Trong nhiều năm, Apple luôn giữ vị thế thống trị thị trường điện thoại thông minh cao cấp tại Trung Quốc. Không công ty nào có thể tạo ra một thiết bị cạnh tranh nổi với iPhone - thứ smartphone được mệnh danh là ‘đồ của nhà giàu’.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, iPhone không còn giữ được sức hấp dẫn như trước. Theo Counterpoint Research chuyên phân tích thị trường điện thoại thông minh, trong sáu tuần đầu tiên của năm, thời điểm người tiêu dùng Trung Quốc vốn đổ xô đi mua điện thoại mới, doanh số bán iPhone lại giảm 24% so với một năm trước đó. Trong khi đó, doanh số Huawei - một trong những đối thủ Trung Quốc lâu đời của Apple lại tăng 64%.
Đây là thời điểm đầy thử thách. Các nhà phân tích cho biết sản phẩm mới nhất của hãng - chiếc kính thực tế ảo trị giá 3.500 USD cần rất nhiều năm mới có thể chứng minh được sức hút. Khoản phạt gần 2 tỷ USD của Liên minh châu Âu cũng khiến Apple điêu đứng trước nhiều cáo buộc vi phạm luật chống độc quyền.
Trong một thập kỷ, Trung Quốc là thị trường quan trọng nhất của iPhone khi chiếm tới 20% doanh số bán hàng. Thực tế đó giờ đã khác khi từ phía chính phủ, sức ép ngày càng tăng còn người tiêu dùng thì thờ ơ với các thiết bị đến từ Mỹ. Nhà vô địch quốc gia Huawei đã hồi sinh.
“Thời kỳ hoàng kim của Apple tại Trung Quốc đã qua”, Linda Sui, giám đốc cấp cao của TechInsights, một công ty nghiên cứu thị trường, nói và cho biết nếu không giảm bớt đáng kể căng thẳng địa chính trị, Apple khó lòng giữ được vị thế của mình. “Vấn đề không chỉ nằm ở người tiêu dùng. Đó là về bức tranh toàn cảnh, khi hai siêu cường cạnh tranh với nhau”.
Lucas Zhong, nhà phân tích của Canalys, một công ty nghiên cứu thị trường có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết: “5 năm trước, Apple là một thương hiệu thực sự mạnh ở Trung Quốc. Mọi người sẵn sàng mang lều chờ suốt đêm bên ngoài Apple Store cho mỗi lần ra mắt sản phẩm mới tiếp theo”. Tuy nhiên, thiết kế iPhone 15 mới đây có vẻ không nhiều sức hút cho lắm.
Suốt 6 tháng sau, những tấm biển quảng cáo iPhone 15 vẫn được dán khắp các thành phố lớn, song không thể thuyết phục được Jason Li, 22 tuổi, khi anh cần thay thế chiếc iPhone 13 Pro Max. Thay vì mua iPhone 15, anh chàng quyết định xuống tiền cho chiếc Mate 60 Pro đầy tính thời thượng.
“Tôi không muốn sử dụng iOS nữa”, anh nói, ám chỉ hệ điều hành của iPhone. “Nó hơi cũ một chút.”
Sóng gió đang bủa vây ‘vua smartphone’ Apple
Đối với một số người dùng ở Trung Quốc, mua điện thoại gắn liền với yếu tố chính phủ. Họ sợ bị chính phủ Mỹ theo dõi. Số khác thì bị cấm không được sử dụng iPhone cho mục đích công việc.
Cùng thời điểm đó, Huawei trình làng Mate 60 Pro - chiếc điện thoại thông minh được trang bị hệ điều hành riêng biệt với con chip máy tính tiên tiến nhiều so với trước. Sản phẩm nhanh chóng giành được sự quan tâm của giới trẻ, trong đó có cậu thanh niên Jason Li.
Theo dữ liệu từ Counterpoint, Huawei hiện chiếm thị phần lớn thứ hai trên thị trường điện thoại thông minh, tăng tới 17% so với 9% một năm trước đó. Ivan Lam, nhà phân tích cấp cao tại Counterpoint Research ở Hồng Kông (Trung Quốc), cho biết: “Ngày nay, Mate 60 mang lại cho người dùng cảm giác hệt như iPhone trước đây. Điều này đặc biệt đúng với những người trên 35 tuổi, nhóm tuổi mua nhiều điện thoại thông minh nhất”.
Apple bắt đầu bán iPhone tại Trung Quốc vào năm 2009. Việc chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump hạn chế các công ty công nghệ Mỹ giao dịch với Huawei vào thời điểm đó chẳng khác nào ‘mở cờ’, giúp iPhone thừa thắng xông lên. Google, công ty sản xuất hệ điều hành Android và một số công ty bán dẫn khác cũng cắt đứt quan hệ với nhà sản xuất điện thoại thông minh Trung Quốc.
Theo Counterpoint, vào năm 2022, thị phần điện thoại bán ra ở Trung Quốc của hãng đã tăng lên 22% từ mức 9% vào năm 2019. Apple báo cáo doanh thu kỷ lục 74 tỷ USD từ khu vực này trong năm tài chính kết thúc vào tháng 9 năm 2022.
Tuy nhiên, các hạn chế khi đó buộc Huawei phải phát triển chip không dây và hệ điều hành của riêng mình - công nghệ đứng đằng sau Mate 60 Pro. Chính cú huých lớn đã khiến các mẫu máy mới nhất của Apple trở nên lạc hậu khi đứng cùng ‘gà nhà’ Huawei.
Theo Daniel Ives, nhà phân tích của Apple tại Wedbush Securities, các chủ sở hữu của khoảng 125 triệu trong tổng số 215 triệu iPhone ở Trung Quốc đã không nâng cấp lên thiết bị mới trong 3 năm qua. Chi Miaomiao là một trong số đó.
Trong khoảng thời gian chờ đợi chiếc iPhone 12 sửa xong ở Apple Store, người phụ nữ 38 tuổi này đã quyết định mua Mate 60 Pro của Huawei. “Huawei là thương hiệu của riêng chúng tôi. Tôi nghĩ người Trung Quốc chúng ta nên đoàn kết lại”.
Đối mặt với áp lực từ các sản phẩm nội địa, giá iPhone 15 tại thị trường Trung Quốc đã được điều chỉnh giảm hơn 1.000 tệ. Các chuyên gia cho rằng chương trình khuyến mãi lớn trừ thẳng vào giá bán phản ánh áp lực ngày càng lớn mà nhà Táo khuyết đang phải đón nhận ở thị trường tỷ dân.
Theo ông Guo Tianxiang, chuyên viên phân tích cấp cao tại công ty nghiên cứu thị trường IDC Trung Quốc, Apple đang dần cảm nhận rõ hơn sự cạnh tranh rõ ràng hơn từ phía các nhà sản xuất như Huawei. “Doanh số bán iPhone yếu dần từ đầu năm. Trong khi đó, các đối thủ Android cao cấp, giá trên 4.000 tệ lại được đón nhận tốt”, ông Guo Tianxiang cho biết.
Theo: The New York Times, SCMP
