Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất lần đầu tiên đưa vào quy định "chung cư có thời hạn" gắn với thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản.
Cùng với đó, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn.
Đề xuất này nhằm cụ thể hóa quan điểm của Đảng tại Nghị quyết 21 về định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan.
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất nêu rõ cách tính tiền chủ căn hộ khi xây lại chung cư.
Tại dự thảo luật, thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế, dựa trên kết luận kiểm định. Quy định này cũng tương tự Luật Nhà ở hiện hành.
Tuy nhiên, dự thảo luật cũng nêu cụ thể hơn về quyền, trách nhiệm của chủ sở hữu nhà chung cư khi công trình bị phá dỡ. Với phương án bồi thường, tái định cư, dự thảo mở rộng lựa chọn bồi thường cho chủ sở hữu chung cư cũ (xây dựng trước năm 1994).
Theo quy định hiện hành, khi xây dựng lại chung cư cũ, chủ căn hộ có thể nhận nhà tái định cư hoặc tiền. Tại dự thảo đề xuất chủ căn hộ có thêm lựa chọn về nhà ở xã hội hoặc quyền sử dụng đất tương đương với giá trị nhà tái định cư.
Trong khi đó, với các chung cư không thuộc diện xây dựng trước năm 1994, dự thảo quy định chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để tự cải tạo, xây lại thông qua đóng góp kinh phí.
Khoản tiền cần đóng dự kiến được tính theo tỷ lệ diện tích sử dụng căn hộ nhân (x) với suất đầu tư xây mới mỗi m2 sàn tại thời điểm phá dỡ. Số tiền cụ thể sẽ được nêu trong phương án bồi thường, tái định cư và có thể nộp theo tiến độ hoặc một lần sau khi bàn giao căn hộ.
Trường hợp chủ căn hộ không muốn nộp tiền để xây lại chung cư, họ có thể được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất có nhà chung cư. Mức đền bù tính theo tỷ lệ phân quyền sử dụng đất tại thời điểm phá dỡ chung cư.
Thảo luận tại hội trường Quốc hội chiều 21/8 về Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) - liên quan đến xây dựng lại nhà chung cư, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cho biết, dự thảo đã đặt ra nghĩa vụ chủ sở hữu đóng góp kinh phí xây dựng lại. Tuy nhiên, luật phải làm rõ hơn mức đóng góp được xác định như thế nào, đóng một lần hay theo tiến độ, tỷ lệ đồng thuận là bao nhiêu, và đặc biệt người không có khả năng tài chính để đóng góp thì quyền lợi của họ được giải quyết ra sao.
“Theo tôi, luật phải mở ra các phương án như đóng góp theo tiến độ, tiếp cận tín dụng, nhận căn hộ phù hợp với khả năng đóng góp hoặc nhận giá trị quyền tài sản theo phương án được thỏa thuận. Chúng ta phải có cơ chế đủ mạnh để phá dỡ một tòa nhà nguy hiểm, nhưng không thể để cùng với việc phá dỡ tòa nhà thì quyền tài sản hợp pháp của người dân cũng bị phá dỡ theo”, ông Bình nêu.
