Khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường Qandme công bố hôm 25/2 cho thấy, thu nhập hộ gia đình tại TPHCM và Hà Nội vượt trội so với các tỉnh, thành khác. Tỷ lệ hộ gia đình có thu nhập từ 40 triệu đồng trở lên tại TPHCM và Hà Nội chiếm 4%, trong khi các nơi khác là 1%, khu vực nông thôn là 0,6%.
Thu nhập từ 25 triệu đồng/hộ trở lên chiếm 45%, còn ở các tỉnh thành khác là 20%.
Còn thu nhập từ 30 triệu đồng/tháng trở lên chiếm 30%, ở các tỉnh thành khác là 8%.
Sự chênh lệch thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn là rất lớn. Chỉ có 0,7% hộ gia đình tại TPHCM và Hà Nội có thu nhập dưới 10 triệu đồng mỗi tháng, so với 2,2% ở khu vực nông thôn.
Số liệu được thu thập qua các cuộc phỏng vấn trên phạm vi toàn quốc, qua đó cho thấy sự chênh lệch rõ rệt chịu ảnh hưởng bởi tốc độ phát triển kinh tế, cơ hội việc làm và sự tập trung công nghiệp.
Bức tranh thu nhập cho thấy sự phân hóa giàu nghèo theo các khu vực. TPHCM có thu nhập cao nhất, tiếp theo là Hà Nội và Đà Nẵng. Theo dữ liệu khảo sát, 15,5% hộ gia đình tại TPHCM có thu nhập từ 35 đến 39,9 triệu đồng mỗi tháng, so với 11% ở Hà Nội và chỉ 1,8% ở Đà Nẵng. Ngoài ra, 5,8% hộ gia đình tại TPHCM có thu nhập từ 40 triệu đồng trở lên, trong khi tỷ lệ này tại Hà Nội là 1,8% và tại Đà Nẵng chỉ là 0,5%.
Mặc dù các gia đình tại TPHCM và Hà Nội có thu nhập cao nhất cả nước nhưng cuộc sống không dễ dàng đối với các hộ chưa sở hữu nhà hoặc đang mua nhà trả góp. Giấc mơ an cư và bài toán tích cóp để mua nhà là rất khó khăn bởi giá nhà tăng với tốc độ chóng mặt trong thập kỷ qua.
Hiện ở Hà Nội, giá chung cư "phổ cập" khoảng 4 tỷ đồng. Do đó, nhóm hộ gia đình giàu nhất tại Hà Nội với 2% có từ 40 triệu đồng/tháng, nếu không ăn không tiêu gì cũng cần tới hơn 8 năm mới có thể mua được.
Còn theo Savills, thu nhập hộ gia đình tại Hà Nội khoảng 250 triệu đồng/năm. Do vậy, cần khoảng 16 năm không ăn tiêu mới mua được một căn hộ giá “phổ cập”.
Trên thực tế, chi phí tại TPHCM và Hà Nội thường cao hơn nhiều so với các tỉnh thành khác.
Giả sử thu nhập hộ gia đình thuộc nhóm cao nhất và là 40 triệu đồng/tháng. Với tỷ lệ tiết kiệm có thể khác nhau tùy thuộc vào chi tiêu của từng gia đình. Giả sử tiết kiệm ở mức cao, với khoảng 50% thu nhập, tức 20 triệu đồng/tháng. Họ cần gần 17 năm để có thể mua được căn hộ.
Tuy nhiên, đó là chưa tính tới lạm phát với tốc độ trượt giá cao và tốc độ tăng giá nhà đất rất nhanh. Việc tích lũy tiền để chờ mua nhà, hiện thực hóa giấc mơ an cư là khó khả thi.
Giải pháp thường thấy là vay ngân hàng và trả góp. Nhưng nếu phải vay ngân hàng, lãi suất sẽ làm tăng chi phí mua nhà và kéo dài thời gian trả nợ. Thời gian có thể lên tới vài chục năm nếu thu nhập không có gì đột phá.
Với nhóm hộ gia đình có thu nhập phổ biến nhất ở TPHCM và Hà Nội là từ 20-24,9 triệu đồng/tháng (chiếm 35% tổng số hộ), thời gian tích lũy để có thể mua nhà hoặc vay mua nhà trả góp sẽ gấp đôi so với nhóm đầu, có thể lên tới 40-50 năm.
Tình trạng có sự chênh lệch lớn về thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn cũng diễn ra ở nhiều nước trong khu vực và châu Á.
Ở Trung Quốc, mặc dù thu nhập của nhóm giàu nhất cao hơn, nhưng giá bất động sản tại các thành phố lớn như Bắc Kinh hay Thượng Hải cũng đắt đỏ hơn nhiều so với TPHCM và Hà Nội. Do đó, thời gian tích lũy để mua nhà tại các thành phố này có thể tương đương hoặc thậm chí dài hơn so với Hà Nội và TPHCM.
Có thể thấy, dù thuộc nhóm thu nhập cao nhất, việc sở hữu nhà tại Hà Nội và TPHCM vẫn là một thách thức lớn đối với nhiều hộ gia đình. Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng thu nhập và giá bất động sản đang tạo ra khoảng cách ngày càng lớn, đòi hỏi các giải pháp từ cả phía chính phủ và thị trường để giúp người dân tiếp cận nhà ở một cách hợp lý hơn.
