Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu hiện đang khám phá khả năng tồn tại của một “trạng thái thứ ba” giữa hai trạng thái này. Bằng chứng cho giả thuyết này là việc các cơ quan, mô và tế bào vẫn tiếp tục hoạt động sau khi sinh vật mà chúng thuộc về đã qua đời.
Trong một bài viết trên The Conversation, nhóm nghiên cứu đã phân tích cách mà những “robot sinh học” này tồn tại và khả năng biến đổi tế bào thành các sinh vật đa bào mới, có chức năng khác biệt sau khi sinh vật chủ chết. Điều này không có nghĩa là các tế bào này trở thành “thây ma”, mà thay vào đó chúng phát triển thành những sinh vật mới với cuộc sống hoàn toàn khác.
Thông thường, cái chết được coi là sự kết thúc không thể đảo ngược của một sinh vật, nhưng nghiên cứu này cho thấy một số tế bào có thể sống và biến đổi thành những thực thể mới. Trạng thái thứ ba này thách thức những hiểu biết hiện tại của khoa học về hành vi của tế bào khi chúng có khả năng chuyển đổi thành các sinh vật mới với các chức năng khác nhau, được gọi là “robot sống”. Những sinh vật này có thể mở ra nhiều ứng dụng trong y tế và khoa học, mặc dù các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu cách thức hoạt động của chúng.
Có nhiều ví dụ về sự biến đổi trong tự nhiên, nhưng hiếm khi một sinh vật có thể thay đổi theo cách không được xác định trước. Sự khác biệt này giữa trạng thái thứ ba và các quá trình biến đổi như ở bướm hay nòng nọc là rất rõ ràng. Tùy thuộc vào nguồn gốc của các robot sống, chức năng mà chúng có thể thực hiện khi biến đổi sẽ khác nhau. Chẳng hạn, các nhà nghiên cứu đã phát hiện rằng tế bào phổi đơn lẻ của con người có thể tự lắp ráp thành các sinh vật đa bào mới gọi là anthrobot, có khả năng di chuyển và tự sửa chữa.
Nhưng không phải tất cả các tế bào đều có thể tiếp tục sống sau khi sinh vật chủ chết. Nghiên cứu cho thấy nhiều yếu tố, từ thời gian kể từ khi sinh vật chết đến mức độ hoạt động trao đổi chất tại thời điểm đó, điều này có thể ảnh hưởng đến sự hình thành của trạng thái thứ ba. Ngoài ra, sức khỏe, giới tính và tuổi tác cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.
Việc hiểu rõ hơn về trạng thái thứ ba này trong tự nhiên sẽ cần nhiều nghiên cứu sâu hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện tại đã cung cấp bằng chứng cho thấy có điều gì đó vượt ra ngoài ranh giới của sự sống và cái chết, ít nhất là đối với một số tế bào nhất định. Điều này mở ra nhiều câu hỏi thú vị về ý nghĩa của sự sống và cái chết trong một cái nhìn rộng lớn hơn.
