sản định giá; việc định lượng mức độ điều chỉnh theo các yếu tố so sánh giữa các tài sản đa phần chưa chi tiết, không làm rõ căn cứ và còn mang tính chủ quan của đơn vị tư vấn định giá.
Một số trường hợp lựa chọn tài sản so sánh có thời điểm chuyển nhượng cách xa thời điểm định giá nhưng không thực hiện điều chỉnh về thời điểm định giá. Khi xác định giá đất, chưa tính đến các yếu tố như lợi thế vị trí lô góc, lô tiếp giáp cây xanh, công viên, mặt nước.
Ngoài ra, việc áp dụng suất đầu tư để tính giá đất trong một số trường hợp chưa phù hợp. Việc xác định các thông số đầu vào như tỷ lệ diện tích căn hộ trên diện tích sàn xây dựng, tỷ suất chiết khấu dòng tiền, mức tăng giá doanh thu tương lai, diện tích và số lượt đỗ xe, tỷ lệ phân chia giữa diện tích đỗ ô tô và xe máy còn thiếu chính xác.
KTNN cũng chỉ ra sai sót trong việc áp dụng công thức tính giá đất tại một số dự án, có khả năng làm giảm tiền sử dụng đất phải nộp ngân sách, như tại Dự án Thành phố thông minh huyện Đông Anh (cũ).
Bên cạnh đó, thời gian thực hiện định giá đất tại một số dự án còn chậm so với thời điểm giao đất, cho thuê đất hoặc bàn giao đất, ảnh hưởng đến tiến độ nộp tiền sử dụng đất vào ngân sách. Điển hình như Dự án xây dựng nhà ở thấp tầng thuộc lô BT02 tại Khu đô thị Nam Thăng Long (quận Tây Hồ cũ) chậm 102 tháng.
KTNN cũng cho biết, Sở Tài nguyên và Môi trường chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu của Hội đồng thẩm định giá đất về kiểm tra, rà soát thông tin, điều chỉnh một số yếu tố tính giá đất nhưng vẫn trình UBND TP phê duyệt giá đất.
Tình trạng này xảy ra tại một số dự án như dự án đất xây dựng nhà ở thấp tầng khu A lô I.C41 thuộc Khu đô thị Nam Thăng Long; dự án các ô I.A.26a-CT thuộc ô I.B.26-NO và ô đất I.C.36-NO tại Khu đô thị Nam Thăng Long; Dự án Thành phố thông minh tại các xã Vĩnh Ngọc, Hải Bối và Kim Nỗ (huyện Đông Anh cũ).
