Khoa học

Khám phá trí thông minh đáng nể của loài quạ về hình học

Tóm tắt:

  • Quạ có khả năng nhận diện hình dạng quy luật hình học như con người.

  • Chúng có thể phát hiện điểm bất thường trong hình dạng mà không cần huấn luyện.

  • Hình dạng đều đặn dễ dàng hơn để quạ nhận biết điểm khác biệt.

  • Khả năng này cho thấy sự tiến hóa của cảm nhận hình học trong loài quạ.

  • Quạ minh chứng cho sự phổ biến của khả năng này trong thế giới động vật.

Khám phá trí thông minh đáng nể của loài quạ về hình học - 1
Nghệ thuật toán học mô tả các loài chim là có thật (Ảnh: Andrey Tischenko/Getty Images).

Quạ là loài động vật đầu tiên không phải con người thể hiện những khả năng này, một khả năng trước đây được cho là chỉ con người mới có.

Điều này nói lên rằng việc nhận ra tính quy luật của hình dạng hình học có thể đã ăn sâu vào quá trình tiến hóa và có thể phổ biến hơn ở thế giới động vật so với những gì chúng ta vẫn nghĩ.

Nhà sinh lý học động vật, Giáo sư Andreas Nieder ở Trường đại học Tuebingen, Đức, nói rằng con người chúng ta đưa hình học lên một cấp độ hoàn toàn khác so với mức độ hình ảnh tiếp nhận bằng mắt, nhưng nền tảng của nó, xét về mặt thị giác, có vẻ như bắt nguồn từ quá trình tiến hóa.

Những con quạ trong thí nghiệm của Giáo sư Nieder có độ tuổi 10 hoặc 11 năm. Chúng được huấn luyện để phát hiện một hình dạng ngoại lệ duy nhất không khớp với năm hình dạng hai chiều giống hệt nhau trên màn hình máy tính.

Để chứng minh hình dạng nào mà chúng xác định là ngoại lệ, những con quạ mổ vào vị trí trên màn hình.

Báo cáo nghiên cứu viết: "Cho đến giai đoạn này của thí nghiệm, những con quạ chưa bao giờ được giao nhiệm vụ phát hiện ra một hình tứ giác khác biệt giữa một loạt các tứ giác khác để đảm bảo rằng chúng sẽ thể hiện khả năng nhận biết hình học đã có từ trước, thay vì khả năng nhận biết do được dạy".

Trong một nửa thời gian thí nghiệm, những con quạ này được cho xem các tập hợp tứ giác có mức độ đều đặn khác nhau, với mỗi hình dạng được thiết lập theo tỷ lệ và phép quay ngẫu nhiên.

Chúng có thể dễ dàng phát hiện ra một điểm bất thường giữa các hình dạng 4 cạnh có các đặc điểm thông thường, chẳng hạn như hình vuông có độ dài các cạnh bằng nhau hoặc các góc 90 độ của một hình chữ nhật. Hình có góc và cạnh càng đều đặn thì chúng càng dễ phát hiện ra hình khác biệt.

Các hình tứ giác càng kỳ quặc thì quạ càng khó tìm ra hình nào khác biệt.

Khám phá trí thông minh đáng nể của loài quạ về hình học - 2
Các tứ giác càng "đều đặn" thì quạ càng dễ phát hiện ra điểm bất thường (Ảnh: Schmidbauer et al., Si. Adv., 2025).
Khám phá trí thông minh đáng nể của loài quạ về hình học - 3
Mặc dù 5 trong số 6 hình này có hình dạng giống nhau, nhưng vì chúng có độ dài các cạnh khác nhau và các góc khác nhau, nên việc nhận ra hình thứ 6 khác biệt là rất khó (Ảnh: Schmidbauer et al., Si. Adv., 2025).

Giáo sư Nieder cho biết: "Loài quạ, giống như con người, gặp khó khăn nhất trong việc phát hiện ra tính đều đặn về mặt hình học trong một hình thoi. Điều này làm nổi bật sự tương đồng về khả năng hình học giữa loài quạ và con người".

Để giữ cho lũ quạ hứng thú và tập trung trong suốt quá trình thử nghiệm, trong nửa thời gian còn lại, chúng được cho xem những hình dạng không phải hình tứ giác quen thuộc, ví dụ như năm ngôi sao và một mặt trăng duy nhất, vốn đã được sử dụng trong quá trình huấn luyện của chúng.

Khám phá trí thông minh đáng nể của loài quạ về hình học - 4
Hai con quạ đen được huấn luyện để phát hiện ra hình khác biệt trong một mảng gồm 6 hình xuất hiện cùng lúc (Ảnh: Schmidbauer et al., Si. Adv., 2025).

Khả năng phân biệt các hình dạng ngoại lệ dựa trên sự khác biệt về mặt hình học của loài quạ mà không cần bất kỳ sự huấn luyện bổ sung nào cho thấy rằng, giống như con người, tính quy luật hình học có thể đóng vai trò quan trọng trong tương tác của loài quạ với thế giới.

Ví dụ như các loài chim sử dụng quy luật không gian để định hướng và điều hướng trong môi trường rộng lớn hơn, nhờ đó chúng có nhiều khả năng sống sót hơn.

Giáo sư Nieder nói: "Trực giác cơ bản này ở loài quạ, khả năng nắm bắt các đặc tính hình học trong các hình dạng hai chiều, minh họa rằng kiến thức cốt lõi về độ lớn và hình học bắt nguồn từ quá trình tiến hóa sinh học".

Cho dù khả năng này của loài người chúng ta và loài quạ phát triển riêng biệt hay trong quá trình chung sống, thì quan trọng là chúng ta đã tìm ra thêm một lý do nữa giải thích tại sao quạ là loài vật có trí thông minh xuất sắc.

Các tin khác

Vì sao gà gáy lúc bình minh?

Vì sao gà gáy lúc bình minh?

Từ lâu tiếng gà trống gáy lúc bình minh đã được xem như tiếng chuông báo thức của tự nhiên, song chúng gáy vào lúc sáng sớm không phải vì bổn phận hay truyền thống.
Tòa án Mỹ ra phán quyết, Google vi phạm luật chống độc quyền trong quảng cáo

Tòa án Mỹ ra phán quyết, Google vi phạm luật chống độc quyền trong quảng cáo

Một thẩm phán liên bang tại Virginia đã ra phán quyết Google đã xây dựng "quyền lực độc quyền" bất hợp pháp thông qua hoạt động quảng cáo trên web của mình. Phán quyết này đứng về phía Bộ Tư pháp Mỹ trong một vụ kiện mang tính bước ngoặt chống lại gã khổng lồ công nghệ có thể định hình lại nền kinh tế cơ bản của việc vận hành một trang web hiện đại.
Những loài cá kỳ dị, vô cùng hiếm gặp ở Việt Nam

Những loài cá kỳ dị, vô cùng hiếm gặp ở Việt Nam

Được mệnh danh là “cá” nhưng các loài cá cóc ở Việt Nam thực chất là động vật lưỡng cư. Chúng có hình dạng vô cùng kỳ dị và cũng vô cùng hiếm gặp trong thực tế. Hầu hết được xếp vào nhóm nguy cấp, quý hiếm.
Bộ trưởng KHCN Nguyễn Mạnh Hùng: Đi sau buộc phải nhảy cóc công nghệ

Bộ trưởng KHCN Nguyễn Mạnh Hùng: Đi sau buộc phải nhảy cóc công nghệ

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ, Bộ đang viết đề án Quốc gia khởi nghiệp nhằm hình thành tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn dân, đưa đổi mới sáng tạo thành lối sống, phong cách sống của mọi người dân, mọi tổ chức. Xây dựng văn hoá đổi mới sáng tạo, trong đó khuyến khích khám phá và khoan dung thất bại.