Ngày 30/9, bà Lê Thúy Hằng (55 tuổi, cựu Tổng giám đốc SJC) bị TAND TP HCM tuyên phạt 17 năm tù Tham ô tài sản và 8 năm Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; tổng hợp là 25 năm tù.
Liên quan đến vụ án, bị cáo Trần Tấn Phát (nguyên Phó giám đốc xưởng vàng thuộc Xí nghiệp nữ trang Tân Thuận) lĩnh 15 năm về tội Tham ô tài sản, 7 năm 6 tháng về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; tổng hợp là 22 năm 6 tháng.
Bị cáo Mai Quốc Uy Viễn (nguyên Giám đốc xưởng vàng thuộc Xí nghiệp nữ trang Tân Thuận) nhận 15 năm về hai tội danh trên.
Các bị cáo trước giờ tuyên án, ngày 30/9. Ảnh: Quỳnh Trần
Phải nộp lại hơn 17.000 lượng vàng
Về trách nhiệm dân sự, tòa chấp nhận một phần yêu cầu của SJC, buộc bà Hằng và các bị cáo phải bồi thường giá trị của 95,8 lượng vàng đã chiếm đoạt theo giá trị hiện nay là 21 tỷ đồng; trong đó bà Hằng phải bồi thường 14 tỷ đồng.
Các bị cáo cũng phải nộp lại số tiền chiếm hưởng từ hành vi lợi dụng chức vụ - hơn 95 tỷ đồng; riêng bà Hằng phải khắc phục hơn 73 tỷ đồng.
Ngoài ra, tòa buộc bà Hằng nộp lại 5.411 lượng vàng miếng SJC và 5.110 lượng vàng nhẫn để sung quỹ nhà nước.
Bị cáo Nguyễn Thị Huệ (Giám đốc SJC chi nhánh Hải Phòng) phải nộp hơn 5.409 lượng vàng miếng SJC; bị cáo Phát phải nộp lại 525 lượng vàng miếng SJC và 435 lượng vàng nhẫn... (tổng cộng hơn 17.000 lượng vàng) để sung công quỹ, theo trị giá vàng SJC niêm yết tại thời điểm thi hành án.
Đây là số vàng do bà Hằng và các bị cáo thu mua từ bên ngoài để chèn vào trong quá trình gia công vàng miếng và vàng nhẫn SJC trái phép, được xem là vật chứng trong vụ án.
Tòa tiếp tục kê biên tài sản của các bị cáo để đảm bảo cho việc khắc phục hậu quả vụ án.
HĐXX do thẩm phán Đoàn Thị Hương Giang công bố bản án. Ảnh: Quỳnh Trần
Theo tòa, quá trình xét xử và tài liệu chứng cứ trong hồ sơ đã xác định từ năm 2021 đến 2024, bà Lê Thúy Hằng lợi dụng chức vụ được giao và chức năng nhiệm vụ của doanh nghiệp để thực hiện nhiều hành vi sai phạm: chỉ đạo cấp dưới lập tờ trình khống để nâng định mức hao hụt; chèn vàng nguyên liệu bên ngoài vào quá trình gia công vàng miếng cho Ngân hàng Nhà nước...từ đó chiếm đoạt vàng dôi dư và hưởng lợi cá nhân.
Ngoài ra, bà Hằng yêu cầu chi nhánh lập chứng từ sai sự thật, tạo lỗ khống để rút tiền; đồng thời lợi dụng chính sách bán vàng bình ổn giá, chỉ bán một phần cho khách hàng, còn lại tuồn ra thị trường với giá cao hơn nhằm hưởng chênh lệch.
Giữa năm 2024, khi Ngân hàng Nhà nước giao SJC hai đợt 10 tấn vàng nguyên liệu để gia công vàng miếng, bà Hằng đã chỉ đạo cấp dưới lập tờ trình "khống" nâng định mức hao hụt từ 0,0007 lên 0,0005 chỉ mỗi sản phẩm. Với thủ đoạn này, bà phê duyệt cấp dưới báo cáo hao hụt cao hơn thực tế, qua đó chiếm đoạt hơn 95 lượng vàng (8,4 tỷ đồng). Riêng Hằng hưởng lợi hơn 85 lượng (khoảng 6,6 tỷ đồng).
Ngoài ra, cựu Tổng giám đốc SJC còn chỉ đạo Hoàng Lệ Huê lập khống chứng từ mua vàng giá cao, bán giá thấp để tạo khoản lỗ khống, chiếm đoạt 3,2 tỷ đồng tại Chi nhánh miền Trung. Trong đó, bà Hằng hưởng lợi 2,1 tỷ đồng. Hành vi của bị cáo và đồng phạm đã phạm tội Tham ô tài sản với số tiền 11,6 tỷ đồng.
Bà Lê Thúy Hằng tại tòa. Ảnh: Trần Quỳnh
'Phạm tội tinh vi, vượt qua giám sát của Ngân hàng Nhà nước'
Đồng thời, với động cơ trục lợi, bà Hằng đồng ý chủ trương để cấp dưới là Phó giám đốc xưởng Trần Tấn Phát cùng đồng phạm mua và đưa vàng nguyên liệu từ bên ngoài vào cho chèn thêm vào 56 đợt gia công vàng móp méo để sản xuất trái quy định 6.255 lượng vàng miếng SJC. Hành vi này gây thiệt hại cho Nhà nước 74,8 tỷ đồng, trong đó Hằng hưởng lợi 64 tỷ.
Hằng còn chỉ đạo Nguyễn Thị Huệ (Giám đốc SJC chi nhánh Hải Phòng) mua vàng nguyên liệu từ ngoài, giao cho Phát sản xuất 6.255 lượng vàng miếng SJC và hơn 11.000 lượng vàng nhẫn trái quy định; gây thiệt hại 15 tỷ đồng. Trong vụ này bà Hằng hưởng lợi 6,6 tỷ.
Ngoài ra, cựu Tổng giám đốc đã lợi dụng việc SJC được giao bán vàng bình ổn giá để trục lợi. Từ giữa tháng 6 đến cuối tháng 8/2024, bị cáo chỉ đạo cấp dưới lập khống danh sách hơn 4.300 khách hàng mua 7.000 lượng vàng, thực tế đem bán ra ngoài với giá cao hơn niêm yết, thu về 7,2 tỷ đồng tiền chênh lệch. Cá nhân bà Hằng hưởng lợi 2,8 tỷ đồng.
"Các bị cáo đã thực hiện hành vi hết sức tinh vi, vượt qua sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước", HĐXX nhận định.
Về vai trò của từng bị cáo, tòa xác định bà Hằng là chủ mưu, cầm đầu, chỉ đạo cấp dưới thực hiện các sai phạm nên phải chịu trách nhiệm chính.
Tất cả các bị cáo đều câu kết chặt chẽ dưới sự chỉ đạo của Hằng, thực hiện hành vi phạm tội nhiều lần trong thời gian dài nên cần áp dụng tình tiết tăng nặng "phạm tội có tổ chức". "Các bị cáo đã lợi dụng chính sách của nhà nước và nhiệm vụ của mình để thực hiện hành vi xâm phạm đến chế định quản lý vàng của Nhà nước và gây bất ổn cho thị trường nên cần xử lý nghiêm", bản án nêu.
Bị cáo Mai Quốc Uy Viễn tại tòa. Ảnh: Trần Quỳnh
Tuy nhiên, HĐXX cũng ghi nhận, bà Hằng và các bị cáo thành khẩn khai báo ăn năn hối cải, có nhiều thành tích trong công tác, đã khắc phục một phần hậu quả, gia đình có công với cách mạng... nên xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt.
Riêng Võ Hữu Phú (nguyên Tổ trưởng tổ cắt, tỉa Xưởng vàng Tân Thuận) đang điều trị bệnh hiểm nghèo, mất khả năng điều khiển hành vi nên tòa xem xét giảm nhẹ tối đa hình phạt cho bị cáo.
