Tại mỏ than lộ thiên Yimin ở Nội Mông, Trung Quốc triển khai đội xe tải điện tự lái không cabin đầu tiên trên thế giới ở quy mô lớn. Sau hơn một năm vận hành, hệ thống giúp giảm gần một nửa chi phí vận chuyển và tiết kiệm khoảng 13.300 tấn dầu diesel.
Tại khu tự trị Nội Mông, nơi có trữ lượng than lớn nhất Trung Quốc, mỏ than lộ thiên Yimin đã được chuyển đổi cách khai thác than. Thay vì hàng trăm tài xế phải lái xe giữa thời tiết khắc nghiệt xuống tới -40°C, hiện những đoàn xe tải điện tự lái hoạt động liên tục mà không cầnngười ngồi sau vô lăng.
Đây là đội xe tải khai thác mỏ điện tự lái không cabin đầu tiên trên thế giới được triển khai ở quy mô lớn. Dự án bắt đầu vận hành từ tháng 5/2025 với 100 xe.
Tiết kiệm gần một nửa chi phí vận hành
Theo Phó giám đốc công nghệ mỏ Yimin Zhao Yaozhong, đội xe tự lái giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả và cải thiện an toàn lao động.
Các xe do Tập đoàn XCMG chế tạo, được thiết kế để hoạt động trong điều kiện giá lạnh khắc nghiệt. Hệ thống sử dụng mạng 5G cùng nền tảng điều phối AI trên nền tảng đám mây của Huawei để tự động lập lộ trình và điều phối phương tiện theo thời gian thực.
Pin được thay thế tự động tại các trạm đổi pin chỉ trong khoảng 6 phút. Điện cho đội xe được cung cấp từ một vi lưới năng lượng mặt trời, giúp hệ thống vận hành không phát thải carbon tại mỏ.
“Xe không cần ăn hay nghỉ ngơi nên có thể hoạt động 24/7. Chúng tôi chỉ cần theo dõi tình trạng thiết bị”, ông Zhao nói.
Theo mỏ Yimin, chi phí vận chuyển than và đất đá bằng xe tự lái khoảng 6,5 nhân dân tệ/m³, trong khi xe tải truyền thống tốn khoảng 12-14 nhân dân tệ/m³. Chi phí vận hành vì vậy giảm gần một nửa.
Sau hơn một năm hoạt động, đội xe đã vận chuyển khoảng 28 triệu mét khối than và đất đá, giúp tiết kiệm gần 200 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 729 tỷ đồng. Hệ thống cũng tiết kiệm khoảng 13.300 tấn dầu diesel và thay thế gần 270 tài xế, chỉ còn một đội ngũ nhỏ phụ trách bảo trì và hỗ trợ, tương đương giảm khoảng 220 vị trí.
Trung Quốc muốn nhân rộng mô hình trên toàn quốc
Ngoài yếu tố chi phí, an toàn là lý do quan trọng khiến Trung Quốc đẩy mạnh khai thác mỏ thông minh. Ông Zhao cho biết nhiều vụ tai nạn trong khai thác than trước đây xuất phát từ lỗi con người hoặc không tuân thủ quy trình vận hành.
Việc triển khai xe tự lái cũng diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường giám sát an toàn mỏ than sau vụ nổ khí tại mỏ Liushenyu ở tỉnh Sơn Tây hồi tháng 5, khiến 82 người thiệt mạng.
Than vẫn chiếm hơn một nửa mức tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc. Vì vậy, hiện đại hóa ngành khai thác than đã trở thành một phần trong chiến lược xây dựng hệ thống năng lượng mới của Bắc Kinh.
Theo kế hoạch 5 năm lần thứ 15, Trung Quốc đặt mục tiêu mở rộng mô hình mỏ than thông minh và nâng tỷ trọng công suất khai thác từ các mỏ thông minh lên 75% vào năm 2030.
Đội xe tại Yimin hiện đã vượt giai đoạn thử nghiệm. Ban đầu, xe chỉ vận chuyển đất đá trên bề mặt. Từ tháng 11/2025, chúng bắt đầu vận chuyển than và hoạt động trong những khu vực có địa hình phức tạp hơn.
Mỏ Yimin dự kiến bổ sung thêm 200 xe tự lái trước cuối năm nay, nâng tổng số lên 300 xe.
Tuy nhiên, theo ông Zhao, công nghệ không còn là rào cản lớn nhất. Thách thức hiện nay là hạ tầng điện tại từng mỏ than. Yimin có lợi thế vì là dự án tích hợp khai thác than và phát điện, có thể lấy điện trực tiếp từ nhà máy điện liền kề. Với nhiều mỏ khác, đặc biệt ở Tân Cương, việc bảo đảm nguồn điện ổn định vẫn là bài toán lớn.
Theo SCMP
