Bộ Tài chính nói gì về hiện tượng lạ nhập siêu hơn 15 tỉ USD?

Từ đầu năm tới nay, hầu hết các tháng Việt Nam đều nhập siêu. Điển hình như tháng 4 nhập siêu 3,28 tỉ USD, tháng 5 nhập siêu 5,21 tỉ USD. Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tính từ đầu năm đến ngày 7.6, Việt Nam nhập siêu tới 15,36 tỉ USD.

Đáng nói là, 10 năm trở lại đây, Việt Nam liên tục xuất siêu. Tình trạng nhập siêu như trên là hiện tượng lạ hiếm gặp. 

Trả lời câu hỏi của Thanh Niên về việc nhập siêu "khủng" hơn 15 tỉ USD tại buổi họp báo thường kỳ quý 2/2026 hôm nay 17.6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhìn nhận, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hay xuất siêu, nhập siêu đều là những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng cần được theo dõi, đánh giá thường xuyên, nghiêm túc.

ẢNH: ĐAN THANH

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu tiếp tục tăng cho thấy mức độ hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế giới ngày càng sâu rộng. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng cao hơn xuất khẩu dẫn tới tình trạng nhập siêu.

Lý giải cụ thể nguyên nhân nhập siêu "khủng", ông Chi phân tích cơ cấu các mặt hàng tác động đến cán cân thương mại.

Từ đầu năm đến nay, giá mặt hàng xăng dầu tăng mạnh. Nhu cầu của nền kinh tế gia tăng trong khi giá thế giới vọt lên khiến kim ngạch nhập khẩu xăng dầu tăng cao, dẫn tới nhóm hàng xăng dầu ghi nhận mức nhập siêu hơn 7 tỉ USD.

Đây là yếu tố khách quan của nền kinh tế. Nếu thiếu xăng dầu thì hoạt động sản xuất, vận tải và nhiều lĩnh vực khác sẽ bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, theo lãnh đạo Bộ Tài chính, nhóm linh kiện, nguyên nhiên vật liệu và máy móc thiết bị cũng ghi nhận mức nhập siêu trên 30 tỉ USD. Đây chủ yếu là các mặt hàng phục vụ đầu tư, mở rộng sản xuất, chuẩn bị cho các hoạt động sản xuất thời gian tới.

"Dù nhập siêu hơn 15 tỉ USD, nhưng phần lớn hàng nhập khẩu là nguyên liệu, vật tư và máy móc phục vụ sản xuất kinh doanh. Phân tích chi tiết có thể thấy quy mô xuất, nhập khẩu vẫn tăng trưởng. Thời gian tới, nếu các điều kiện thuận lợi hơn, các doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội sử dụng nguồn nguyên liệu, máy móc đã nhập khẩu để đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu", ông Chi nhấn mạnh.

Lãnh đạo Bộ Tài chính tin tưởng, kim ngạch xuất khẩu những tháng cuối năm sẽ tăng trưởng mạnh, góp phần cân bằng cán cân thương mại và hướng tới mục tiêu xuất siêu.

Không nên kỳ vọng xuất siêu kỷ lục như các năm trước

Xoay quanh việc nhập siêu hơn 15 tỉ USD, TS kinh tế Lê Bá Chí Nhân phân tích, với hơn 90% kim ngạch nhập khẩu là tư liệu sản xuất, dòng ngoại tệ đang được sử dụng hiệu quả để hỗ trợ sản xuất và đầu tư, đây là yếu tố tích cực. Tuy nhiên, hiện tượng này cũng lộ rõ nhiều thách thức cấu trúc cần giải quyết.

ẢNH: ĐAN THANH

Mức độ phụ thuộc cao vào nhập khẩu nguyên liệu và linh kiện cho thấy giá trị gia tăng nội địa trong ngành công nghiệp chế biến vẫn còn hạn chế. Điều này làm nền kinh tế dễ bị tổn thương trước cú sốc giá nguyên liệu toàn cầu hoặc gián đoạn cung ứng.

Ngoài ra, nhập siêu lớn nếu kéo dài sẽ tạo áp lực lên cán cân thanh toán vãng lai, tỷ giá hối đoái và dự trữ ngoại hối, đặc biệt khi lãi suất USD vẫn cao và dòng vốn FDI phân hóa.

"Đây là lời nhắc nhở mạnh mẽ về chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược. Việt Nam cần đẩy nhanh việc hình thành các cụm liên kết ngành, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ", ông Nhân nói.

Cũng tin tưởng khả năng cải thiện cán cân thương mại thời gian tới, vị chuyên gia cho rằng: "Nửa cuối năm là mùa cao điểm mua sắm cuối năm tại Mỹ và EU, tạo động lực quan trọng. Dù vậy, năm nay không nên kỳ vọng xuất siêu ở mức cao kỷ lục như các năm trước. Kịch bản cơ sở là nhập siêu sẽ thu hẹp dần, có thể chuyển sang cân bằng hoặc xuất siêu nhẹ vào cuối năm".

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var containerSelector = 'div.detail-cmain'; var root = document.querySelector(containerSelector); if (!root) return; // Thu thập figure + p (p không nằm trong figure) var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function(p){ return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); // NodeList vốn đã theo DOM order => không cần sort if (!elements.length) return; var target = elements[Math.floor(elements.length / 2)]; // giữa bài if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();