Từ ngày 1.6, cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu 1 tỉ đồng/năm trở lên phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và không phải nộp thuế khoán như trước đây. Thay vào đó, các hộ kinh doanh sẽ kê khai nộp thuế theo thực tế doanh thu.
Theo Cục Thuế, trong tháng 3, mức thuế khoán bình quân là 672.300 đồng/tháng/hộ, cá nhân kinh doanh; số thuế bình quân theo phương pháp kê khai là 4,6 triệu đồng/tháng/hộ, cá nhân kinh doanh. Vậy sắp tới các cá nhân, hộ kinh doanh sẽ phải đóng thuế ra sao?
Hộ kinh doanh, quán ăn lớn sẽ nộp thuế theo doanh thu thực tế
ẢNH: CAO AN BIÊN
Chuyên gia về thuế, luật sư Trần Xoa cho rằng khi bỏ thuế khoán, nhiều quán ăn, nhà hàng sẽ đóng thuế theo doanh thu thực tế và số tiền phải đóng có thể sẽ tăng so với thuế khoán trước đây. Hơn nữa, phương thức kê khai thực tế với tỷ lệ thuế được quy định hiện tại cũng ở mức thấp. Cụ thể, hộ kinh doanh sẽ đóng thuế (gồm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân) trên doanh thu đối với hoạt động bán buôn, bán lẻ hàng hóa là 1,5%; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu là từ 2 - 10% (như cho thuê nhà, kho bãi); sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu từ 1,5 - 4,5% (trong đó gồm vận tải hàng hóa, vận tải hành khách; dịch vụ ăn uống...); hoạt động kinh doanh khác có thuế suất 3%.
Ví dụ, với doanh thu 1 tỉ đồng/năm, các cửa hàng, tiểu thương sẽ đóng thuế 15 triệu đồng/năm, bình quân tương đương nộp thuế 1,25 triệu đồng/tháng. Đối với các nhà hàng, quán ăn thuộc dịch vụ ăn uống sẽ đóng hai loại thuế tổng cộng 4,5% trên tổng doanh thu 1 tỉ đồng thì số thuế phải nộp là 45 triệu đồng/năm, tương ứng 3,75 triệu đồng/tháng... Đối với các hộ kinh doanh lớn thì số thuế này cũng sẽ không biến động nhiều so với thuế khoán trước đây.
Luật sư Trần Xoa nhấn mạnh: Dù việc chuyển đổi này trong giai đoạn đầu có thể nhiều cá nhân, hộ kinh doanh gặp khó khăn nhưng quy định từ đầu năm 2026 sẽ xóa bỏ hoàn toàn hình thức thuế khoán. Khi đó, tất cả cá nhân, hộ kinh doanh đều chuyển sang kê khai thuế. Như vậy, việc các quán ăn, nhà hàng, hộ kinh doanh có doanh thu lớn thực hiện chuyển đổi từ ngày 1.6 tới cũng là phù hợp, tạo ra thói quen kinh doanh minh bạch.
Riêng đối với những cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu cao hơn nhiều thì nên nghiên cứu đăng ký chuyển lên doanh nghiệp. Khi chuyển lên doanh nghiệp sẽ có nhiều ưu đãi hơn như được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu tiên; được khấu trừ chi phí đầu vào trong quá trình hoạt động. Nếu kết quả cuối năm doanh nghiệp bị thua lỗ thì không phải đóng thuế - đây là điểm khác biệt lớn nhất với hộ kinh doanh khi phải nộp thuế đều đặn dù bị thua lỗ. Ngoài ra còn được nhiều hỗ trợ khác dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa như Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đã nêu như được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn, thuê nhà xưởng; được cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, dịch vụ tư vấn pháp lý, đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân sự...
