Trao đổi nhanh với PV Dân Việt xung quanh việc EVN dứt khoản lỗ khổng lồ kéo dài từ năm 2022 và ghi nhận số lãi lớn gần 52.000 tỷ đồng năm 2025, PGS, TS Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên cao cấp, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng: Việc EVN lãi khủng là tín hiệu tích cực cho ngành điện cũng như nền kinh tế trong bối cảnh nhu cầu điện của nền kinh tế đang tăng cao nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Với những kết quả vừa công bố và số lãi của EVN, theo PGS, TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng EVN đã minh bạch với dư luận sau khi có khoản lỗ khủng từ năm 2022, song ngành điện cần có cách phát triển xứng tầm với những thế mạnh được Nhà nước ưu ái sau nhiều năm và thế độc quyền tự nhiên trước đòi hỏi lớn của tăng trưởng kinh tế hai con số.
PGS, TS Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên cao cấp, Đại học Kinh tế Quốc dân
“EVN có thể xem xét giảm giá điện cho người tiêu dùng, hộ kinh doanh, sản xuất Nếu chưa thể giảm giá chung thì nên có chính sách trợ cấp cho các hộ gia đình khó khăn. Bên cạnh đó, cũng nên giữ nguyên giá điện đối với sản xuất, với hộ tiêu thụ điện lớn, đặc biệt là DN lớn để phục vụ phát triển”, ông Lạng nói.
Với các doanh nghiệp sản xuất, EVN nên có cam kết ổn định giá điện để họ chủ động hạch toán và xây dựng kế hoạch đầu tư, như các nước thì cam kết 3-5 năm nếu nguồn điện ổn định.
Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện chắc chắn sẽ tăng. Nếu giữ được giá điện ổn định thì thực chất đã là một hình thức hỗ trợ lớn cho nền kinh tế.
Thông thường, tăng trưởng GDP 10% thì nhu cầu năng lượng có thể tăng khoảng 15%. Việt Nam có khả năng đáp ứng nếu huy động được nguồn lực từ đầu tư trong nước, hộ gia đình, điện gió, điện mặt trời và cả đầu tư nước ngoài.
Theo PGS, TS Nguyễn Thường Lạng: Việt Nam có giá nhân công rẻ, môi trường chính trị - kinh tế ổn định, nếu đi kèm giá điện hấp dẫn thì sẽ thuận lợi hơn cho nhà đầu tư, cho nền kinh tế. Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang thu hút đầu tư và phát triển các ngành công nghệ cao, bán dẫn đòi hỏi nguồn điện ổn định, sản lượng lớn, giá bán dài hạn.
PGS Lạng cho rằng: Trong bối cảnh kích thích tăng trưởng, nếu giá điện giữ ổn định sẽ tốt cho cả nền kinh tế. “Cầu điện tăng mà giá giữ nguyên thì tương đương giá đã giảm. Trong bối cảnh hiện nay, EVN cần neo mức giá ổn định để tránh những tác động tăng giá xấu khiến cho doanh nghiệp hạn chế đầu tư, sản xuất”, ông Lạng cho hay.
Theo ông Lạng, việc giữ ổn định giá điện trong bối cảnh đã có lãi là đòi hỏi khách quan, vừa là trách nhiệm của EVN. Mới đây, trong phiên họp Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Bộ trưởng Bộ Tài chính đều yêu cầu cân nhắc việc tăng giá điện, giá dịch vụ y tế, nếu chưa cần thiết có thể giữ ổn định.
Về phát triển của EVN, báo cáo tài chính của công ty mẹ EVN cho thấy khoản lãi gần 52.000 tỷ đồng và số tiền khủng gửi ngân hàng cho thấy năng lực của EVN rất lớn, đặc biệt là với truyền thống nhiều năm phát triển và thị trường độc quyền hoàn toàn.
“EVN cần sử dụng khoản lãi gần 52.000 tỷ đồng để bổ sung vào cơ cấu vốn thực hiện các vấn đề đầu tư nguồn điện cho 5 năm, 10 năm tới và xây dựng lưới truyền tải hiện đại, hệ thống lưu trữ pin nhằm phục vụ điện tái tạo gia tăng mạnh”, ông Lạng nêu.
Theo vị chuyên gia, hiện Việt Nam vận hành thị trường phát điện cạnh tranh nhưng thị trường bán lẻ điện vẫn do Nhà nước định giá nên mới vận hành theo cơ chế thị trưởng một nửa, trong khi đòi hỏi thực tế đang cần cơ chế giá linh hoạt phù hợp để huy động toàn xã hội đầu tư, hướng đến vận hành thị trường mua bán điện hoàn toàn cạnh tranh, người mua được tự do đàm phán với giá bán điện của người bán, nhất là bối cảnh điện mặt trời đang phát triển mạnh mẽ.
Ông Lạng đề nghị, ngành điện nên chủ động xây dựng lộ trình cạnh tranh sớm hơn, đặc biệt là cơ chế giá cho năng lượng tái tạo, cơ chế mua bán điện trực tiếp, có cơ chế bảo lãnh vay vốn và ưu đãi phát triển pin lưu trữ cho điện mặt trời.
“Theo tôi, cần xây dựng mức giá tham chiếu để các bên chủ động đàm phán hợp đồng theo điều kiện cụ thể, thay vì cơ chế cứng nhắc. Để thị trường linh hoạt điều chỉnh. Giai đoạn hiện nay nên xem là quá trình thử nghiệm cơ chế sandbox. Những hộ có khả năng phát điện ổn định nhiều năm cần có hợp đồng dài hạn và cơ chế bảo lãnh rõ ràng.
Với bức tranh tài chính của EVN, theo ông Lạng báo cáo tài chính tích cực của EVN cũng cho thấy triển vọng tốt của ngành năng lượng. Điều này có thể giúp cổ phiếu ngành điện tăng giá và thu hút thêm dòng vốn đầu tư, cả trực tiếp lẫn gián tiếp thông qua thị trường chứng khoán.
“Khi ngành điện chuyển từ thua lỗ sang có lãi, các tổ chức tài chính sẽ sẵn sàng cấp vốn hơn. Những tổ chức như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á, AIIB, JBIC của Nhật Bản hay các tổ chức tài chính Hàn Quốc đều có nhu cầu đầu tư vào lĩnh vực này”, ông Lạng phân tích
|
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 với lợi nhuận sau thuế đạt 51.881 tỷ đồng, cao gấp 6,3 lần năm trước. Doanh thu thuần đạt 645.658 tỷ đồng, tăng hơn 11%, trong khi giá vốn chỉ tăng gần 3,5%, lên 549.307 tỷ đồng, giúp lợi nhuận gộp đạt 96.351 tỷ đồng, tăng hơn 94%. Doanh thu tài chính đạt 3.717 tỷ đồng. Chi phí tài chính ở mức 23.654 tỷ đồng, tăng gần 8%, trong đó chi phí lãi vay giảm còn hơn 16.647 tỷ đồng. Chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 10%, lên 17.374 tỷ đồng. Sau khi trừ các khoản chi phí và thuế, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt hơn 50.511 tỷ đồng. Kết quả kinh doanh tích cực cũng giúp EVN xóa sạch lỗ lũy kế kéo dài nhiều năm, với lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt 5.533 tỷ đồng cuối năm 2025. Tổng tài sản hợp nhất của EVN đạt hơn 783.089 tỷ đồng, tăng gần 16%. Tổng lượng tiền gửi ngân hàng vượt 152.000 tỷ đồng. Nợ phải trả ở mức 523.450 tỷ đồng, còn vốn chủ sở hữu đạt 232.580 tỷ đồng. |
