Kéo dài thời hạn nộp thuế
Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất trong năm 2026. Theo đó, Bộ đề xuất các khoản thuế và tiền thuê đất sẽ được lùi thời hạn nộp thêm từ 2 - 5 tháng. Cụ thể, DN, tổ chức kê khai thuế GTGT theo tháng sẽ được lùi hạn nộp số phát sinh của các kỳ tháng 5 - 9. Trong đó, thuế của kỳ tháng 5 sẽ nộp chậm nhất vào ngày 20.11, còn các kỳ tháng 6 - 9 được lùi đến 21.12. Đối với DN kê khai theo quý, số thuế GTGT phát sinh của quý 2 và quý 3/2026 cũng được đề xuất lùi thời hạn nộp, lần lượt đến ngày 2.11 và 31.12. Thuế TNDN tạm nộp của hai quý này cũng được áp dụng các mốc thời gian tương tự.
Cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Trong ảnh: Sản xuất tại Công ty CP dụng cụ cơ khí xuất khẩu EMC
ẢNH: NGỌC THẮNG
Đối với hộ và cá nhân kinh doanh, thuế TNCN phát sinh của tháng 5 - 9 (hoặc quý 2 và quý 3/2026) được gia hạn cùng thời hạn tương tự thuế GTGT. Riêng tiền thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất lùi thời hạn nộp với một nửa số tiền của kỳ đầu năm 2026 với thời gian 6 tháng, chậm nhất đến ngày 2.11.
Bộ Tài chính cho biết các chính sách gia hạn nộp thuế được ban hành trong các nghị định của Chính phủ thời gian qua được xã hội và cộng đồng DN đánh giá là có hỗ trợ tích cực cho hoạt động sản xuất kinh doanh, giúp DN có thêm nguồn vốn ngắn hạn thông qua việc chưa phải nộp ngay số thuế phát sinh vào ngân sách; từ đó tạo đà thúc đẩy phát triển kinh tế, trong khi vẫn đảm bảo giảm thiểu tác động cân đối ngân sách (không dẫn đến điều chỉnh dự toán thu ngân sách đã được Quốc hội quyết định).
Theo đánh giá của Chính phủ, mặc dù trong 5 tháng đầu năm 2026, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm; tuy nhiên KT-XH nước ta tiếp tục gặp khó khăn, thách thức. Tăng trưởng các ngành công nghiệp, xây dựng, dịch vụ chưa đạt kịch bản; cầu hàng hóa và dịch vụ chưa đạt kỳ vọng; nhập siêu liên tiếp trong vòng 6 tháng và có xu hướng gia tăng. Thiên tai, thời tiết cực đoan, biến đổi khí hậu diễn biến khó lường; chưa xử lý hiệu quả vấn đề ô nhiễm không khí, nguồn nước, ngập úng, ùn tắc giao thông… tại một số thành phố lớn. Đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn, nhất là vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc, biên giới, hải đảo... Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực tiếp tục biến động phức tạp, tác động đến triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Đối với nước ta, nền kinh tế tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn, thách thức từ cả những yếu tố bất lợi bên ngoài cùng với những khó khăn nội tại chưa khắc phục hoàn toàn và những vấn đề phát sinh. Để hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh thì cần thiết có giải pháp về gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất.
Doanh nghiệp sẽ được gia hạn thời gian nộp thuế. Trong ảnh: Hoạt động sản xuất tại Công ty Cơ khíchính xác và chuyển giao công nghệ PMTT
ẢNH: PHẠM HÙNG
Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ ban hành nghị định này trong tháng 6 để chính sách có hiệu lực ngay và áp dụng đến hết năm nay.
Đại biểu Quốc hội (QH) Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Đại học Sài Gòn, thừa nhận hiện các DN nói chung vẫn chịu tác động từ xung đột địa chính trị trên thế giới, nhất là lạm phát ở nhiều nước lên cao khiến khả năng tiêu thụ hàng hóa chậm lại. Vì vậy, cần thiết phải có các chính sách hỗ trợ kịp thời để DN vượt qua khó khăn, tiếp tục phát triển. Ngoài chính sách gia hạn các loại thuế, ông Ngân đề nghị Bộ Tài chính cần tiếp tục xem xét để có các chính sách hỗ trợ thiết thực khác cho DN, người dân.
Ưu đãi thuế, giảm tiền thuê đất
Tương tự, Liên đoàn Thương mại và công nghiệp VN (VCCI) vừa đề xuất 11 kiến nghị định lượng hóa hỗ trợ DN nhỏ và vừa. Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, khu vực tư nhân nước ta vẫn mang đặc trưng là "đông nhưng nhỏ". Cụ thể, gần 70% DN ngoài nhà nước có quy mô vốn dưới 10 tỉ đồng, 81,4% sử dụng chưa tới 10 lao động. Không chỉ nhỏ về quy mô mà hiệu quả sinh lời của khu vực này còn rất thấp khi tỷ suất lợi nhuận năm 2023 chỉ đạt khoảng 1,4%, đi kèm sự phân bổ mật độ không đồng đều giữa các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội với các tỉnh miền núi… Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của cộng đồng DN, VCCI đề xuất một số kiến nghị đối với dự thảo luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa (sửa đổi). Cụ thể, mở rộng diện ưu đãi thuế TNDN cho cả khối DN vừa ngành sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, đồng thời bổ sung ưu đãi đầu tư mở rộng, đổi mới công nghệ cho các đơn vị đang hoạt động. Việc giữ lại dòng tiền sau thuế chính là nguồn vốn giá rẻ thực chất nhất cho tái đầu tư.
Hỗ trợ doanh nghiệp để đưa kinh tế tăng trưởng cao. Trong ảnh: Nhà máy cơ khí chính xác Duy Khanh tại Khu công nghệ cao TP.HCM
ẢNH: HOÀNG QUÂN
Về tiếp cận tín dụng, dự thảo đã ghi nhận nguyên tắc cho vay dựa trên tài sản vô hình, quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), đơn hàng và tài sản hình thành trong tương lai. Tuy nhiên, nếu thiếu khung định giá và tỷ lệ tài trợ cụ thể thì quy định vẫn chỉ dừng ở nguyên tắc và tổ chức tín dụng tiếp tục dè dặt giải ngân. VCCI đề nghị giao Chính phủ ban hành khung định giá tài sản vô hình, quyền SHTT và đơn hàng làm tài sản bảo đảm, rút ngắn thời hạn thẩm định, đồng thời định lượng mức ưu đãi tín dụng (chẳng hạn cấp bù lãi suất tối thiểu 2%/năm) cho DN sản xuất, công nghiệp hỗ trợ để bảo đảm công bằng với mức hỗ trợ lãi suất 2%/năm đã dành cho dự án xanh tại điều 21.
Về hỗ trợ mặt bằng sản xuất, cần khấu trừ thẳng vào tiền thuê đất thay vì hoàn trả qua chủ hạ tầng, nâng mức giảm tiền thuê lên 30% trong 7 năm cho cả DN thuê trực tiếp và công nghiệp hỗ trợ hiện hữu, đảm bảo đồng bộ với luật Đất đai 2024 và Nghị quyết 198/2025 của QH. Hay về chuyển đổi số, cần định lượng mức hỗ trợ tối thiểu 50% chi phí (có trần), gọi tên rõ ràng các công nghệ ERP, MES, AI, IoT và cho phép khấu hao nhanh phần mềm. Tương tự, về chuyển đổi xanh và ESG (Môi trường - xã hội - quản trị), cần nâng hỗ trợ lãi suất lên 3%/năm, tài trợ tối thiểu 50% chi phí chứng nhận, kiểm kê khí nhà kính...
"Đề nghị ban soạn thảo định lượng cụ thể các mức hỗ trợ về tỷ lệ, trần và thời hạn ngay trong luật hoặc nghị định hướng dẫn, hạn chế tối đa quy định mang tính nguyên tắc khó thực thi, và phân loại chính sách theo đặc thù từng ngành để DN sản xuất, công nghiệp hỗ trợ không bị loại khỏi diện hỗ trợ khi quy mô thực chất còn nhỏ", bản kiến nghị nêu.
Hỗ trợ doanh nghiệp, tạo động lực tăng trưởng kinh tế cao
Hoàn toàn ủng hộ đề xuất gia hạn các loại thuế mà Bộ Tài chính đang lấy ý kiến, chuyên gia kinh tế, TS Lê Xuân Nghĩa phân tích: trong số các công cụ điều tiết vĩ mô, thuế là công cụ hữu hiệu và tạo tác động nhanh nhất, trực tiếp nhất. Giảm thuế GTGT giúp hạ giá thành, kích thích chi tiêu tiêu dùng để giải phóng hàng tồn kho cho DN. Đây cũng là một trong những biện pháp quan trọng giúp DN khắc phục được một phần biến động giá hàng nhập khẩu từ bên ngoài. Trong khi đó, việc giãn, hoãn thuế TNDN thực chất là một khoản "vay không lãi suất" từ nhà nước, giúp DN giữ lại được dòng tiền mặt - nguồn "máu" cốt lõi để duy trì sản xuất mà không phải gánh thêm chi phí vốn. "Sự tiếp sức từ chính sách thuế có ý nghĩa cực kỳ lớn trong bối cảnh sức chống chịu của các DN, nhất là khối vừa và nhỏ, đã đi đến giới hạn. Nhiều DN thuộc nhiều ngành nghề đang kẹt trong một vòng xoáy áp lực ngạt thở: chi phí đầu vào, giá vật liệu, nhân công, logistics… đều tăng, dòng tiền kinh doanh cạn kiệt, trong khi sức mua thị trường lại lao dốc do người dân thắt lưng buộc bụng, chần chừ chi tiêu vì tâm lý lo ngại lạm phát", TS Lê Xuân Nghĩa nhìn nhận.
Để giải quyết căn cơ khó khăn của thị trường và tạo động lực mạnh cho tăng trưởng giai đoạn tới, đáp ứng các mục tiêu vô cùng thách thức, ông Lê Xuân Nghĩa kiến nghị Chính phủ cần tập trung xử lý dứt điểm 3 cụm vấn đề. Thứ nhất là khơi thông nút thắt đầu tư công bằng cách điều chỉnh đơn giá xây dựng mới. Thực tế, giá vật liệu xây dựng và nhân công tăng mạnh thời gian qua khiến nhiều dự án đình trệ, đẩy hàng loạt DN xây dựng quy mô vừa và nhỏ vào nguy cơ phá sản vì "càng làm càng lỗ". Rất nhiều dự án đầu tư công đang đình trệ, kéo theo hệ quả liên lụy tới nhiều ngành nghề khác. Đầu tư công đã được xác định là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế năm nay. Do đó, việc tháo gỡ đơn giá lúc này được coi là nhiệm vụ vô cùng cấp bách để giải phóng nguồn lực tăng trưởng chính của năm.
Thứ hai, cần nhanh chóng giải quyết dứt điểm tín dụng cho nhà ở xã hội (NOXH). Ngân sách phải đứng ra tài trợ bù lãi suất cho tín dụng NOXH, cho DN cũng như người mua. Việc để các ngân hàng thương mại tự điều hòa nguồn vốn và dùng quỹ dự phòng gánh mức lãi suất 6,1% là hoàn toàn bất khả thi trong bối cảnh giá bất động sản (BĐS) đang đi xuống và rủi ro nợ xấu dâng cao. Ngân sách nhà nước phải vào cuộc trực tiếp thì chương trình này mới "chạy" được. Cùng với đó, nới mạnh hạn mức doanh thu chịu thuế cho hộ kinh doanh và dứt điểm các vấn đề liên quan tới hóa đơn điện tử.
"Quy định hạn mức nộp thuế 1 tỉ đồng/năm đối với các hộ kinh doanh dịch vụ, du lịch, ăn uống hiện quá lạc hậu. Thực tế, khảo sát của chúng tôi cho thấy chỉ một quán phở bình dân doanh thu đã đạt 1,5 - 1,7 tỉ đồng/năm, trong khi biên lợi nhuận của ngành này rất thấp. Hạn mức này cần được mạnh dạn nâng lên 5 tỉ đồng/năm để "khoan thư sức dân", đồng thời cần ban hành các hướng dẫn hạch toán hóa đơn điện tử thật rành mạch, rõ ràng để DN yên tâm vận hành", TS Lê Xuân Nghĩa phân tích.
TS Trần Hoàng Ngân cũng đồng tình, Chính phủ cần tiếp tục có nhiều giải pháp để hỗ trợ DN, tạo động lực để kinh tế tăng trưởng cao như mục tiêu đặt ra. Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và nhất là Nghị quyết 198/2025 của QH đã nêu rõ nhiều cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân. Các bộ, ngành và địa phương cần rà soát lại sau hơn 1 năm thực hiện Nghị quyết 198/2025 thì những chính sách nào chưa triển khai phải làm ngay. Trong đó, vấn đề hỗ trợ tiếp cận đất đai, hỗ trợ thuê nhà; hỗ trợ về tài chính, tín dụng; hỗ trợ công nghệ, đổi mới sáng tạo... đều góp phần tạo nền tảng cho các DN phát triển. Trường hợp chính sách nào được áp dụng nhưng chưa phù hợp hay gặp vướng mắc thì cũng cần đánh giá cụ thể để đề xuất tháo gỡ hay chỉnh sửa phù hợp. Ông Ngân nhấn mạnh: hàng loạt chính sách quan trọng, hỗ trợ DN đều đã được ban hành trong các nghị quyết của trung ương, quan trọng nhất là bộ, ngành và địa phương phải thực hiện nhanh, đưa chính sách đi vào thực tiễn để thật sự tạo động lực cho DN vượt qua được những tác động khó lường bên ngoài, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được vay vốn bằng tài sản số
Dự thảo luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa (sửa đổi) quy định ngoài các chính sách hỗ trợ tín dụng do Chính phủ quyết định thì nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp với DN nhỏ và vừa trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay, bao gồm bảo đảm bằng động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền SHTT, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo và tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật. Theo Bộ Tài chính, khu vực DN nhỏ và vừa chiếm hơn 98% tổng số DN trong nền kinh tế, nhưng chỉ tiếp cận khoảng 19 - 20% tổng dư nợ tín dụng. Hiện phần lớn DN nhỏ gặp khó khi vay vốn do ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo theo tiêu chuẩn tín dụng truyền thống, như BĐS. Trong khi đó, nhiều startup công nghệ có giá trị lớn nằm ở phần mềm, dữ liệu khách hàng, thuật toán, thương hiệu hay tài sản số nhưng chưa được công nhận rộng rãi trong hoạt động tín dụng.
Giảm thuế GTGT hàng nhu yếu phẩm
Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM vừa có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính một loạt giải pháp nhằm kích thích tiêu dùng trong nước, hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong giai đoạn tới. Trong đó, cơ quan này đề xuất nghiên cứu giảm thuế suất thuế GTGT của hàng hóa nhu yếu phẩm về 0% kể từ 1.6.2026 cho đến năm 2027 và tiếp tục duy trì thuế GTGT của xăng, dầu bằng 0% như hiện nay đến hết năm 2027; đồng thời xem xét tạm dừng một số loại phí, lệ phí trong giai đoạn nền kinh tế còn nhiều khó khăn. Các giải pháp trên nếu được xem xét sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành hàng hóa, kích thích tiêu dùng nội địa và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.
