Sẽ còn đợt mưa lớn trên diện rộng
Những trận mưa lớn, giông, sét xuất hiện liên tiếp nhiều ngày qua và hệ quả là một số tuyến đường bị ngập sâu khiến việc đi lại hết sức khó khăn. Điều này trở thành nỗi ám ảnh với nhiều người dân TP.HCM mỗi buổi chiều sau giờ tan ca.
Theo Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ, mưa lớn những ngày qua do hội tụ gió tây nam trên cao hoạt động mạnh. Hội tụ này còn duy trì đến hết ngày 19.6, do vậy trong những ngày tới thời tiết TP.HCM và Nam bộ phổ biến sáng nắng, chiều mưa, nhiệt độ cao nhất từ 31 - 33 độ C. Mưa xuất hiện vào buổi chiều kèm theo giông, sét, gió giật mạnh và gây ngập úng cục bộ. Khoảng từ ngày 19.6, do gió tây nam suy yếu nên mưa giông giảm dần. Cùng với đó, áp thấp nóng phía tây hoạt động mạnh và mở rộng về phía đông nam ảnh hưởng đến nước ta nên nắng nóng có xu hướng tăng nhẹ trở lại. Mức nhiệt cao nhất tại TP.HCM và khu vực miền Đông phổ biến từ 33 - 34 độ C, một số nơi lên tới 35 độ C.

TP.HCM mưa lớn liên tục nhiều ngày qua khiến một số tuyến đường ngập sâu
ẢNH: PHẠM HỮU
Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thủy văn, giải thích: những ngày qua TP.HCM và một số nơi ở Nam bộ có mưa lớn kèm theo giông lốc và sét trong khi những ngày trước đó có nắng nóng khá gay gắt. Chính vì vậy, khi mây giông phát triển gây mưa thì sự chênh lệch nhiệt độ giữa các khối không khí kéo theo các hiện tượng giông, lốc, sét. Đây là điều thường thấy khi mưa giông xuất hiện sau những ngày nắng nóng. Từ ngày 20.6, hội tụ gió tây nam sẽ suy yếu khiến mưa giảm, nắng tăng. Sau đó khoảng ngày 23.6, ở khu vực phía đông của Philippines sẽ xuất hiện một áp thấp nhiệt đới, sau mạnh lên thành bão. Dự báo bão không đi vào Biển Đông nên không ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Tuy nhiên, sự xuất hiện của cơn bão này sẽ góp phần làm gió tây nam hoạt động mạnh trở lại nên TP.HCM và Nam bộ sẽ xuất hiện một đợt mưa lớn diện rộng so với những ngày trước đó.
Hiện nay, khí hậu đang trong trạng thái El Nino nên từ đầu mùa mưa đến nay nhiều nơi mưa ít hơn, một số nơi vẫn xuất hiện nhiều ngày nắng nóng. Cụ thể vào ngày 7.6, tại TP.HCM xuất hiện nắng nóng gay gắt, đặc biệt mức nhiệt cao nhất ngày ở trạm Tân Sơn Hòa lên đến 37 độ C. Theo chuyên gia Xuân Lan, thông thường trong mùa mưa vào tháng 8 sẽ xuất hiện một đợt nắng nóng kéo dài từ 5 - 7 ngày, có khi lên đến 10 ngày khi có El Nino mà dân gian vẫn thường gọi là "hạn bà chằn". Năm nay El Nino xuất hiện sớm từ cuối tháng 5, đầu tháng 6 nên đợt nắng nóng vừa qua cũng được xem là hạn bà chằn "xấu", chỉ xuất hiện trên diện hẹp và ngắn. Do cường độ El Nino có xu hướng mạnh lên nên từ nay tới tháng 8, Nam bộ sẽ còn ít nhất từ 1 - 2 đợt hạn bà chằn nữa với những ngày nắng nóng giữa mùa mưa và mức nhiệt đạt trên 35 độ C, cường độ bức xạ cao.
Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ dự báo: từ giữa tháng 7, có khả năng hình thành dải hội tụ nhiệt đới qua khu vực giữa và bắc Biển Đông. Do đó, gió mùa tây nam có xu hướng hoạt động mạnh hơn với cường độ từ trung bình đến mạnh. Tổng lượng mưa 3 tháng tới (từ tháng 7 - 9) phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10 - 80 mm. Nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1,5 - 2 độ C.
Bắc bộ và Nam bộ mưa giông, miền Trung nắng nóng
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thời tiết cả nước có sự trái ngược nhau giữa các khu vực. Trong khi Bắc bộ và Nam bộ mưa giông và mưa lớn cục bộ thì miền Trung lại nắng nóng diện rộng, nhiều nơi nắng nóng gay gắt. Cụ thể, trong đêm 16 sáng ngày 17.6, nhiều nơi xuất hiện mưa rất to như Việt Vinh (Tuyên Quang) 205,4 mm, Bằng Thanh (Thái Nguyên) 189,4 mm, Huyền Hội (Vĩnh Long) 140 mm, Phong Phú (Lâm Đồng) 133,9 mm, La Ngà (TP.Đồng Nai) 110,8 mm…
Ngược lại ở miền Trung từ Hà Tĩnh đến Đắk Lắk xuất hiện nắng nóng diện rộng và nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ ghi nhận vào trưa 17.6 phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C như Đông Hà (Quảng Trị) 37 độ C, trạm Đà Nẵng và Tam Kỳ (TP.Đà Nẵng) 37 độ C, Hoài Nhơn (Gia Lai) 36,6 độ C, Sơn Hòa (Đắk Lắk) 36,7 độ C; độ ẩm tương đối phổ biến 55 - 60%.
Dự báo ngày 18.6, vùng núi, trung du miền Bắc vẫn còn mưa vừa, mưa to, thời gian mưa tập trung về đêm và sáng, lượng mưa từ 70 - 120 mm, có nơi trên 200 mm, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất vùng núi, trung du Bắc bộ. Sau đó từ ngày 20 - 27.6 miền Bắc xuất hiện một đợt nắng nóng và nắng nóng gay gắt, nhiệt độ từ 36 - 38 độ C, có nơi trên 39 độ C. Còn tại miền Trung, đặc biệt là khu vực từ Thanh Hóa đến phần phía đông của tỉnh Đắk Lắk từ 17 - 28.6 duy trì tình trạng nắng nóng diện rộng. Trong đó giai đoạn từ 22 - 27.6, nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt, với nhiệt độ cao 38 - 40 độ C, có nơi trên 40 độ C.
Dự báo trong tháng 7, miền Bắc có khả năng xuất hiện 2 - 3 đợt nắng nóng, tập trung vào khoảng từ sau ngày 10.7 với mức nhiệt 35 - 38 độ C. Miền Trung cũng chịu tác động của 2 - 3 đợt nóng từ 37 - 39 độ C. Xen giữa các đợt nắng nóng là khả năng xuất hiện 1 - 2 đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Trong tháng 7, chưa có dấu hiệu xuất hiện của bão, áp thấp nhiệt đới di chuyển vào đất liền nước ta.
El Nino khiến số cơn bão giảm nhưng lo bão mạnh và bất thường
Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết sau khi hình thành, El Nino 2026 đang tiếp tục mạnh lên, dự báo sẽ mạnh hơn El Nino năm 2015 - 2016. Ngay trong tháng 6 và tháng 7, miền Trung sẽ xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài, có nơi trên 40 độ C. Dự báo El Nino sẽ duy trì từ nay đến cuối năm và có thể kéo dài sang đầu năm 2027.
Dự báo số lượng bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông năm nay có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm khoảng 8 - 10 cơn, trong đó 3 - 5 cơn ảnh hưởng đến đất liền nước ta). Số đợt mưa lớn diện rộng khoảng 16 - 19 đợt, ít hơn so với trung bình nhiều năm. Bão, áp thấp nhiệt đới xuất hiện tập trung từ tháng 7 - 9 ở miền Bắc và tháng 10 - 11 tại miền Trung và không loại trừ khả năng ảnh hưởng cả Nam bộ trong các tháng cuối năm.
"Số lượng cơn bão ít nhưng vẫn có nguy cơ xuất hiện những cơn bão mạnh, diễn biến bất thường, gây mưa lớn cực đoan, có thể gây ra ngập úng cục bộ, lũ quét, sạt lở đất", ông Mai Văn Khiêm cảnh báo.
Phan Hậu








