Đau đến ám ảnh, mất ăn, mất ngủ
TS.BS Trịnh Tú Tâm, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, chia sẻ, ông từng chứng kiến nhiều bệnh nhân sau zona thần kinh với những cơn đau ám ảnh.
Theo chuyên gia này, đau sau zona thực sự là một trong những bệnh lý thách thức đối với cả nền y học thế giới, không chỉ riêng Việt Nam. Những cơn đau này gây cảm giác bỏng rát, khó chịu dữ dội, đến mức có những bệnh nhân từng tuyệt vọng, chỉ mong thoát khỏi đau đớn.
Sau zona thần kinh, nhiều người phải chịu đựng các cơn đau ám ảnh (Ảnh: Getty).
Dù zona là bệnh lành tính, các di chứng đau kéo dài lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Có những bệnh nhân, cơn đau kéo dài cả chục năm sau mắc zona thần kinh, khiến người bệnh mất ăn, mất ngủ.
TS Tâm chia sẻ, trong hơn 15 năm công tác trong lĩnh vực điều trị đau, ông đã gặp rất nhiều ca bệnh đặc biệt. Trong đó, trường hợp người đàn ông bị đau sau zona ở vùng thành ngực.
"Bệnh nhân đã chịu đựng tình trạng này hơn ba năm trước khi đến khám. Khi đến khám, người bệnh chỉ có thể mặc áo sơ mi bằng cách xỏ tay vào bên không đau, còn bên bị đau thì chỉ khoác nhẹ ra ngoài.
Bởi chỉ cần một lớp áo chạm vào vùng da tổn thương cũng gây ra những cơn đau dữ dội. Bệnh nhân chia sẻ rằng suốt ba năm trời, ông gần như không mặc áo ở nhà, bất kể mùa đông hay mùa hè, vì không chịu nổi cảm giác đau", TS Tâm chia sẻ.
Chất lượng cuộc sống giảm sút nghiêm trọng, bệnh nhân gần như mất liên lạc với bạn bè và hạn chế giao tiếp. Những việc hiếu hỉ, họ hàng, bệnh nhân cũng không thể tham gia vì lúc nào cũng ở trong tình trạng cởi trần và rất mặc cảm.
"Thậm chí chú nói rằng mỗi lần đi tắm, “bao nhiêu nước tắm là bấy nhiêu nước mắt”, vì cơn đau quá khủng khiếp. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc đau thần kinh sau zona có thể tàn phá chất lượng sống như thế nào", TS Tâm chia sẻ.
Giảm đau cho người bệnh
TS Tâm cho biết, với nam bệnh nhân trên, các bác sĩ quyết định thực hiện tiêm phong bế thần kinh liên sườn. Sau khi tiêm, tình trạng bệnh nhân đỡ một thời gian. Tuy nhiên, khi cơn đau tái phát, các bác sĩ quyết định thực hiện phương pháp hủy thần kinh liên sườn bằng áp lạnh.
"Tính đến nay đã gần 5 năm, bệnh nhân vẫn giữ liên lạc qua tin nhắn hằng năm. Hiệu quả điều trị vẫn duy trì ổn định. Mức độ đau chỉ tăng nhẹ khi thay đổi thời tiết, nhưng so với trước đây thì cải thiện khoảng 70 đến 80%", TS Tâm thông tin.
Theo chuyên gia này, với các cơn đau thần kinh, tùy vị trí dây thần kinh bị tổn thương mà bác sĩ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Có những bệnh nhân dù sẹo trên da đã lành hoàn toàn nhưng cơn đau âm ỉ, bỏng rát vẫn kéo dài. Khi đó, có thể áp dụng phương pháp phong bế thần kinh bằng thuốc tê phối hợp thuốc chống viêm để giúp giảm đau nhanh.
Nếu cơn đau giảm rồi tái phát, bác sĩ sẽ cân nhắc những phương pháp can thiệp sâu hơn như hủy thần kinh bằng cồn tuyệt đối, đốt sóng cao tần hoặc áp lạnh. Những kỹ thuật này giúp kéo dài hiệu quả giảm đau, cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
TS Tâm cho biết thêm, đặc trưng của các cơn đau thần kinh là cảm giác bỏng rát, đau như kim châm hoặc như bị điện giật.
Vì vậy, khi cơ thể xuất hiện những cơn đau có tính chất như vậy, kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, người bệnh cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân. Việc chẩn đoán sớm giúp chúng ta điều trị kịp thời bằng nội khoa kết hợp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng ngay từ giai đoạn đầu.
Nếu để muộn, cơn đau có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính, khi đó việc điều trị trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Trong giai đoạn này, bác sĩ thường phải phối hợp đa mô thức, bao gồm điều trị nội khoa, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và trong nhiều trường hợp cần thêm điện quang can thiệp để đạt hiệu quả nhanh hơn.
Điều quan trọng là cần can thiệp sớm để tránh chuyển sang đau mãn tính, nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh về lâu dài.
