Ảnh: CDC Hà Nội
Tăng huyết áp là bệnh mạn tính phổ biến, thường diễn biến âm thầm nhưng có thể gây biến chứng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ và tổn thương thận. Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, điều chỉnh chế độ ăn uống và duy trì hoạt động thể lực là những giải pháp quan trọng giúp kiểm soát bệnh.
Theo BSCKI Nguyễn Viết Hùng, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm (Hà Nội), bệnh nhân tăng huyết áp và các bệnh lý liên quan chiếm khoảng 50-60% tổng số bệnh nhân điều trị nội trú tại khoa. Phần lớn là người cao tuổi, có nhiều bệnh nền. Một số trường hợp nhập viện do biến chứng liên quan đến tăng huyết áp, trong đó có nguyên nhân không tuân thủ điều trị và chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý.
Dinh dưỡng phù hợp giúp ổn định huyết áp, kiểm soát cân nặng, cải thiện mỡ máu và giảm nguy cơ tim mạch. Người bệnh nên ăn đa dạng, cân đối các nhóm thực phẩm, ưu tiên thực phẩm tươi, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Nguồn đạm có thể lựa chọn từ cá, thịt nạc, gia cầm bỏ da và đạm thực vật; hạn chế mỡ, nội tạng động vật, thực phẩm chế biến sẵn, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Giảm muối là nguyên tắc quan trọng trong kiểm soát huyết áp. Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Người bệnh cần hạn chế mì ăn liền, đồ hộp, xúc xích, thịt muối, cá khô, dưa cà muối, thức ăn nhanh và các loại nước chấm, nước sốt mặn. Khi chế biến, nên giảm lượng muối, nước mắm, bột canh và hạn chế chấm thêm gia vị mặn.
Bên cạnh chế độ ăn, người bệnh cần duy trì vận động thể lực phù hợp, kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và ngủ đủ giấc. Việc đo huyết áp tại nhà, ghi lại kết quả và tái khám theo lịch giúp theo dõi hiệu quả kiểm soát bệnh.
Các bác sĩ lưu ý, người bệnh phải dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo hướng dẫn; không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều ngay cả khi huyết áp đã ổn định. Kết hợp dinh dưỡng khoa học, vận động hợp lý và tuân thủ điều trị sẽ góp phần giảm nguy cơ biến chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống.
