Bộ Tài chính đang dự thảo nghị định về đăng ký doanh nghiệp để đáp ứng Luật Doanh nghiệp (có hiệu lực từ 1/7/2025), trong đó có các quy định về hộ kinh doanh và đăng ký hộ kinh doanh.
Nghị định mới này sẽ thay thế Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Bộ Tài chính cho biết dự thảo nghị định lần này bám sát các chủ trương của Đảng, Nhà nước, Chính phủ.
Cụ thể, nghị định bám sát Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Kết luận 137-KL/TW về sắp xếp tổ chức lại các đơn vị hành chính và mô hình chính quyền 2 cấp, Nghị quyết 66/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm đơn giản hóa thủ tục hành chính, và Nghị quyết 138/NQ-CP về thực hiện chủ trương phát triển kinh tế tư nhân.
Chương VIII của dự thảo nghị định về hộ kinh doanh và đăng ký kinh doanh có 42 điều (82 đến 123).
Trong đó, có quy định "Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh , trừ trường hợp kinh doanh các ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện".
Quy định này bổ sung thêm UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.
Dự thảo nghị định cũng có quy định về tên. Tên hộ kinh doanh phải có cụm từ "Hộ kinh doanh" và tên riêng; không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc. Tên hộ kinh doanh không được sử dụng các cụm từ "công ty", "tổng công ty", "tập đoàn", "doanh nghiệp".
Một số quy định khác về tên như không sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý của tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh khác; không trùng với tên tiếng Việt của hộ kinh doanh đã đăng ký trong phạm vi xã, phương, đặc khu.
Bộ Tài chính đặt mục tiêu nghị định mới được ban hành và có hiệu lực cùng thời điểm với Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) khi được Quốc hội thông qua.
Hiện cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh, ước tính đóng góp khoảng 30% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo việc làm cho hàng chục triệu lao động.
Theo số liệu mới nhất từ Cục Thuế, hiện cả nước có khoảng 37.000 hộ kinh doanh đạt doanh thu năm trên 1 tỷ đồng.
Trong bối cảnh đang có nhiều thay đổi về hộ kinh doanh, những ngày gần đây, mạng xã hội lan truyền nhiều thông tin liên quan đến các cửa hàng kinh doanh từ chối nhận thanh toán chuyển khoản mà chỉ nhận tiền mặt nhằm “né thuế".
Ngày 4/6, Chi cục Thuế Khu vực I đã gửi Thư ngỏ đến các hộ gia đình và cá nhân có hoạt động sản xuất kinh doanh tại Hà Nội và Hòa Bình về tình trạng một số cơ sở kinh doanh chỉ nhận thanh toán bằng tiền mặt nhằm né thuế.
Cơ quan thuế hỗ trợ và khuyến khích các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển đổi, phát triển lên doanh nghiệp để được hưởng các chính sách ưu đãi về đầu tư kinh doanh và thuế theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Cơ quan thuế mong muốn các hộ, cá nhân kinh doanh là những nhà kinh doanh tinh táo, tìm hiểu quy định pháp luật, không nghe và làm theo những hành vi trái pháp luật như che giấu doanh thu, không minh bạch trong giao dịch kinh tế; thực hiện kê khai đúng và đầy đủ doanh thu khi bán hàng hóa dịch vụ.
