Hơn 34 triệu TEU và phần giá trị còn lại quanh mỗi container
Báo cáo “Phát triển Trung tâm Hàng hải quốc tế tại Tp.HCM” của đơn vị tư vấn Roland Berger cho biết, giai đoạn 2010-2025, sản lượng container qua cảng Việt Nam tăng trưởng bình quân hơn 11% mỗi năm. Từ khoảng 7 triệu TEU năm 2010, sản lượng hiện đã vượt 34 triệu TEU, tốc độ tăng trưởng CAGR% 2010 – 2025 là 11%, đứng đầu châu Á.
Tuy nhiên, cũng theo báo cáo, khoảng 4-5% giá trị giao dịch hàng hải được giữ lại trong nước, trong khi khoảng 95% dịch chuyển sang các trung tâm khác. Việt Nam hiện chủ yếu tham gia vào các hoạt động bốc xếp, vận chuyển và logistics cơ bản, trong khi những dịch vụ có giá trị cao hơn như tài chính, bảo hiểm, pháp lý hay quản trị dòng vốn phần lớn nằm tại các trung tâm như Singapore và Hong Kong.
Một nguyên nhân được chỉ ra là mô hình xuất khẩu FOB kéo dài nhiều năm. Khi doanh nghiệp Việt Nam bán hàng tại cảng đi, quyền thuê tàu, mua bảo hiểm, tài trợ thương mại hay xử lý thanh toán quốc tế thường thuộc về đối tác nước ngoài.
Ngày 21/05/2026, Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Tập đoàn Gemadept và Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức diễn đàn phát triển hệ sinh thái tài chính hàng hải và ra mắt hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Hàng hải Quốc tế. Mô hình hướng tới kết nối các giao dịch hàng hóa tại cảng với dòng vốn, dữ liệu và các dịch vụ tài chính đi kèm.
Từ “cảng làm trung tâm” sang “hàng hải làm trung tâm”
Trong chiến lược đến năm 2030, Gemadept định hướng chuyển dịch mô hình từ Port Centric - lấy cảng làm trung tâm - sang Maritime Centric - lấy hàng hải làm trung tâm. Theo đó, hệ sinh thái của Gemadept được phát triển trên 4 trụ cột gồm Khai thác cảng, Logistics gắn với cảng, Vận tải biển - thủy và các Dịch vụ công nghiệp hàng hải.
Ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Gemadept, cho biết: “Cảng vẫn là trung tâm, nhưng không còn là toàn bộ câu chuyện”.
Nền tảng trước hết của tập đoàn vẫn là hệ thống cảng hiện hữu.
Tại phía Bắc, Nam Đình Vũ đã hoàn thành 3 giai đoạn, có khoảng 1,5 km cầu tàu và năng lực khai thác khoảng 2 triệu TEU mỗi năm. Ở phía Nam, Gemalink tại khu vực Cái Mép - Thị Vải tiếp tục được mở rộng. Ngày 17/04/2026, Tập đoàn Gemadept cùng CMA CGM động thổ Gemalink giai đoạn 2. Sau khi hoàn thành, tổng công suất của Gemalink dự kiến vượt 3 triệu TEU mỗi năm.
Từ hệ thống cảng này, tập đoàn hy vọng mở rộng phạm vi tham gia vào dòng hàng trước và sau khi container đi qua cầu cảng.
Một container có thể xuất phát từ nhà máy, khu công nghiệp hoặc cảng cạn trong nội địa. Các tuyến sà lan và tàu feeder thực hiện việc gom hàng về các cụm cảng chính. Khi hàng tới cảng, các dịch vụ kho bãi, hàng lạnh, logistics ô tô và những dịch vụ giá trị gia tăng khác tiếp tục tham gia.
Gemadept phát triển các tuyến sà lan và tàu feeder kết nối khu công nghiệp, cảng cạn và vùng hậu phương với các cụm cảng chính. Khai thác cảng, logistics gắn với cảng, vận tải thủy - biển và dịch vụ công nghiệp hàng hải được định hướng kết nối chặt chẽ hơn để cùng phục vụ một dòng hàng thay vì phát triển riêng rẽ.
Theo ông Phạm Quốc Long, khi các mắt xích được kết nối, Tập đoàn Gemadept hướng tới việc tham gia sâu hơn vào toàn bộ dòng chảy hàng hải. Hiện tập đoàn đang sử dụng SmartPort, SmartGate và hệ thống định vị thời gian thực để tích hợp dữ liệu vận hành.
SmartPort hỗ trợ đặt lệnh giao nhận, theo dõi tình trạng hàng hóa, thanh toán điện tử và quản lý chứng từ. SmartGate sử dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện thông tin container, biển số phương tiện và giấy tờ, qua đó rút ngắn thời gian xử lý tại cổng cảng.
Bên cạnh đó, Gemadept cũng tham gia thúc đẩy việc hình thành hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Hàng hải Quốc tế và gọi hướng kết nối hoạt động hàng hóa thực tại cảng với các dịch vụ tài chính là “Port-to-Finance” - từ cảng tới tài chính.
Tập đoàn cho biết đang cùng với các đối tác, tổ chức tài chính, nghiên cứu các cơ hội mở rộng sang các dịch vụ như tài trợ thương mại, bảo hiểm và tín dụng chuỗi cung ứng trong tương lai.
Ông Phạm Quốc Long cho biết mục tiêu là khai thác nhiều giá trị hơn trên mỗi dòng hàng đi qua hệ sinh thái. Nếu chỉ khai thác cảng, doanh thu chủ yếu đến từ các dịch vụ tại cảng; khi mở rộng sang logistics, vận tải và những dịch vụ khác, mỗi TEU có thể đóng góp thêm giá trị thông qua các dịch vụ bổ trợ trong hệ sinh thái.
Hơn 2,57 triệu TEU trong 6 tháng đầu năm 2026
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Gemadept ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng: doanh thu thuần 3.214 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, hoạt động khai thác cảng tiếp tục đóng vai trò chủ lực với doanh thu đạt 2.836 tỷ đồng, tăng khoảng 16%, cùng tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng đạt hơn 2,579 triệu TEU. Lợi nhuận trước thuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh chính đạt 1.658 tỷ đồng, tăng khoảng 32% so với cùng kỳ năm 2025; lợi nhuận sau thuế đạt 1.939 tỷ đồng.
Năm 2026, ĐHĐCĐ Gemadept đã thông qua kế hoạch doanh thu 6.500 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 2.800 tỷ đồng. Với kết quả đạt được trong nửa đầu năm, Tập đoàn đã hoàn thành khoảng 59% kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm, tạo nền tảng tích cực cho việc thực hiện các mục tiêu kinh doanh năm 2026.
