Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thành viên Tập đoàn Thaco) vừa gửi văn bản đề xuất UBND TPHCM giao cho doanh nghiệp này nghiên cứu, lập quy hoạch phát triển đô thị theo mô hình giao thông công cộng (TOD) tại 3 "khu đất vàng", với tổng diện tích 660,43ha dọc tuyến metro số 2 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
3 quỹ đất và đề xuất lớn quanh ga Thủ Thiêm
Trong văn bản gửi chính quyền TPHCM, Đại Quang Minh kiến nghị chấp thuận cho công ty nghiên cứu, tổ chức lập quy hoạch các khu vực TOD trọng điểm bao gồm: Khu vực quanh Trung tâm triển lãm và thể dục thể thao quận Tân Bình (cũ) thuộc phường Tân Sơn Nhất, quy mô khoảng 265,07ha; Khu vực xung quanh nhà ga Thủ Thiêm, quy mô khoảng 246,44ha; Khu vực ô phố I/82a Tây Thạnh, phường Tây Thạnh, quy mô khoảng 148,92ha.
Theo doanh nghiệp, riêng tổ hợp ga Thủ Thiêm giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi là điểm hội tụ của tuyến metro số 2 (Bến Thành - Thủ Thiêm), đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Việc lập quy hoạch vùng phụ cận 246,44ha quanh ga Thủ Thiêm được kỳ vọng tạo sự kết nối đồng bộ giữa nhà ga, Depot với các công trình thương mại, dịch vụ, tạo điểm nhấn kiến trúc cho khu Trung tâm Tài chính Quốc tế và khẳng định vai trò cửa ngõ giao thương của TPHCM.
Đánh giá về thực trạng phát triển đô thị hiện nay, Đại Quang Minh chỉ ra các dự án TOD vẫn đang triển khai độc lập với các dự án đường sắt đô thị. Để tối ưu hóa hiệu quả tái cấu trúc không gian đô thị nén, mô hình TOD phải được thực hiện song song với metro ngay từ khâu thiết kế, kế hoạch triển khai đến vận hành.
"Khi đó, các hoạt động thương mại, dịch vụ sẽ nhanh chóng hình thành quanh các nhà ga, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Người dân sẽ sẵn sàng thay đổi thói quen từ sử dụng phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng", doanh nghiệp nêu trong văn bản.
Bên cạnh đó, việc phát triển đô thị nén đa chức năng tại các Depot và nhà ga giúp gia tăng giá trị sử dụng đất, tạo nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước từ việc khai thác giá trị tăng thêm của đất để tái đầu tư hạ tầng giao thông.
Tháo gỡ pháp lý và đề xuất dùng quỹ đất thanh toán dự án BT
Đề xuất của Thaco đưa ra đúng thời điểm TPHCM đang tăng tốc tạo hành lang pháp lý cho mô hình TOD, dựa trên các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi Nghị quyết 98) và Nghị quyết 188/NQ/QH15.
Về pháp lý, nhà đầu tư cho biết, TPHCM có thẩm quyền giao doanh nghiệp tổ chức lập quy hoạch, quyết định chỉ tiêu kỹ thuật vượt quy chuẩn quốc gia, đồng thời giữ lại 100% nguồn thu từ khai thác quỹ đất quanh nhà ga để tái đầu tư hạ tầng đường sắt.
Cùng với đó, HĐND và UBND TP cũng đã ban hành các Nghị quyết, Quyết định phê duyệt ranh giới lập quy hoạch TOD xung quanh tuyến metro số 2 và tổ hợp ga Thủ Thiêm.
Về năng lực triển khai, Đại Quang Minh cho biết doanh nghiệp đang tham gia vào một số dự án hạ tầng đường sắt của TPHCM, như Tổng thầu EPC tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương); Nhà đầu tư tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm); đồng thời là đơn vị lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành (đầu tư theo hình thức PPP, hợp đồng BT).
Do đó, doanh nghiệp khẳng định việc được giao lập quy hoạch TOD sẽ giúp khớp nối đồng bộ nhất giữa quy hoạch đô thị và phương án vận hành tàu điện. Đáng chú ý, Đại Quang Minh cũng đề xuất TPHCM xem xét chấp thuận phương án dùng chính các quỹ đất thuộc khu vực TOD này để thanh toán Hợp đồng BT cho dự án tuyến đường sắt kết nối Thủ Thiêm - Long Thành.
Ngay khi được UBND TP chấp thuận, Đại Quang Minh cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước để triển khai đầy đủ các trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật.
