Chuyên xây nhà ở cho thuê, Công ty Lê Thành góp ý chính sách hỗ trợ gì?

Từ năm 2013 Công ty Lê Thành đã tiên phong đầu tư xây dựng nhà chung cư cho thuê. Tuổi Trẻ Online trao đổi với ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty Lê Thành, về giải pháp để thu hút khối doanh nghiệp tư nhân đầu tư nhà ở cho thuê theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Nhà ở cho thuê như nhà của chính người lao động

* Lý do nào Công ty Lê Thành chọn hướng đầu tư vào nhà ở cho thuê từ sớm?

- Từ năm 2012 Lê Thành đã nghiên cứu giải pháp làm nhà chung cư chuyên cho thuê. Xuất phát từ việc người lao động thuê trọ sợ nhất là mỗi lần dọn nhà đi nơi trọ khác vì tốn nhiều thời gian, chi phí.

Mà lý do dời nhà rất nhiều như: lập gia đình, có con; nhà thuê bị xuống cấp, ngập, ọp ẹp nhưng chủ nhà không bỏ tiền sửa; hoặc phòng trọ phức tạp về an ninh trật tự…

Quan trọng hơn hết, chúng tôi nhìn thấy được điều kiện sống của người ở trọ thiếu thốn. Nhiều tiện nghi sinh hoạt (tivi, tủ lạnh, máy điều hòa...) họ ngại mua sắm vì lo khi dọn đi nơi khác lại phát sinh khó khăn, chi phí, hư hỏng... nên chấp nhận sống trong điều kiện khó khăn, không tiện nghi, không cảm thấy hạnh phúc. Đó là chưa kể khi ở trọ thì giá thuê nhà có thể tăng theo thời gian…

Tinh thần Hiến pháp đã xác định mọi người dân đều có quyền có chỗ ở để có cuộc sống hạnh phúc chứ không phải đều có sổ hồng sở hữu nhà. Từ đó, Lê Thành nghiên cứu để xây dựng chung cư cho thuê dài hạn, ổn định 49 năm.

* Từ thực tiễn của Lê Thành, mô hình nhà ở cho thuê có những ưu điểm gì?

- Theo nghiên cứu của Lê Thành, có đến 80-90% người thuê nhà mong muốn thuê ổn định 49 năm, đáp ứng yêu cầu an cư dù họ không được sở hữu nhà. 

Giá thuê nhà 49 năm rất phù hợp khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình thấp với thời gian tối đa hoàn tất trả tiền thuê đến 100 tháng. Khi người thuê có điều kiện ở chỗ khác tốt hơn thì họ có thể chuyển nhượng lại quyền thuê căn hộ cho người khác.

Thêm nữa chúng tôi cũng thấy rằng sản phẩm nhà ở cho thuê không bị đầu cơ mà phục vụ chủ yếu cho nhu cầu thật của người lao động. Bởi lẽ chẳng ai đi đầu cơ nhà ở không được sở hữu.

Về diện tích nhà ở xã hội cho thuê, từ góc độ nghiên cứu, lắng nghe nhiều ý kiến, Lê Thành thiết kế diện tích từ 35 - 45m2, phù hợp bố trí đáp ứng nhu cầu ở đơn, cặp vợ chồng và có 1-2 con. 

Thời điểm chúng tôi làm nhà ở cho thuê năm 2013 cũng có ý kiến cho rằng nhà có diện tích nhỏ nguy cơ tạo ra "ổ chuột" trên không. Nhưng nhà cho thuê, quyền sở hữu thuộc chủ đầu tư, dự án được tổ chức quản lý không để xảy ra cơi nới, hình thành "ổ chuột". 

Nhà ở cũng được quản lý tốt về an ninh trật tự, phòng cháy, vệ sinh, bảo trì, có đủ quy chế, ban quản trị... thực tế nhà ở cho thuê của Lê Thành đến nay hơn 10 năm không xảy ra nguy cơ hình thành ổ chuột.

Nhanh chóng bổ sung chính sách hỗ trợ

* Thời điểm bắt đầu làm nhà ở cho thuê, Lê Thành có gặp thuận lợi gì về chính sách hỗ trợ? Và hiện nay chính sách trên thế nào?

- Khi chúng tôi bắt tay đầu tư thì Luật Nhà ở 2014, nghị định hướng dẫn có quy định ưu đãi nhiều hơn đối với nhà ở xã hội cho thuê so với nhà ở xã hội để bán. 

Ví dụ, đầu tư nhà ở xã hội để bán được giảm 50%, còn nhà ở cho thuê được giảm đến 70% mức thuế VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp. Hoặc thời hạn vay ngân hàng được tăng lên đến 15-20 năm, với mức vay lên đến 85% giá trị đầu tư. 

Nhà đầu tư còn được hỗ trợ về hạ tầng kỹ thuật, xã hội ở dự án… Những chính sách đó đã giúp nhà đầu tư thuận lợi, mạnh dạn làm nhà ở cho thuê. Tuy nhiên sau đó Luật Nhà ở 2024 đã không còn duy trì chính sách ưu đãi như trên với nhà ở cho thuê...

* Vậy ông có đề xuất gì về chính sách để nhà ở cho thuê được sớm phát triển, bảo đảm an cư, hạnh phúc người lao động ở thành phố?

- Nhà nước cần nhanh chóng điều chỉnh, bổ sung pháp luật về nhà ở để có ưu đãi tốt nhất (về quỹ đất, thuế, vốn vay, hỗ trợ thủ tục...) đầu tư nhà ở xã hội cho thuê và cả nhà ở thương mại cho thuê. Ví dụ, đối với nhà ở thương mại cho thuê trong thời gian cho thuê thì tạm thời nhà nước không thu tiền sử dụng đất, nếu chủ đầu tư chuyển qua bán nhà mới phải đóng.

Sau hơn 10 năm làm nhà ở cho thuê, đến hôm nay khi thấy chỉ đạo quyết liệt, chủ trương nhất quán từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng và lãnh đạo TP.HCM về phát triển nhà ở cho thuê, chúng tôi cảm thấy vô cùng vui mừng. 

Chúng tôi nhận thấy mình đã đầu tư đúng hướng và cũng tự tin vì sản phẩm nhà ở đang tiếp tục làm ra sẽ giúp ích được cho xã hội, đồng thời lan tỏa để nhiều doanh nghiệp khác cùng đầu tư, tạo cho cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân.

Riêng TP.HCM nên đưa ngay chính sách hỗ trợ nhà ở cho thuê vào dự thảo Luật Đô thị đặc biệt để thành phố chúng ta đi nhanh nhất trong việc thực hiện chương trình nhà ở cho người lao động. Bởi chỉ khi an cư người lao động mới gắn bó với thành phố hơn, yên tâm gia tăng sản xuất, đóng góp cho sự phát triển của thành phố.