Giữa tháng 7 vừa qua, tại hội nghị thường niên Sun Valley, Idaho, nơi giới tỷ phú công nghệ Mỹ tụ họp mỗi mùa hè, New York Times gọi vui sự kiện này là Gun Valley, ám chỉ đám đông đàn ông mặc quần short chơi golf và phô cơ bắp. Giữa đám đông đó, tờ báo dành hẳn một lời khen riêng cho Ivan Zhao, CEO kiêm nhà sáng lập Notion.
Bộ vest ba mảnh màu xám phối áo phông trắng của anh được khen là hiếm hoi trong giới CEO, kiểu trang phục thực sự đáng học theo. Một bộ khác gồm áo khoác denim, áo phông xám và kính râm tròn cũng được tạp chí Town and Country khen là có chủ đích mà vẫn tiết chế.
Từ cậu bé mê lập trình game tới ông chủ công ty tỷ đô
Ivan Zhao sinh ra ở Trung Quốc, chuyển sang Canada từ tuổi thiếu niên, theo học ngành khoa học nhận thức tại Đại học British Columbia, có học thêm mỹ thuật. Từ nhỏ anh đã tự học lập trình chỉ vì muốn mô phỏng lại các trò chơi điện tử mình thích.
Năm 2013, anh cùng Simon Last thành lập Notion, với một câu hỏi làm kim chỉ nam: máy tính là công cụ mạnh mẽ bậc nhất loài người từng tạo ra, nhưng lợi ích của nó lại chỉ dành cho người biết lập trình, vậy làm sao để bất kỳ ai cũng dùng được sức mạnh đó mà không cần biết code.
Con đường không hề suôn sẻ. Bản Notion đầu tiên ra mắt năm 2016 liên tục lỗi. Năm 2015, giữa lúc tài chính cạn kiệt, Zhao cho cả đội nghỉ việc, cùng Simon Last chuyển sang Kyoto, sống trong căn hộ nhỏ và code tới 18 tiếng mỗi ngày để xây lại sản phẩm từ đầu. Phiên bản làm lại đó thành công vang dội, giành vị trí sản phẩm số một trong ngày trên Product Hunt.
Notion phát triển gần như hoàn toàn nhờ truyền miệng, gần như không quảng cáo truyền thống. Tháng 10/2021, sau vòng gọi vốn 275 triệu đô, công ty được định giá 10 tỷ đô. Theo Forbes, Zhao hiện nắm khoảng 30% cổ phần. Các nguồn khác đưa ra ước tính tài sản cá nhân của anh chênh lệch khá nhiều tùy thời điểm định giá công ty, nên con số chính xác khó chốt.
Gu thẩm mỹ thể hiện trong cả sản phẩm anh làm ra
Điều khác biệt ở Zhao là phong cách của anh không phải cú lột xác nhất thời, mà là phần mở rộng của gu thẩm mỹ anh vẫn theo đuổi trong công việc.
Tháng 7/2024, chính anh là người đứng sau chiếc áo khoác lao động mang thương hiệu Notion, ra đời như lựa chọn tinh tế hơn hẳn áo hoodie in logo, thứ đồng phục bất thành văn của giới khởi nghiệp. Anh từng viết trên LinkedIn rằng không tìm được món đồ nào mình thực sự thích nên tự làm ra, vì quan tâm tới sự khéo léo và cái đẹp.
Tủ đồ cá nhân theo đúng tinh thần đó: form thoải mái, đường cắt sạch, chất liệu tốt. Cửa hàng anh hay ghé là La Garçonne ở Tribeca, New York, nơi anh mô tả trên podcast của Sequoia Capital là không phô trương, nghiêng về phong cách châu Âu dễ mặc hằng ngày.
Trả lời tạp chí Colossus, Zhao thừa nhận luôn để ý người khác mặc gì, nhất là giày và chất liệu vải, dù khẳng định điều đó không quyết định việc anh có tuyển ai vào Notion. Sự kỹ tính đó còn lan sang cả văn phòng: ba trụ sở đầu tiên của Notion đều có quy định cởi giày trước khi vào, và anh đích thân chọn từng món nội thất.
Bài học phong cách từ người không hề coi thời trang là ưu tiên số một
Giữa một ngành nơi phong cách lãnh đạo thường chỉ có hai cực, hoặc hoodie xuề xòa để chứng minh chỉ quan tâm sản phẩm, hoặc suit hàng hiệu phô trương để chứng minh đã thành công, Zhao chọn con đường khác. Vest phối áo phông, bomber phối áo phông trắng, tất cả đơn giản, vừa vặn, không cố sang trọng cũng không cố xuề xòa.
Đó có lẽ là bài học đáng giá nhất cho đàn ông muốn xây phong cách riêng. Không cần nhiều đồ đắt tiền hay chạy theo mọi xu hướng, chỉ cần vài món chất lượng tốt, vừa người, và một gu nhất quán áp dụng vào mọi thứ mình làm, từ cách ăn mặc tới cách thiết kế sản phẩm.
