Trình Thủ tướng việc đầu tư 2 dự án đường sắt quốc gia tại

Trình Thủ tướng việc đầu tư 2 dự án đường sắt quốc gia tại Hà Nội hơn 37.000 tỷ đồng: Bộ Công an và Tài chính nói gì?

Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội thống nhất đề xuất, giao UBND Thành phố làm cơ quan chủ quản đầu tư các dự án hạ tầng đường sắt thay thế để bàn giao đường sắt hiện hữu.

Chi tiết 2 dự án đường sắt quy mô hơn 37.000 tỷ, thay thế các tuyến hiện hữu

Bộ Xây dựng đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc giao UBND TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư một số dự án đường sắt quốc gia khu vực TP. Hà Nội.

Ga Hà Nội đang là đầu mối giao thông đường sắt.

Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia đến năm 2050, khu vực Hà Nội sẽ được đầu tư các tuyến mới để thay thế một số đoạn đường sắt hiện hữu, đồng thời tạo quỹ hạ tầng phục vụ phát triển đô thị và đường sắt đô thị.

Đối với phương án đầu tư kết cấu hạ tầng thay thế để bàn giao đường sắt hiện có cho TP. Hà Nội theo quy hoạch, Bộ Xây dựng nêu rõ: Thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Chính phủ, TP. Hà Nội đang quyết tâm triển khai thực hiện đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên và tuyến đường sắt đô thị số 6 đoạn Ngọc Hồi - Nội Bài.

Hai tuyến đường sắt đô thị này đi trùng hàng lang các tuyến đường sắt quốc gia hiện có (đoạn tuyến từ Ngọc Hồi đến Yên Viên thuộc tuyến đường sắt Bắc - Nam và tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn; tuyến đường sắt Bắc Hồng - Văn Điển).

Đồng thời, việc chậm triển khai các tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu sẽ ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành các dự án trọng điểm của thành phố đã khởi công, cần hoàn thành sớm theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền (Dự án Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội với quy mô 9.171ha, khởi công từ tháng 12/2025; Dự án trục không gian Quốc lộ 1A với quy mô 16 làn xe, khởi công từ ngày 19/5/2026 dự kiến hoàn thành năm 2027).

Do đó, cần sớm triển khai đầu tư tuyến đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn; cải dịch tuyến đường sắt Bắc - Nam hiện có đoạn từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi.

Đồng thời, xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia phấn đấu hoàn thành vào Quý I năm 2027 là cần thiết, cấp bách. Điều này để thành phố hoàn thành đồng bộ Dự án trục không gian Quốc lộ 1A, dự kiến vào năm 2027, đảm bảo triển khai Dự án Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội. Đồng thời triển khai đầu tư vào năm 2027 các tuyến đường sắt đô thị số 1 và số 6 theo quy hoạch.

Từ thực tế nêu trên, theo Bộ Xây dựng các dự án cần đầu tư gồm: Dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn; Dự án xây dựng đoạn đường sắt cải dịch từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi, xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia.

Dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi, điểm cuối tại ga Kim Sơn, đi qua địa phận TP. Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên.

Tổng chiều dài tuyến chính dài khoảng 31,3 km và tuyến nhánh dài khoảng 10,3 km; giai đoạn 1 xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi (01 đường sắt khổ 1435 mm, 01 đường sắt khổ 1000 mm); sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 25.675 tỷ đồng.

Dự án xây dựng đoạn đường sắt cải dịch từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi, xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia, có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi; điểm cuối tại ga Phú Xuyên mới, tuyến thuộc địa phận thành phố Hà Nội.

Tổng chiều dài khoảng 26,5 km xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1000 mm, 02 ga (Thường Tín mới và Phú Xuyên mới), 01 xí nghiệp toa xe hàng, 01 xí nghiệp đầu máy và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia (di dời từ ga Hà Nội) đặt tại ga Thường Tín mới; sơ bộ tổng mức đầu tư: khoảng 11.523 tỷ đồng.

Về phương án đầu tư, Bộ Xây dựng, Bộ Xây dựng cho biết, chưa được bố trí vốn, nên nếu Bộ Xây dựng triển khai nhanh nhất theo lệnh khẩn cấp cũng không kịp để hoàn thành trước năm 2030.

Theo Bộ Xây dựng, nếu chưa hoàn thành các công trình thay thế nhưng phải dừng khai thác đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận tải đường sắt quốc gia. Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam sẽ phải hoạt động cầm chừng, chờ hoàn thiện kết cấu hạ tầng thay thế; ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động hiện có (22.000 người) và duy trì, phát triển nguồn nhân lực chuẩn bị cho các dự án đường sắt mới.

Do đó, Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội thống nhất kiến nghị giao UBND TP.Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư các dự án.

Ga Hà Nội. Ảnh: TA

Bộ Tài chính và Bộ Công an lên tiếng

Góp ý về vấn đề này, Bộ Tài chính nêu quan điểm thống nhất việc giao các dự án cho TP.Hà Nội có lợi thế trong việc thúc đẩy tiến độ, linh hoạt xử lý các vấn đề phát sinh, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và tổ chức không gian đô thị gắn với hạ tầng đường sắt.

Đồng thời, TP. Hà Nội sẽ có điều kiện trong việc quản lý đầu tư xây dựng đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ các dự án đường sắt quốc gia với quy hoạch đô thị, quy hoạch giao thông công cộng và phát triển TOD, bảo đảm khai thác hiệu quả quỹ đất và gia tăng giá trị kinh tế - xã hội tổng thể.

Ngoài ra, việc phân cấp cho địa phương phù hợp với định hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền đô thị.

Bộ Tài chính đề nghị, việc giao UBND TP.Hà Nội là cơ quan chủ quản thực hiện các dự án bằng nguồn vốn Ngân sách Trung ương chuyển trực tiếp về cho Hà Nội cần phải được các cấp có thẩm quyền cho phép.

Cùng đó, đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo các cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, trong đó phải làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý và trình tự thủ tục của việc giao UBND TP. Hà Nội là cơ quan chủ trì triển khai thực hiện các dự án nêu trên và đánh giá tác động của việc chuyển cơ quan chủ trì đến việc thực hiện các dự án cũng như đề xuất phương án quản lý vận hành khai thác sau khi các dự án hoàn thành.

Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt định hướng “Tuyến vành đai phía Đông - thành phố Hà Nội từ ga Ngọc Hồi đến ga Kim Sơn: đường đôi, khổ 1.435 mm và khổ 1.000 mm, chiều dài khoảng 31 km”, tuy nhiên không đề cập đến đoạn tuyến Thường Tín mới - Ngọc Hồi. Do đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp với thành phố Hà Nội rà soát làm rõ sự phù hợp của Dự án với các quy hoạch có liên quan.

Cũng theo Bộ Tài chính, việc đề xuất giao UBND thành phố Hà Nội chủ trì triển khai thực hiện Dự án Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia cần được xem xét một cách tổng thể, để tránh trùng lặp với các nhiệm vụ hiện đang được giao cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Cũng góp ý về vấn đề này, Bộ Công an thống nhất việc điều chuyển 2 dự án nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ giữa các dự án đường sắt và các dự án trọng điểm, chiến lược phát triển Thủ đô Hà Nội và đề nghị: “UBND thành phố Hà Nội cần phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát đánh giá sự phù hợp với quy hoạch đường sắt quốc gia, quy hoạch tổng thể giao thông đô thị.

Ngoài ra, làm rõ tính cấp thiết để bàn giao, triển khai các dự án; cơ sở pháp lý chặt chẽ, thẩm quyền phê duyệt việc từ Bộ Xây dựng cho UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản các dự án nêu trên; việc huy động, cân đối đầy đủ nguồn lực, bảo đảm năng lực, giải pháp phù hợp để thực hiện; báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.