Vào 19/2, tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. HCM.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, trong kế hoạch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội sẽ xây dựng 10 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 413km với nhu cầu vốn thực hiện đầu tư giai đoạn này khoảng 37 tỷ USD.
Đến năm 2045, Hà Nội sẽ đầu tư xây dựng 5 tuyến còn lạ, dài hơn 200km, với nhu cầu vốn khoảng 18 tỷ USD Mỹ; trong đó, chia thành 3 phân kỳ đầu tư gồm giai đoạn 2024-2030, hoàn thành thi công xây dựng 96,8km, sơ bộ nhu cầu vốn khoảng 14,602 tỷ USD; Giai đoạn 2031-2035, hoàn thành đầu tư xây dựng 301 km, sơ bộ nhu cầu vốn khoảng 22,572 tỷ USD; Giai đoạn 2036-2045, hoàn thành đầu tư xây dựng 200,7km, sơ bộ nhu cầu vốn khoảng 18,252 tỷ USD.
Theo mục tiêu đến năm 2035, TP HCM dự kiến xây dựng hoàn chỉnh 7 tuyến đường sắt đô thị với chiều dài khoảng 355km; đảm bảo vận tải hành khách công cộng đạt từ 40-50% nhu cầu đi lại. Cùng với đó, theo kế hoạch phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị, sau năm 2035, TP. HCM xây thêm 3 tuyến đường sắt đô thị nữa.
Tổng nhu cầu vốn đầu tư xây dựng và khai thác, vận hành đường sắt đô thị của TPHCM đến năm 2035 khoảng hơn 36 tỷ USD, giai đoạn từ năm 2036 đến năm 2045 khoảng hơn 26 tỷ USD và từ 2046 đến 2060 cần hơn 40 tỷ USD.
Mới đây, Tập đoàn Đèo Cả cho biết, vào ngày 19/02/2025, tại Hà Nội, Tập đoàn đã có buổi gặp và làm việc với đoàn công tác các đơn vị đến từ Trung Quốc là Tập đoàn Đường sắt Trùng Khánh, Công ty TNHH Đầu máy Đường sắt CRRC Trường Xuân và Công ty TNHH Viện Nghiên cứu & Thiết kế Đường sắt Trùng Khánh, cùng tìm hiểu phương án phát triển hạ tầng đường sắt đô thị, tiềm năng hợp tác triển khai tuyến đường sắt đơn ray (MonoRail), hướng đến giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông và tối ưu hóa phát triển đô thị tại Việt Nam. Chương trình được triển khai theo đề xuất từ phía các doanh nghiệp nước bạn.
Tại buổi làm việc, “ngay sau khi Quốc hội Việt Nam đã thông qua Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, chúng tôi đã nghĩ ngay đến cần phải gặp và làm việc với Tập đoàn Đèo Cả - doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam về đầu tư, xây dựng các công trình giao thông, để xúc tiến các công việc có triển vọng hợp tác trong thời gian tới”, bà Wang Jing - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Trùng Khánh cho biết
Theo Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Trùng Khánh, mô hình tuyến đường sắt MonoRail giúp giảm tắc nghẽn giao thông, góp phần phát triển kinh tế cho các vùng đô thị có mật độ lớn. Đồng thời, cho biết Tập đoàn Đường sắt Trùng Khánh cùng các đối tác sở hữu công nghệ tiên tiến, khả năng thiết kế và thi công các công trình hạ tầng giao thông phức tạp (bao gồm các cầu, nhà ga và tuyến metro) đã đạt được nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế.
Chia sẻ thêm về sự phát triển của doanh nghiệp, bà Wang Jing cho biết Tập đoàn Đường sắt Trùng Khánh đã thành lập nhiều công ty trong nước và hiện đang triển khai các tuyến MonoRail lớn tại Trùng Khánh. Trong đó, tuyến dài nhất và có lượng khách lớn nhất được xây dựng đầu tiên ven sông, còn tuyến chạy đến sân bay Trùng Khánh sẽ được đưa vào vận hành trong tháng 3 tới, áp dụng công nghệ tiên tiến và hiện đại nhất.
Theo China Daily, Tập đoàn Đường sắt Trùng Khánh (Trung Quốc) đã áp dụng nhiều công nghệ tiên tiến trong việc xây dựng các tuyến đường sắt đô thị, đặc biệt là hệ thống đường sắt đơn ray (monorail) và hệ thống tàu điện ngầm.
Trong đó có hệ thống điều khiển thông minh, Tập đoàn đã triển khai hệ thống điều khiển tàu tự động dựa trên công nghệ CBTC (Communication-Based Train Control), cho phép các tuyến tàu điện ngầm monorail hoạt động liên thông và hiệu quả hơn.
Đáng chú ý, Tập đoàn hiện nay đã tích hợp công nghệ 5G, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) vào hệ thống đường sắt đô thị, nhằm cải thiện giao tiếp giữa tàu và mặt đất, Internet vạn vật (IoT) và bảo trì thông minh.
Nói về tiềm năng phát triển tuyến MonoRail tại các đô thị ở Việt Nam, ông Ma Ting – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Viện Nghiên cứu & Thiết kế Đường sắt Trùng Khánh đánh giá bên cạnh việc là lựa chọn giao thông giải quyết tình trạng ùn tắc và phát triển kinh tế, tuyến MonoRail chủ yếu đi trên cao, sử dụng bánh lốp nhằm giảm tiếng ồn và thích ứng với nhiều đoạn địa hình có độ dốc lớn (100%) và góc cua nhỏ (R>50m), hoạt động ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
"Các dự án MonoRail cũng giúp tiết kiệm đáng kể chi phí giải phóng mặt bằng và xây dựng, đồng thời chi phí đầu tư thấp, có tốc độ thi công nhanh và giảm thiểu lượng khí thải carbon, đạt tiêu chuẩn các công trình xanh", ông Ma Ting cho biết thêm.
