Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố báo cáo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý cuối cùng của năm 2025 với những tín hiệu tích cực vượt ngoài dự báo. Sau gần một thập kỷ chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố gián đoạn chuỗi cung ứng và đại dịch, chỉ số BCI đã tăng vọt lên mức 80 điểm. Đây không chỉ là mức điểm cao nhất trong 7 năm qua mà còn đánh dấu sự phục hồi vượt qua cả mức trước thời điểm áp thuế quan và trước đại dịch Covid-19.
Dữ liệu từ báo cáo do DXL Research and Consulting thực hiện cho thấy một sự thay đổi tâm lý rõ rệt từ trạng thái thăm dò sang tăng trưởng mạnh mẽ. Cụ thể, 65% doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực.
Đáng chú ý, con số thực tế này cao hơn nhiều so với mức kỳ vọng 56% mà chính các doanh nghiệp này dự báo hồi quý 3. Điều này cho thấy hiệu quả hoạt động thực tế của khối doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đang tốt hơn những gì họ thận trọng dự tính trước đó.
Nhận định về con số ấn tượng này, ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham chia sẻ: "Chỉ số BCI mới nhất xác nhận những gì mà nhiều người trong chúng ta đã cảm nhận được bằng trực giác. Sau nhiều năm dao động quanh mức trung bình, việc chạm mốc 80 điểm cho thấy niềm tin giờ đây được đặt trên nền tảng của những kết quả thực tế – đó là những nhà máy đang vận hành, đơn hàng quay trở lại và các khoản đầu tư được giải ngân. Chúng ta đang chứng kiến một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc, nơi Việt Nam nhanh chóng chuyển mình thành một động lực tăng trưởng mạnh mẽ, trên đà lọt vào top 3 nền kinh tế hàng đầu ASEAN."
Sự hưng phấn của khối ngoại cũng đồng pha với đà phục hồi kinh tế vĩ mô của Việt Nam, khi tăng trưởng GDP quý 4/2025 đạt 8,46%, mức mở rộng nhanh nhất kể từ năm 2007.
Kỳ vọng trung hạn và sự phân hóa "sức khỏe" doanh nghiệp
Điểm sáng lớn nhất trong báo cáo lần này nằm ở tầm nhìn trung hạn. Có tới 88% doanh nghiệp được hỏi bày tỏ sự lạc quan về triển vọng kinh doanh tại Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030, trong đó 31% khẳng định "rất lạc quan".
Nói về con số này, ông Bruno Jaspaert nhấn mạnh tính lý trí của các nhà đầu tư châu Âu: "Con số 88 nghe có vẻ như một số may mắn, nhưng nó mang nhiều ý nghĩa hơn là một lời tiên tri vui vẻ: đối với các thành viên của chúng tôi, đây là một con số hoàn toàn lý trí. Trong 5 đến 7 năm tới, nếu đi đúng nước cờ, Việt Nam sẽ bước vào kỷ nguyên vàng rực rỡ của tăng trưởng và chuyển đổi."
Sự tự tin này được củng cố bằng kết quả kinh doanh thực tế khi 60% công ty báo cáo kết quả năm 2025 tốt hơn năm 2024 và 82% kỳ vọng đà tăng trưởng này sẽ tiếp tục trong năm 2026. Một chỉ số quan trọng khác thể hiện sức hấp dẫn của thị trường là 87% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các đối tác nước ngoài.
Tuy nhiên, bức tranh kinh tế không hoàn toàn là màu hồng đồng nhất. Báo cáo chỉ ra sự phân hóa rõ rệt về khả năng chống chịu giữa các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu, đặc biệt là các chính sách thuế quan từ Mỹ, 42% doanh nghiệp cho biết chịu tác động tiêu cực. Các tập đoàn lớn với nguồn lực dồi dào đang tận dụng quy mô để củng cố vị thế dài hạn, trong khi khối SMEs dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc từ bên ngoài và buộc phải ưu tiên mục tiêu sinh tồn ngắn hạn.
Áp lực hành chính giảm nhiệt nhưng vẫn là rào cản lớn nhất
Mặc dù niềm tin lên cao, gánh nặng thủ tục hành chính vẫn là mối lo ngại hàng đầu, được 53% doanh nghiệp viện dẫn. Tuy nhiên, một tín hiệu đáng ghi nhận là tỷ lệ này đã giảm 12 điểm phần trăm so với quý trước, cho thấy các nỗ lực cải cách của Chính phủ đang bắt đầu thẩm thấu vào môi trường kinh doanh.
Các sáng kiến như Nghị quyết 68 hay việc triển khai định danh điện tử VNeID bước đầu được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận tích cực, dù quá trình thực thi vẫn còn những vướng mắc nhất định. Khoảng 25% doanh nghiệp nhận thấy sự cải thiện trong môi trường vận hành, nhưng phần lớn vẫn đang chờ đợi sự nhất quán và tốc độ nhanh hơn trong việc thực thi các chính sách cải cách.
Bước sang năm 2026, chiến lược của doanh nghiệp châu Âu tập trung mạnh vào phát triển kinh doanh và đa dạng hóa danh mục đầu tư (50%), tiếp theo là giữ chân nhân tài (45%) và ứng dụng công nghệ - AI (41%). Dữ liệu BCI quý 4/2025 khẳng định rằng dù vẫn còn những trở ngại về hành chính và biến động toàn cầu, các yếu tố nền tảng của Việt Nam đủ mạnh để hấp thụ các cú sốc và duy trì vị thế là mắt xích quan trọng trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của dòng vốn châu Âu.
