Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới. Bên cạnh các yếu tố nguy cơ không thể thay đổi như tuổi tác hay tiền sử gia đình, chế độ ăn uống lại là yếu tố có thể điều chỉnh được, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ. Lựa chọn thực phẩm phù hợp không chỉ giúp kiểm soát huyết áp, cholesterol mà còn góp phần cải thiện lưu thông máu và giảm viêm trong cơ thể.
Rau lá xanh
Các loại rau lá xanh như rau bina, cải xoăn hay cải rổ chứa hàm lượng cao nitrate tự nhiên, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Khi được hấp thu, nitrate có thể chuyển hóa thành nitric oxide - hợp chất giúp giãn mạch, điều hòa huyết áp và tăng cường tuần hoàn máu.
Nhờ cơ chế này, việc ăn rau lá xanh thường xuyên được chứng minh có liên quan đến việc giảm nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ thiếu máu cục bộ phổ biến. Kết quả đã được chứng minh qua một nghiên cứu năm 2021, ở những người tiêu thụ thực vật chứa nitrate mỗi ngày
Hạt óc chó
Hạt óc chó cùng một số loại hạt khác cung cấp axit béo omega-3 nguồn gốc thực vật, chất chống oxy hóa và chất xơ. Những thành phần này giúp giảm viêm, cải thiện chức năng mạch máu và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Nghiên cứu năm 2021 trên 93.000 người trong 20 năm cho thấy người tiêu thụ hạt óc chó thường xuyên có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn, từ đó gián tiếp góp phần giảm nguy cơ đột quỵ.
Trái cây họ cam quýt
Cam, bưởi, chanh và các loại trái cây cùng nhóm chứa dồi dào vitamin C, kali, folate và các flavonoid có hoạt tính chống oxy hóa mạnh. Những hợp chất này giúp bảo vệ thành mạch, giảm viêm và hỗ trợ điều hòa huyết áp. Việc tiêu thụ trái cây họ cam quýt với tần suất cao đã được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ đột quỵ thấp hơn trong nhiều nghiên cứu.
Cá béo và cá nạc
Các loại cá béo như cá hồi, cá ngừ hay cá thu cung cấp omega-3 dạng EPA và DHA, có tác dụng giảm viêm, hạ huyết áp, cải thiện lưu thông máu và hạn chế hình thành cục máu đông. Ngay cả những loại cá trắng ít béo (cá nạc) cũng mang lại lợi ích tim mạch nhờ chứa protein chất lượng cao và các vi chất cần thiết. Bổ sung cá vào khẩu phần ăn hằng tuần vì vậy được xem là một trong những biện pháp dinh dưỡng hiệu quả để phòng ngừa đột quỵ.
Sữa chua
Sữa chua cung cấp canxi, kali cùng lợi khuẩn probiotic giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Sự cải thiện hệ vi sinh này có liên quan đến việc hỗ trợ kiểm soát huyết áp và mỡ máu - hai yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ.
Một nghiên cứu quy mô lớn đa quốc gia năm 2018 cũng cho thấy việc tiêu thụ sữa chua thường xuyên gắn liền với việc giảm nguy cơ tử vong và biến cố tim mạch nghiêm trọng như đột quỵ.
Song song với việc bổ sung thực phẩm có lợi, việc hạn chế các lựa chọn không lành mạnh cũng giữ vai trò quyết định. Thịt chế biến sẵn, thực phẩm nhiều đường, đồ ăn chứa nhiều muối và chất béo xấu đều có thể làm tăng huyết áp, thúc đẩy xơ vữa động mạch và nâng cao nguy cơ đột quỵ.
Một chế độ ăn phòng ngừa đột quỵ nên ưu tiên thực phẩm nguồn gốc thực vật như rau củ, trái cây, đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời giảm muối, đường và chất béo không lành mạnh. Khi kết hợp với vận động thể chất đều đặn và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, những thay đổi này có thể tạo nên nền tảng vững chắc cho sức khỏe tim mạch và não bộ.
