Hơn 46.000 cuộc gọi "cầu cứu" tới Tổng đài 111 trong tháng 4

Trao đổi với PV VietNamNet ngày 11/5, đại diện Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (Tổng đài 111), cho biết thời gian gần đây tổng đài liên tục tiếp nhận các vụ việc trẻ bị bạo lực, xâm hại với tính chất nghiêm trọng.

Chỉ trong đầu tháng 5 đã ghi nhận 2 vụ việc đau lòng tại Hà Nội và TPHCM. Ngay khi nhận được thông tin, Tổng đài 111 lập tức phối hợp với địa phương triển khai các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp.

Trước đó, trong tháng 4, cán bộ tổng đài cũng trực tiếp can thiệp nhiều trường hợp gây ám ảnh. Cụ thể như trường hợp cháu D.T.N. (sinh năm 2011, ở xã Long Hưng, tỉnh Đồng Tháp) gọi điện tố giác bị ông nội dâm ô trong thời gian dài.

Ngày 13/4, cháu cho biết bố mẹ đã ly hôn, sống cùng bố và ông nội. Từ năm 2024 đến nay, cháu nhiều lần bị ông nội sàm sỡ, động chạm vùng nhạy cảm. Ngày 10/4 là lần gần nhất xảy ra hành vi xâm hại. Hai ngày sau, cháu cùng mẹ đến trình báo Công an xã Long Hưng và được đưa đi giám định.

Sau khi trình báo, mẹ cháu quay về nơi sinh sống nên cháu N. rơi vào cảnh thiếu nơi nương tựa, không được chăm sóc, bảo vệ đầy đủ.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Tổng đài 111 đã kết nối với trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Đồng Tháp để đề nghị xác minh, hỗ trợ khẩn cấp. Chính quyền xã Long Hưng sau đó bố trí nơi ở tạm miễn phí cho cháu, đồng thời cơ quan công an thụ lý điều tra vụ việc. Hiện cháu đã được đưa về sống cùng người thân ở Sóc Trăng, sức khỏe và tâm lý dần ổn định.

Một trường hợp khác là cháu N.N.N.P. (sinh năm 2013, ở xã Hóc Môn, TPHCM) gửi email phản ánh bị anh trai xâm hại trong nhiều năm, đồng thời có dấu hiệu khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Sau khi tiếp nhận thông tin, Tổng đài 111 đã phối hợp với trung tâm công tác xã hội, chính quyền địa phương và nhà trường để hỗ trợ tâm lý, theo dõi và bảo vệ trẻ.

Theo cơ quan chức năng, các vụ việc cho thấy trẻ em đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ cả trong gia đình lẫn trên môi trường mạng. Việc phát hiện sớm, lắng nghe và phối hợp can thiệp kịp thời đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ trẻ em khỏi các tổn thương kéo dài.

Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn một số địa phương chưa kịp thời phát hiện và hỗ trợ, can thiệp để bảo vệ trẻ. 

Phân loại, quản lý được nhóm trẻ nguy cơ

Dù hệ thống pháp luật về bảo vệ trẻ em ngày càng được hoàn thiện, cùng với việc kiện toàn chính quyền địa phương hai cấp, thời gian qua vẫn liên tiếp xảy ra những vụ bạo lực, xâm hại trẻ em nghiêm trọng, để lại hậu quả đau lòng. Điều này cho thấy công tác phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở vẫn là khâu cần tiếp tục được tăng cường.

Theo các chuyên gia,  bảo vệ trẻ em không thể chỉ dừng ở truyền thông, nâng cao nhận thức hay phổ biến Tổng đài 111.

Điều quan trọng hơn là chính quyền cơ sở phải quản lý được nhóm trẻ em có nguy cơ, từ đó phân công rõ trách nhiệm cho từng thành viên trong ban bảo vệ trẻ em, các tổ chức đoàn thể như phụ nữ, thanh niên… trực tiếp theo dõi, hỗ trợ các trường hợp này.

“Muốn ngăn chặn từ sớm thì phải thực hiện 'vãng gia' thường xuyên - cán bộ phải chủ động đến từng hộ gia đình có nguy cơ để nắm tình hình. Ở nông thôn, các gia đình ở xa nhau nên khó phát hiện bất thường trong khi ở thành phố, cuộc sống khép kín khiến hàng xóm nhiều khi không biết chuyện gì xảy ra bên cạnh. Vì vậy, nhiều vụ việc chỉ bị phát hiện khi trẻ có thương tích ở trường học hoặc phải nhập viện. Khi đó, mọi can thiệp thường đã muộn”, đại diện Tổng đài 111 thông tin.

Theo vị này, nếu chính quyền cơ sở phân loại đúng nhóm nguy cơ và giao trách nhiệm cụ thể cho trưởng thôn, tổ dân phố, chi bộ hay cán bộ đoàn thể thường xuyên kiểm tra, thăm hỏi, hiệu quả bảo vệ trẻ em sẽ cải thiện rõ rệt. Những gia đình có cha mẹ nghiện rượu, thường xuyên bạo lực, trẻ bỏ học hoặc hoàn cảnh đặc biệt đều phải được đưa vào diện theo dõi.

Thực tế từ một số mô hình, dự án quốc tế tại địa phương cho thấy, mô hình cán bộ công tác xã hội thường xuyên “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để kiểm tra tình trạng trẻ em đã mang lại hiệu quả rất tích cực. 

Nhiều chuyên gia cho rằng, nếu quản lý tốt nhóm trẻ có nguy cơ, không ít vụ việc đau lòng hoàn toàn có thể được ngăn chặn từ sớm.