Lời khuyên cho người trung niên nghỉ việc ở tuổi 40-55: Điều số 1 vô cùng quan trọng

Nhiều người làm việc tại doanh nghiệp hàng chục năm đã quen với việc các khoản bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được trích đóng đều đặn mỗi tháng. Đến khi nghỉ việc, họ thường băn khoăn số năm tham gia BHXH trước đây có bị mất không, có cần tự đóng tiếp ngay không, sẽ xoay xở thế nào trong thời gian chưa tìm được việc mới?

Thực tế, thời gian BHXH đã đóng không bị mất khi người lao động (NLĐ) nghỉ việc mà có thể được bảo lưu để tiếp tục tính hưởng các chế độ sau này. Với tuổi trung niên, thay vì chỉ quan tâm đến việc có tiếp tục đóng bảo hiểm hay không, NLĐ nên cân nhắc tới khả năng tài chính hiện tại, việc duy trì bảo vệ sức khỏe và quãng thời gian còn lại tới tuổi nghỉ hưu.

Tối ưu trợ cấp thất nghiệp, tạo nguồn tiền ngắn hạn

Với người trung niên, nghỉ việc có thể khiến gia đình thiếu hụt thu nhập trong khi công việc mới chưa đến ngay. Trợ cấp thất nghiệp là nguồn hỗ trợ sinh kế quan trọng sau khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Theo Luật Việc làm 2025, NLĐ phải nộp hồ sơ hưởng trợ cấp trong vòng 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc. Mức hưởng hằng tháng bằng 60% bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ, nhưng không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng tại tháng đóng cuối cùng.

Quyền lợi bảo hiểm thất nghiệp

Theo Điều 39 Luật Việc làm 2025, mức hưởng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng tại tháng đóng cuối cùng.

Không để gián đoạn Bảo hiểm y tế

Sau tuổi 45, chi phí khám, chữa bệnh thường có xu hướng tăng, khiến BHYT trở thành "tấm lá chắn" tài chính cần được duy trì.

Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, NLĐ được cơ quan BHXH trích đóng BHYT từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Nếu hết thời gian hưởng trợ cấp mà vẫn chưa tìm được việc mới, NLĐ nên chủ động tham gia BHYT hộ gia đình theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP để tránh bị gián đoạn quyền lợi khám, chữa bệnh.

Tiếp tục tích lũy cho mục tiêu hưu trí

Theo Luật BHXH 2024, điều kiện thông thường để hưởng lương hưu là đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng BHXH. Tuy nhiên, đủ 15 năm đóng BHXH không đồng nghĩa với việc được nhận lương hưu ngay nếu chưa đến tuổi nghỉ hưu.

Trong thời gian tìm việc mới và không thuộc diện BHXH bắt buộc, NLĐ có thể tham gia BHXH tự nguyện theo Nghị định 159/2025/NĐ-CP để tiếp tục tích lũy thời gian đóng, được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng và duy trì cơ hội hưởng lương hưu khi đủ điều kiện.

Ở tuổi trung niên, kế hoạch cho giai đoạn hưu trí cần cân bằng ba yếu tố: Thu nhập cho cuộc sống hiện tại, BHYT trước rủi ro sức khỏe và thời gian tham gia BHXH cho lương hưu sau này. Chủ động cân đối nguồn lực sẽ mang lại hiệu quả thực tế hơn so với việc cố gắng duy trì mức đóng BHXH bằng mọi giá trong khi sinh kế chưa ổn định.