Thẻ tín dụng giúp người tiêu dùng tiếp cận mô hình chi tiêu “mua trước – trả sau”, tạo sự linh hoạt trong quản lý dòng tiền. Trong bối cảnh thu nhập biến động hoặc chi tiêu phát sinh ngoài dự kiến, việc chỉ thanh toán mức tối thiểu thường được xem như một giải pháp tình thế để tránh bị ghi nhận nợ quá hạn. Dù vậy, đây cũng chính là điểm khởi đầu của nguy cơ tích tụ nợ nếu người dùng không sớm có kế hoạch thanh toán đầy đủ.
Về bản chất, thanh toán tối thiểu là khoản tiền thấp nhất mà chủ thẻ phải trả khi đến hạn sao kê, thường dao động từ 2% đến 5% tổng dư nợ tùy theo quy định của từng ngân hàng. Việc thực hiện đúng nghĩa vụ này giúp khách hàng không bị phạt chậm trả và tạm thời duy trì lịch sử tín dụng ở trạng thái bình thường. Tuy nhiên, toàn bộ phần dư nợ còn lại sẽ ngay lập tức bị áp dụng lãi suất cao, phổ biến trong khoảng 20% đến 40% mỗi năm, cao hơn nhiều so với các khoản vay tiêu dùng thông thường.
Nếu kéo dài việc chỉ trả dư nợ tối thiểu qua nhiều kỳ sao kê, chi phí lãi vay sẽ ngày càng phình to và khiến tổng nghĩa vụ tài chính tăng lên đáng kể. Không ít trường hợp dù vẫn thanh toán đều đặn mỗi tháng nhưng số dư nợ gốc gần như không giảm, trong khi tiền lãi tiếp tục cộng dồn. Điều này tạo ra cảm giác “trả mãi không hết nợ” và dễ đẩy người sử dụng thẻ vào vòng xoáy nợ kéo dài.
Bên cạnh áp lực chi phí, rủi ro về lịch sử tín dụng cũng là vấn đề đáng lưu ý. Khi chỉ tập trung trả mức tối thiểu, người dùng dễ rơi vào trạng thái chủ quan trong quản lý thời hạn thanh toán. Chỉ cần một kỳ chậm trả hoặc bỏ sót nghĩa vụ, điểm tín dụng có thể sụt giảm mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận các khoản vay trong tương lai như vay mua nhà, mua xe hoặc vay phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Trong trường hợp người vay mất hoàn toàn khả năng thanh toán, ngân hàng có quyền khóa thẻ, chuyển khoản nợ sang nhóm nợ xấu và áp dụng các biện pháp thu hồi theo quy định pháp luật. Khi đó, không chỉ chi phí tài chính tăng cao mà uy tín tín dụng cá nhân cũng bị tổn hại trong thời gian dài, gây khó khăn cho các kế hoạch tài chính sau này.
Để sử dụng thẻ tín dụng một cách an toàn và hiệu quả, người tiêu dùng cần coi việc thanh toán dư nợ tối thiểu chỉ là phương án tạm thời trong những thời điểm thật sự khó khăn. Nguyên tắc quan trọng vẫn là ưu tiên trả toàn bộ dư nợ đúng hạn trong mỗi kỳ sao kê hoặc ít nhất thanh toán ở mức cao hơn nhiều so với quy định tối thiểu. Đồng thời, việc theo dõi kỹ bảng sao kê hàng tháng, xây dựng kế hoạch chi tiêu hợp lý và hạn chế sử dụng thẻ cho các khoản chi không cần thiết sẽ giúp kiểm soát rủi ro nợ phát sinh.
Trong trường hợp gặp khó khăn về tài chính, chủ thẻ nên chủ động trao đổi với ngân hàng để được tư vấn các giải pháp như chuyển sang hình thức trả góp hoặc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, thay vì tiếp tục duy trì thói quen chỉ thanh toán mức tối thiểu trong thời gian dài.
