“Nhiều KOL, KOC vẫn thiếu hiểu biết về pháp luật”, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do nhấn mạnh tại Ngày hội Sáng tạo Nội dung số Việt Nam (Vietnam iContent 2025) diễn ra ngày 29/11 tại TPHCM.
KOL (Key Opinion Leader) là những người có tầm ảnh hưởng lớn trong cộng đồng như nghệ sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng. Trong khi đó, KOC (Key Opinion Consumer) là những người tiêu dùng có ảnh hưởng, chuyên đánh giá sản phẩm và tác động trực tiếp đến quyết định mua sắm của người dùng.
Chia sẻ về các trường hợp nhà sáng tạo vướng vòng lao lý thời gian qua, ông Lê Quang Tự Do cho biết quan điểm của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch là tạo điều kiện để hệ sinh thái sáng tạo nội dung phát triển, song đi kèm với đó là yêu cầu về trách nhiệm xã hội.
“Mỗi sản phẩm có thể tiếp cận hàng triệu người. Sức ảnh hưởng càng lớn, trách nhiệm càng cao. Một phát ngôn thiếu chuẩn mực cũng có thể gây hệ lụy cho cộng đồng”, ông nói.
Theo Cục trưởng, các biện pháp “hạn chế” được Bộ ban hành gần đây không nhằm “cấm sóng” mà mang tính nhắc nhở, tạo thời gian để cá nhân xem xét lại hành vi. “Đó không phải dấu chấm hết cho sự nghiệp của họ”, ông Tự Do khẳng định.
Song song hỗ trợ, Bộ cũng áp dụng chế tài răn đe đối với cá nhân vi phạm nhiều lần, thậm chí có thể xử lý hình sự nếu mức độ nghiêm trọng. Ông kỳ vọng các trường hợp đã bị xử lý sẽ là bài học cho toàn ngành, giúp KOL, KOC hiểu đúng pháp luật và sáng tạo có trách nhiệm.
Ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Ảnh: BTC Vietnam iContent 2025).
Ông Tự Do cho rằng trong bối cảnh môi trường số thay đổi nhanh, ngay cả cơ quan quản lý cũng phải liên tục cập nhật kiến thức, công nghệ để theo kịp xu hướng mới.
Vị Cục trưởng cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các nền tảng như Facebook, YouTube và TikTok trong việc phối hợp tuyên truyền kiến thức pháp lý, xây dựng bộ lọc và cơ chế cảnh báo nội dung vi phạm.
Cuối cùng, ông khẳng định cơ quan quản lý nhà nước phải chủ động ứng dụng công nghệ trong giám sát, đồng thời duy trì kết nối thường xuyên với cộng đồng sáng tạo để kịp thời cung cấp thông tin, định hướng truyền thông và nâng cao nhận thức pháp luật cho KOL, KOC.
Về chính sách hỗ trợ dành cho nhà sáng tạo nội dung số, Thứ trưởng Thường trực Lê Hải Bình cho biết Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch đang tập trung vào 4 định hướng lớn.
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý thông qua Nghị quyết 173, Luật Quảng cáo và các văn bản liên quan, nhằm tạo môi trường hoạt động an toàn cho cộng đồng sáng tạo.
Thứ hai, Bộ cam kết đồng hành để các nhà sáng tạo đáp ứng hai tiêu chí “đúng” và “trúng” - tức đúng pháp luật và phù hợp xu hướng, tâm lý người dùng. Trong bối cảnh khung pháp lý cho đời sống số trên thế giới vẫn đang hoàn thiện, Bộ kêu gọi cộng đồng cùng phát hiện và phản ánh những khoảng trống pháp lý.
Thứ ba, cung cấp nguồn thông tin chuẩn xác, dữ liệu tin cậy để nhà sáng tạo phát huy năng lực.
Thứ tư, tăng cường kết nối không chỉ giữa cộng đồng sáng tạo và cơ quan quản lý, mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái số lành mạnh, mang lại giá trị tốt đẹp và tạo bản sắc riêng cho sáng tạo Việt Nam.
Liên quan băn khoăn về việc vừa thu hút người xem vừa giữ chuẩn mực, Thứ trưởng Lê Hải Bình nhấn mạnh gốc rễ của sáng tạo nằm ở giá trị nhân bản.
“Điều chạm đến khán giả không phải kỹ xảo hay chiêu trò, mà là những gì xuất phát từ trái tim. Người sáng tạo cần sự tử tế, niềm tự hào về đất nước và nguồn cội, cùng khát khao sáng tạo. Giữ được ba yếu tố này, nội dung sẽ tự nhiên lan tỏa”, ông nói.
Thứ trưởng khẳng định cơ quan quản lý sẵn sàng đồng hành cùng nhà sáng tạo thông qua 5 hướng hỗ trợ: Định hướng giá trị; cung cấp thông tin chính thống; tổ chức tập huấn; tạo môi trường giao lưu; và bảo đảm nội dung tuân thủ pháp luật.
