Ngày 18/11, bác sĩ Mai Văn Lực, Khoa Ngoại Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, cho biết bệnh nhân nhập viện lúc 2 giờ sáng trong tình trạng mặt tái mét, mồ hôi đầm đìa, ôm lưng quằn quại. Thanh niên từng trải qua những cơn đau do sỏi thận, lần này, thấy triệu chứng tương tự nên anh tự uống 4 viên No-spa, nhưng tình trạng bệnh không thuyên giảm.
Kết quả thăm khám xác định bệnh nhân bị cơn đau quặn thận. "Người bệnh được xử trí bằng các loại thuốc đặc hiệu, tình trạng đau giảm đi nhanh chóng, hiện bình thường", bác sĩ Lực nói.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: Bác sĩ cung cấp
Giải thích về trường hợp này, bác sĩ Lực nói thủ phạm chính gây ra cơn đau là do viên sỏi rơi xuống niệu quản gây tắc nghẽn. Lúc này, cơ thể phản ứng bằng cách tiết ra chất prostaglandin, gây ra những cơn co thắt dữ dội. Nhiều người nghĩ rằng uống thuốc giãn cơ như No-spa sẽ giúp niệu quản giãn ra và hết đau, nhưng cách làm này chỉ xử lý phần ngọn.
"Việc dùng thuốc giãn cơ chỉ tác động vào sự co thắt, trong khi gốc rễ của vấn đề là tình trạng viêm và phù nề do viên sỏi gây ra vẫn còn nguyên, nên cơn đau không thể chấm dứt", bác sĩ Lực nhấn mạnh.
Cơn đau quặn thận được xem là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất, được ví như "cơn đau kinh hoàng của y học". Một số thang đo y khoa thậm chí còn xếp mức độ đau của nó cao hơn cả đau do đạn bắn. Nguyên nhân là khi niệu quản bị tắc, nước tiểu ứ lại làm tăng áp lực đột ngột lên thận, khiến thận giãn căng và gây đau dữ dội, lan từ thắt lưng xuống bụng dưới và vùng bẹn. Trong một số trường hợp, tắc nghẽn đột ngột còn có thể gây vỡ bể thận - niệu quản. Đáng chú ý, mức độ đau không phụ thuộc vào kích thước của viên sỏi.
Bác sĩ Lực cho biết hơn 80% các trường hợp đau quặn thận có thể được điều trị nội khoa hiệu quả với tỷ lệ tống sỏi ra ngoài cao. "Nhiều bệnh nhân khi đau dữ dội thường có tâm lý muốn phẫu thuật ngay, nhưng điều này thường không cần thiết nếu được dùng thuốc đúng cách và đáp ứng tốt", ông nói.
Việt Nam nằm trong vành đai sỏi tiết niệu của thế giới, với gần 15% dân số sẽ mắc bệnh này trong đời. Bác sĩ khuyến cáo người dân nên cảnh giác với các dấu hiệu như đau vùng thắt lưng một hoặc hai bên, có thể lan ra phía trước và xuống bụng dưới; tiểu buốt, tiểu rắt; nước tiểu có màu bất thường (đục, hồng hoặc đỏ), kèm theo sốt, ớn lạnh.
Để phòng ngừa, cách đơn giản nhất là uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày, giảm muối, hạn chế đạm động vật, cân bằng canxi và hạn chế thực phẩm giàu oxalate (cải bó xôi, rau muống, củ cải đường, khoai lang, hạt điều, trà đặc, chocolate). Việc duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động và khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần là biện pháp tốt nhất để phát hiện sớm và điều trị kịp thời sỏi thận cũng như nhiều bệnh lý khác.
