Một nghiên cứu mang tính đột phá vừa mở ra hy vọng mới cho những người bị đau khớp, khi chứng minh rằng việc đi bộ thay đổi góc chân có thể giảm đau vô cùng hiệu quả.
Cụ thể, các nhà khoa học Mỹ đã công bố một phương pháp đi bộ được cá nhân hóa giúp giảm đau khớp gối do thoái hóa với hiệu quả tương đương thuốc điều trị. Điểm vượt trội của phương pháp này là người bệnh không cần dùng viên uống, tiêm thuốc hay thực hiện phẫu thuật, đồng thời tiến trình sụn khớp bị tổn thương cũng được làm chậm lại.
Theo công trình nghiên cứu được đăng trên tạp chí danh tiếng The Lancet Rheumatology, nhóm các nhà khoa học đến từ Đại học Utah, Đại học New York và Đại học Stanford (Mỹ) đã thử nghiệm thành công giải pháp điều chỉnh góc bàn chân khi đi bộ.
Liệu pháp sinh cơ học này tập trung vào việc thay đổi nhẹ hướng của mũi chân, có thể là xoay nhẹ vào trong hoặc ra ngoài tùy thuộc vào đặc điểm cơ địa của từng người. Việc điều chỉnh góc chân giúp giảm tải trọng đè lên đầu gối, vốn là nguyên nhân chính khiến cho tình trạng thoái hóa khớp gối tiến triển nhanh hơn.
Việc đi bộ thay đổi góc chân có thể giảm đau do viêm khớp vô cùng hiệu quả. Ảnh minh họa: Getty Images
Trong thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng kéo dài 1 năm trên 68 bệnh nhân thoái hóa khớp gối từ mức độ nhẹ đến trung bình, các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ chụp cộng hưởng từ (MRI), thảm chạy cảm biến áp lực và hệ thống camera ghi hình chuyển động để phân tích chi tiết dáng đi của từng người.
Dựa trên những dữ liệu thu thập được, họ xác định được góc chân tối ưu nhất cho từng cá nhân nhằm giảm tải trọng lên phần bên trong khớp gối, khu vực vốn thường phải chịu lực nhiều nhất. Một nửa số người tham gia thử nghiệm được huấn luyện để thay đổi dáng đi thực sự, trong khi nửa còn lại nhận can thiệp giả để đánh giá và so sánh hiệu quả của hiệu ứng giả dược.
Trong 6 tuần đầu, các bệnh nhân tập đi trên máy chạy bộ với thiết bị rung báo hiệu được gắn trên cẳng chân nhằm giúp họ duy trì chính xác góc chân đã chỉ định. Sau đó, họ tiếp tục tự thực hành tại nhà ít nhất 20 phút mỗi ngày để biến chuyển động này thành một thói quen tự nhiên khi đi lại.
Kết quả ghi nhận sau 1 năm thử nghiệm cho thấy, nhóm được huấn luyện thực sự đã giảm đau rõ rệt, với mức độ cải thiện tương đương các thuốc giảm đau thông thường như ibuprofen và thậm chí gần bằng một số loại thuốc giảm đau nhóm opioid.
Việc điều chỉnh góc chân giúp giảm tải trọng đè lên đầu gối, vốn là nguyên nhân chính khiến cho tình trạng thoái hóa khớp gối tiến triển nhanh hơn. Ảnh minh họa: Getty Images
Đặc biệt hơn, hình ảnh chụp MRI cho thấy các dấu hiệu suy thoái sụn khớp của nhóm này diễn ra chậm hơn hẳn so với nhóm đối chứng. Nhiều bệnh nhân tham gia thử nghiệm bày tỏ niềm vui mừng lớn, vì từ nay họ không còn phải chịu cảnh phụ thuộc vào thuốc hay phải mang các dụng cụ hỗ trợ suốt đời.
Phó giáo sư khoa Kỹ thuật cơ khí Scott Uhlrich từ Đại học Utah, đồng tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh cách tiếp cận cá nhân hóa chính là yếu tố then chốt quyết định sự thành công.
Ông chỉ ra rằng một số nghiên cứu trước đây do áp dụng rập khuôn cùng một hướng thay đổi góc chân cho mọi đối tượng nên đã dẫn đến kết quả không đồng đều, thậm chí có trường hợp còn làm tăng tải trọng lên khớp.
Vì vậy, trong nghiên cứu này, các chuyên gia đã chủ động loại bỏ những người không đạt được lợi ích từ việc thay đổi góc chân ngay từ đầu và chỉ tập trung vào những người thực sự phù hợp.
Phó giáo sư Scott Uhlrich đo dáng đi của bệnh nhân thoái hóa khớp tham gia thử nghiệm của Đại học Utah. Ảnh: Đại học Utah
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có gần 25% người trưởng thành từ 40 tuổi trở lên đang phải chung sống với căn bệnh thoái hóa khớp gối tại nhiều quốc gia trên thế giới. Căn bệnh mãn tính này gây ra những cơn đau nhức dai dẳng, khiến người bệnh gặp rất nhiều khó khăn khi đi lại, leo cầu thang hay đứng lâu.
Cho đến nay, y học vẫn chưa tìm ra cách chữa khỏi hoàn toàn thoái khóa khớp do phần sụn khớp một khi bị bào mòn thì không thể tự phục hồi. Trước đây, các biện pháp điều trị chủ yếu phụ thuộc vào việc dùng thuốc giảm đau hoặc thực hiện phẫu thuật thay khớp khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng.
Chính vì thế, kết quả nghiên cứu mới đã mở ra một hướng tiếp cận sinh cơ học đơn giản nhưng mang tính bền vững hơn rất nhiều.
Dù mang lại hiệu quả rất tích cực, các nhà khoa học vẫn lưu ý rằng người bệnh tuyệt đối không nên tự ý thay đổi cách đi bộ tại nhà, vì việc tự ý điều chỉnh sai góc chân có thể mang lại tác hại nhiều hơn lợi ích. Quá trình thay đổi dáng đi này đòi hỏi phải có sự hướng dẫn chuyên sâu và sự hỗ trợ từ các thiết bị đo lường có độ chính xác cao.
Quá trình thay đổi dáng đi này đòi hỏi phải có sự hướng dẫn chuyên sâu và sự hỗ trợ từ các thiết bị đo lường có độ chính xác cao. Ảnh: Wake Spine & Pain
Trong tương lai, nhóm nghiên cứu kỳ vọng có thể đơn giản hóa phương pháp này bằng cách sử dụng các cảm biến di động, ứng dụng video trên điện thoại thông minh hoặc giày thông minh nhằm đưa liệu pháp vào áp dụng rộng rãi hơn trong lâm sàng và vật lý trị liệu.
Đây được xem là một trong những bằng chứng mạnh mẽ nhất từ trước đến nay chứng minh cho hiệu quả của can thiệp sinh cơ học trong điều trị thoái hóa khớp. Đối với hàng triệu người đang phải đối mặt với tình trạng đau khớp mãn tính suốt nhiều thập kỷ trước khi đủ điều kiện thay khớp, phương pháp này có tiềm năng to lớn giúp lấp đầy khoảng trống điều trị hiện nay.
Được biết, nghiên cứu này nhận được sự tài trợ từ các cơ quan liên bang Mỹ bao gồm Bộ Cựu chiến binh, Viện Sức khỏe Quốc gia và Quỹ Khoa học Quốc gia. Hiện tại, các tác giả đang tiếp tục triển khai các nghiên cứu tiếp theo để xác định rõ hơn nhóm bệnh nhân nào sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ liệu pháp này.
