11 người điều hành cả “đội quân” AI
Một trong những ví dụ đáng chú ý về mô hình doanh nghiệp AI-native đang xuất hiện tại Nam Thông, Trung Quốc.
Theo Nhật báo Tân Hoa, Công ty TNHH Công nghệ Trí tuệ nhân tạo Kinh Vĩ Silicon Nam Thông (Nantong Silicon-based Jingwei Artificial Intelligence Technology Co., Ltd.) chỉ có 11 nhân viên nhưng đang vận hành 634 cửa hàng đồ gia dụng trên Amazon, eBay và Temu với sự hỗ trợ của 932 “nhân viên số”.
Đây là một doanh nghiệp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tập trung vào chuyển đổi số và nâng cao hiệu suất cho ngành dệt may gia dụng (home textile) tại Nam Thông (Giang Tô, Trung Quốc).
Điểm đáng chú ý là 932 “nhân viên số” không phải một hệ thống AI duy nhất. Công ty phân chia các tác vụ AI thành nhiều nhóm chức năng như thiết kế, tạo hình ảnh, lập trình, đăng tải sản phẩm và chăm sóc khách hàng.
Hệ thống này có thể đăng hơn 100.000 sản phẩm/listing mỗi ngày, phục vụ mạng lưới 634 cửa hàng xuyên biên giới.
Nam Thông không phải trường hợp duy nhất. Euron Systems, một công ty phần mềm tại Bengaluru (Ấn Độ), tự giới thiệu quy mô 2-10 nhân viên nhưng cho biết nền tảng của mình vận hành hơn 200 AI agent cho bán hàng, marketing, hỗ trợ người học và các hoạt động vận hành.
Brainverse (Mỹ) cũng cho biết hệ thống của mình có hơn 100 AI agent được tổ chức thành 8 “phòng ban”, gồm kỹ thuật, marketing, bán hàng, tình báo kinh doanh, kiểm thử, an ninh, vận hành và tư vấn. Mỗi agent có vai trò và chuyên môn riêng; hệ thống có cơ chế để một agent khác kiểm tra kết quả, trong khi những trường hợp không chắc chắn được chuyển cho con người.
Tại Indonesia, CHI cũng mô tả mô hình một nhóm nhân sự nhỏ điều hành hơn 100 AI agent, đảm nhiệm nhiều công việc từ lập trình, kiểm thử, phát hành phần mềm đến hỗ trợ vận hành, đối soát và phát hiện gian lận.
Những con số trên không có nghĩa 100 hay 900 AI tương đương 100 hay 900 nhân viên con người. Tuy nhiên, chúng cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách doanh nghiệp tổ chức lao động: AI đang chuyển từ một công cụ hỗ trợ thành những “vị trí công việc” có nhiệm vụ, chuyên môn và quy trình riêng.
Không tuyển thêm người, mà “tuyển” AI
Trong mô hình doanh nghiệp truyền thống, muốn tăng sản lượng thường phải tuyển thêm người, thành lập thêm bộ phận hoặc kéo dài thời gian làm việc. Với AI agent, logic này đang bắt đầu thay đổi.
Một doanh nghiệp nhỏ có thể tạo thêm một agent bán hàng, một agent phân tích dữ liệu, một agent viết nội dung hay một agent chăm sóc khách hàng rồi kết nối chúng vào cùng một quy trình. Khi mở rộng sang thị trường mới, doanh nghiệp có thể nhân bản hoặc điều chỉnh các agent thay vì tuyển thêm hàng chục nhân viên.
Nói cách khác, câu hỏi có thể chuyển từ “cần tuyển thêm bao nhiêu người?” sang “cần thêm bao nhiêu AI agent?”.
Sức hấp dẫn lớn nhất của mô hình này nằm ở khả năng mở rộng. AI có thể hoạt động liên tục, không bị giới hạn bởi ca làm việc thông thường, không cần nghỉ phép và có thể xử lý nhiều nhiệm vụ cùng lúc tại các thị trường, múi giờ khác nhau. Với doanh nghiệp xuyên biên giới, đây là lợi thế đặc biệt lớn.
Klarna (Thụy Điển) là ví dụ cho thấy tác động của AI có thể được đo lường ở quy mô lớn hơn. Trong báo cáo thường niên 2025, Klarna cho biết AI assistant xử lý 80% các cuộc hội thoại chăm sóc khách hàng trong năm 2025.
Công ty cho biết hệ thống này hiện thực hiện lượng công việc tương đương hơn 850 nhân viên toàn thời gian và tạo ra khoảng 59 triệu USD tiết kiệm trong năm 2025.
Trước đó, trong năm 2024, Klarna ước tính AI assistant tương đương hơn 700 nhân viên và giúp tiết kiệm 39 triệu USD.
Tuy nhiên, “đội quân AI” càng lớn cũng có thể tạo ra một bài toán quản trị mới. Một doanh nghiệp tạo ra hàng trăm agent nhưng thiếu cơ chế phân quyền, kiểm soát và phối hợp có thể khiến các agent làm trùng nhiệm vụ, tạo dữ liệu sai, tự động hóa một quy trình vốn đã có vấn đề hoặc thậm chí chuyển nhiệm vụ qua lại cho nhau.
Vì vậy, thách thức mới không chỉ là biết sử dụng AI mà còn là biết quản lý lực lượng AI.
Câu hỏi “một người có thể quản lý bao nhiêu AI?” vì thế có thể trở nên quan trọng không kém câu hỏi “một AI có thể thay thế bao nhiêu người?”.
Trường hợp Nam Thông có 11 người hỗ trợ 932 “nhân viên số” không thể được hiểu là 932 AI tương đương 932 lao động. “Digital employee”, AI agent và năng suất tương đương một nhân viên toàn thời gian là những khái niệm khác nhau.
Lực lượng lao động AI (AI workforce) cũng không phải nguồn lực miễn phí. Mỗi agent cần hạ tầng máy chủ, chip, dữ liệu, kết nối và điện năng. Khi hàng triệu agent cùng hoạt động, chi phí tính toán có thể trở thành một giới hạn mới.
Tại Mỹ, Cơ quan Thông tin Năng lượng (EIA) báo nhu cầu điện tại Mỹ tiếp tục lập các mức cao mới trong năm 2026 và 2027, trong đó sự phát triển của các trung tâm dữ liệu là động lực quan trọng.
Bởi vậy, cuộc cách mạng AI trong doanh nghiệp có thể không đơn giản là câu chuyện “ít người hơn, nhiều AI hơn”. Đó là sự thay đổi trong cách doanh nghiệp tổ chức lao động: con người đặt mục tiêu, thiết kế quy trình và chịu trách nhiệm; AI thực thi hàng nghìn nhiệm vụ với tốc độ và quy mô mà một đội ngũ nhỏ khó đạt được.
Nếu mô hình này tiếp tục phát triển, “nhân sự” của một doanh nghiệp tương lai có thể không chỉ được tính bằng số người trên bảng lương, mà còn bằng số agent đang hoạt động, lượng công việc chúng xử lý và mức độ tự chủ của chúng.
Khi đó, doanh nghiệp nhỏ nhất chưa chắc là doanh nghiệp có ít năng lực nhất. Có thể đó là doanh nghiệp có ít người nhất nhưng sở hữu một lực lượng lao động số được tổ chức hiệu quả nhất.
Ở Trung Quốc đang nổi lên xu hướng doanh nghiệp “một người”, đặc biệt khi AI giúp cá nhân đảm nhiệm nhiều công việc vốn cần cả một bộ máy nhân sự. Đến tháng 6/2025, Trung Quốc có hơn 16 triệu doanh nghiệp được xếp vào nhóm “one-person company” (OPC).
Sự phát triển của AI agent đang tiếp tục thúc đẩy mô hình “một người + đội ngũ AI”, khi nhà sáng lập có thể dùng AI cho bán hàng, marketing, thiết kế, lập trình và chăm sóc khách hàng. Điều này góp phần làm giảm đáng kể chi phí khởi nghiệp và thay đổi quy mô tối thiểu của một doanh nghiệp.
