Việt Nam là đối tác số 2 của Nhật Bản về phần mềm
Chiều 4/2, tại Hà Nội, dưới sự bảo trợ của Bộ KH&CN, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), Ủy ban Hợp tác CNTT Việt Nam - Nhật Bản (VJC), Tổ chức Xúc tiến Ngoại thương Nhật Bản (JETRO), cùng Hiệp hội Công nghiệp Dịch vụ CNTT Nhật Bản (JISA) tổ chức Ngày CNTT Nhật Bản - Japan ICT Day 2026.
Trao đổi tại sự kiện, ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp CNTT (Bộ KH&CN) nhận định, sau gần 2 thập kỷ được tổ chức, đến nay Japan ICT Day đã trở thành điểm hẹn quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam - Nhật Bản.
Đây cũng là nơi 2 hệ sinh thái công nghệ gặp gỡ, đối thoại, cùng chia sẻ tầm nhìn, xây dựng niềm tin và tìm kiếm những mô hình hợp tác dài hạn, bền vững và thực chất.
Cũng theo ông Trần Anh Tú, qua chặng đường hợp tác vừa qua, các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam đã có sự hiện diện ngày càng sâu và chất lượng hơn; cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam cũng đã có sự trưởng thành rõ nét khi tham gia thị trường Nhật Bản.
“Hợp tác công nghệ Việt Nam - Nhật Bản đang và sẽ chuyển dịch từ mô hình 'thuê làm' sang 'cùng làm', từ 'nhận chuyển giao' sang cùng tham gia làm chủ công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, dữ liệu lớn, nền tảng số, sản xuất thông minh và sản xuất xanh”, ông Trần Anh Tú nhận xét.
Đại diện VINASA, ông Lê Quang Lương, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác CNTT Việt Nam - Nhật Bản cũng chia sẻ về bước phát triển mạnh mẽ trong hợp tác CNTT của 2 nước thời gian qua: Năm 2027, doanh thu phần mềm xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản còn khiêm tốn và câu chuyện chủ yếu xoay quanh việc "làm quen", "gia công giá rẻ".
Đến nay, Việt Nam đã vươn lên trở thành đối tác số 2 của Nhật Bản về phần mềm, với hàng trăm ngàn kỹ sư Việt Nam đang ngày đêm vận hành các hệ thống “mạch máu" của nền kinh tế Nhật Bản.
Đề xuất 3 chiến lược hành động cụ thể
Chỉ rõ sự bùng nổ của công nghệ AI đang tạo ra những thay đổi toàn diện trong các mô hình hợp tác kinh doanh giữa doanh nghiệp công nghệ 2 nước, ông Lê Quang Lương cho hay: Trong bối cảnh mới, VINASA và VJC đề xuất 3 chiến lược hành động cụ thể cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam – Nhật Bản, đó là: Chuyển dịch từ “Gia công nhân sự" sang "Đối tác năng suất bằng AI", tập trung khai phá thị trường ngay tại Việt Nam, thiết lập cơ chế "Trao đổi nhân lực 2 chiều".
Thông tin rõ hơn về định hướng tập trung khai phá thị trường tại Việt Nam, ông Lê Quang Lương phân tích: Theo báo cáo của JETRO, 56,1% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng kinh doanh – tỷ lệ cao nhất ASEAN, đứng thứ 4 thế giới.
“Đây là một thị trường khổng lồ ngay dưới chân chúng ta. Tại sao các nhà máy, các công ty Nhật tại Việt Nam phải nhập khẩu phần mềm, dịch vụ công nghệ số đắt đỏ từ quốc tế? ... các doanh nghiệp Việt hãy chủ động tiếp cận hàng nghìn doanh nghiệp FDI Nhật Bản. Hãy biến lợi thế sân nhà thành doanh thu thực tế”, đại diện VINASA khuyến nghị.
Bàn về sự chuyển dịch mô hình hợp tác từ "Sức người" (Man-month) sang "Năng suất AI" (GenAI-type) để giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực, ông Junya Kawamoto, Phó Chủ tịch Ủy ban quốc tế của JISA khẳng định: "Ngành dịch vụ CNTT Nhật Bản đang cần một sự thay đổi thế hệ. Chúng tôi không tìm kiếm nhân công giá rẻ nữa. Chúng tôi cần Việt Nam như một đối tác để cùng ứng dụng Generative AI, giúp Nhật Bản vượt qua khủng hoảng thiếu hụt 800.000 nhân sự vào năm 2030”.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam và Nhật Bản đang cùng nhau xây dựng nhiều AI Agents, giúp tự động hoá nhiều quy trình nghiệp vụ, sản xuất, kinh doanh giới thiệu tại sự kiện như NTT e-MOI, GMO Z.Com Runsystem…
Các chuyên gia góp mặt tại Japan ICT Day 2026 cũng thống nhất rằng chặng đường sắp tới doanh nghiệp 2 nước Việt Nam và Nhật Bản có nhiều cơ hội để mở rộng không gian hợp tác.
Trong đó, một sáng kiến được triển khai trong năm 2026 là việc hình thành các Liên danh thầu giữa doanh nghiệp Nhật sở hữu thương hiệu, công nghệ nguồn và doanh nghiệp Việt sở hữu năng lực triển khai, tốc độ.
Liên minh này hướng tới việc cùng nhau chinh phục các dự án quy mô lớn tại thị trường thứ ba như ASEAN, Hoa Kỳ và châu Âu.
“Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo mở quốc tế giữa các công ty Nhật Bản và các công ty khởi nghiệp nước ngoài, JETRO đã ra mắt nền tảng kinh doanh "J-Bridge", bao gồm cả liên minh kinh doanh và công nghệ. Văn phòng cập nhật thông tin hàng ngày về các công ty khởi nghiệp Việt Nam quan tâm hợp tác với các công ty Nhật Bản. Khi những công ty Việt Nam tiên tiến về công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển trong tương lai, các công ty Nhật Bản sẽ có thêm nhiều đối tác đáng tin cậy để hợp tác”, ông Haruhiko Ozasa, Trưởng đại diện JETRO Hà Nội cho hay.
| Thiết kế Japan ICT Day 2026 với các phiên ‘Business Matching 1:1’ và ‘Company Tour’ thực tế, Ban tổ chức chương trình này kỳ vọng các doanh nghiệp 2 nước không chỉ trao đổi danh thiếp, mà cần trao đổi những bài toán khó, đặt hàng những dự án thử nghiệm ngay tại sự kiện; đồng thời khẳng định rằng các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam không muốn chỉ là đối tác gia công, mà muốn là đối tác đồng sáng tạo để cùng Nhật Bản giải quyết những thách thức của tương lai. |
