Bạn đọc NGUYỄN VĂN THANH (TP HCM) hỏi: Tôi đặt cọc mua vàng online trước ngày vía Thần Tài nhưng đúng ngày cửa hàng báo hết vàng và hủy giao dịch, người mua có được bồi thường tiền cọc không?
Luật sư TRƯƠNG VĂN TUẤN, Trưởng Văn phòng Luật sư Trạng Sài Gòn, trả lời: Bản chất của việc đặt cọc mua vàng online là sự giao kết một hợp đồng dân sự. Theo điều 328 Bộ Luật Dân sự 2015, khi cửa hàng xác nhận tiền cọc, hợp đồng chính thức có hiệu lực. Nếu bạn hủy đơn, bạn sẽ mất cọc. Ngược lại, nếu cửa hàng từ chối giao hàng, họ phải hoàn trả cọc và bồi thường thêm một khoản tương đương (thường gọi là đền cọc "gấp đôi"), trừ khi 2 bên có thỏa thuận khác.
Tuy nhiên, việc đòi bồi thường trên thực tế, nhất là vào dịp ngày vía Thần Tài, lại gặp rất nhiều trở ngại. Rào cản lớn nhất là các điều khoản "lách luật" được cài cắm sẵn. Nhiều hệ thống bán vàng thường ghi rõ: "Nếu hết hàng, cửa hàng có quyền hủy đơn, hoàn tiền mà không chịu thêm trách nhiệm". Khi bạn đã bấm đồng ý lúc đặt mua, việc đòi quyền lợi sẽ rất khó khăn vì đây được xem là thỏa thuận tự nguyện.
Thêm vào đó, do số tiền đặt cọc thường khá nhỏ (chỉ từ vài trăm ngàn đồng đến 1 - 2 triệu đồng), chi phí và thời gian để tiến hành khiếu kiện có thể lớn hơn số tiền được bồi thường. Các cửa hàng cũng rất hay vin vào lý do "bất khả kháng" như lỗi hệ thống hoặc nghẽn mạng để trốn tránh trách nhiệm đền bù.
Vì vậy, lời khuyên dành cho bạn lúc này là hãy kiểm tra thật kỹ lại email hoặc tin nhắn xác nhận đơn hàng xem có tồn tại điều khoản miễn trừ trách nhiệm khi hết hàng hay không.
