Theo Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, yếu tố then chốt quyết định việc bạn say nhanh hay chậm không nằm ở “tửu lượng bẩm sinh”, mà ở tốc độ làm rỗng dạ dày.
Khi dạ dày trống, rượu gần như đi thẳng xuống ruột non, nơi hấp thu cồn mạnh nhất. Dòng cồn vì thế “mở khóa” vào hệ tuần hoàn rất nhanh, khiến mặt đỏ bừng, đầu choáng, nói nhiều và phản xạ chậm chỉ sau thời gian ngắn.
Ngược lại, nếu dạ dày có thức ăn, đặc biệt là bữa ăn đủ đạm - béo - tinh bột, rượu bị giữ lại lâu hơn, quá trình hấp thu diễn ra từ tốn và đỉnh nồng độ cồn trong máu thấp hơn.
Các nghiên cứu cho thấy người uống rượu khi đang đói thường đạt nồng độ cồn trong máu cao hơn rõ rệt so với người uống cùng lượng nhưng đã ăn trước. Ở người có thức ăn trong dạ dày, enzyme tại niêm mạc dạ dày kịp chuyển hóa một phần rượu ngay tại chỗ - như một “bộ lọc bước đầu”. Dù không thể triệt tiêu tác hại của cồn, cơ chế này vẫn giúp giảm lượng cồn thực sự đi vào máu.
Uống rượu lúc đói khiến nồng độ cồn trong máu tăng nhanh. (Ảnh minh hoạ)
Nồng độ cồn trong đồ uống cũng ảnh hưởng mạnh đến tốc độ say. Rượu khoảng 12–20% thường được hấp thu nhanh hơn. Với rượu nồng độ rất cao (trên 40%), cồn dễ gây kích ứng và co thắt môn vị, khiến dạ dày giữ rượu lâu hơn; vì thế có thể say chậm hơn nhưng tổn thương niêm mạc lại lớn hơn.
Đáng chú ý, đồ uống có ga như bia, champagne hay cocktail pha soda tạo áp lực trong dạ dày, làm mở môn vị và đẩy rượu xuống ruột non nhanh hơn. Hệ quả là cơn say đến đột ngột và mạnh mẽ.
Từ góc nhìn y tế dự phòng, các chuyên gia khuyến cáo nam giới không nên uống quá 720 ml bia hoặc 300 ml rượu vang hoặc 60 ml whisky mỗi ngày; nữ giới không quá 360 ml bia hoặc 150 ml rượu vang hay 30 ml whisky. Tránh tuyệt đối đồ uống chứa cồn không rõ nguồn gốc và không uống khi đói để hạn chế nguy cơ say nhanh và tổn thương dạ dày.
