Áp lực "nén dân số" và thách thức của thủ phủ công xưởng
Nhắc đến Bắc Ninh, người ta dễ hình dung đến các công xưởng, lượng công nhân khổng lồ và con số xuất nhập khẩu luôn nằm ở top đầu cả nước. Thế nhưng, mặt sau của bức tranh công nghiệp hóa rực rỡ chính là sức ép lớn về gia tăng dân số cơ học.
Theo số liệu niên giám thống kê nhìn lại tỉnh sau 70 năm (1954 - 2024) công bố đầu năm nay, tại các đô thị công nghiệp hạt nhân của tỉnh, mật độ dân số đã đạt tới ngưỡng kỷ lục. Tại TP. Bắc Ninh, mỗi kilômét vuông năm 2024 có tới 3.546 người (trên diện tích 82,6 km² với gần 300.000 dân). Tại "thủ phủ bán dẫn và điện tử" Yên Phong, mật độ dân số cũng lên tới 2.275 người/km².
Dân số đông đúc cùng lượng lớn công nhân, chuyên gia kỹ thuật từ khắp nơi đổ về không chỉ đòi hỏi về nhà ở, đường sá mà đặt ra áp lực lên hai trụ cột thiết yếu là y tế và giáo dục. Nếu hạ tầng xã hội không theo kịp hạ tầng sản xuất, địa phương sẽ lập tức đối mặt với nguy cơ quá tải bệnh viện, trường học, kéo giảm chất lượng sống và khiến dòng lao động rời đi. Trước thực tế này, trong gần ba thập kỷ qua, Bắc Ninh đã không ngừng đầu tư cho các vấn đề về an sinh - xã hội.
Ảnh Báo Bắc Ninh
Số liệu thống kê cho thấy, ở thời điểm năm 1997, khi Bắc Ninh vừa tái lập, toàn địa bàn tỉnh chỉ có vỏn vẹn 396 cơ sở y tế với 4.305 giường bệnh. Nhân lực toàn ngành y tế địa phương lúc bấy giờ là 3.682 người, trong đó chỉ có 790 bác sĩ. Phần lớn cơ sở vật chất thời điểm đó còn hạn chế, người dân khi ốm đau khả năng phải chuyển tuyến. Thế nhưng, sau gần 30 năm kiên trì dồn lực từ ngân sách kết hợp xã hội hóa y tế tư nhân, diện mạo ngành y tế nơi đây đã thay đổi rõ rệt.
Thứ nhất, mạng lưới bệnh viện mở rộng gấp 2,3 lần. Từ chỗ chỉ có 23 bệnh viện vào năm 1997, đến năm 2024 toàn tỉnh đã phát triển lên 54 bệnh viện lớn nhỏ. Các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, bệnh viện chuyên khoa được xây dựng nâng cấp trang thiết bị hiện đại không thua kém các trung tâm y tế lớn.
Thứ hai, quy mô giường bệnh tăng gấp 3 lần. Cụ thể, tổng số giường bệnh trên địa bàn đã chạm mốc 13.056 giường vào năm 2024 (tăng hơn 8.700 giường so với năm 1997. Trong đó, riêng hệ thống các bệnh viện đã cung cấp tới 12.001 giường điều trị nội trú.
Thứ ba, lực lượng áo trắng tăng mạnh cả lượng và chất. Đội ngũ y bác sĩ tăng trưởng ngoạn mục lên 4.973 bác sĩ, tức gấp 6,3 lần so với năm 1997. Tổng số nhân lực ngành y tế nói chung đạt 13.608 cán bộ, bao gồm hơn 5.100 điều dưỡng/y tá và hàng nghìn kỹ thuật viên chuyên môn cao.
Sự phát triển này giúp người lao động tại các khu công nghiệp và cư dân địa phương được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại chỗ, giảm tải đáng kể áp lực cho các bệnh viện tuyến Trung ương.
An cư để lạc nghiệp: Phúc lợi xã hội đi đôi với tăng trưởng kinh tế
Song song với y tế, hệ thống trường học phổ thông, mầm non và mạng lưới đào tạo nghề của tỉnh cũng được đầu tư kiên cố hóa với tốc độ nhanh chóng.
Con em công nhân, người lao động từ khắp các vùng miền đến làm việc tại các nhà máy điện tử, may mặc đều được tạo điều kiện học tập trong những ngôi trường khang trang, kiên cố. Mức thu nhập bình quân đầu người của người dân tăng từ 237,8 nghìn đồng/tháng (năm 1997) lên trên 6,06 triệu đồng/tháng (năm 2024), kéo tỷ lệ hộ nghèo chính thức về gần mốc 0%.
Bên cạnh những con số xuất khẩu linh kiện hay nhà máy nghìn tỷ, vị thế của Bắc Ninh được bảo chứng bằng một nền tảng an sinh vững chắc khi người lao động không chỉ đến để làm việc, mà có thể an tâm chăm sóc sức khỏe, nuôi dạy con cái và gắn bó lâu dài.
