Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh: Trang thông tin của Thủ tướng Canada.
Phát biểu với người dân Canada tại Thủ đô Ottawa, Thủ tướng Mark Carney cho biết, Chính phủ Canada sẽ sớm công bố chi tiết các biện pháp thuế quan mới trong những ngày tới, tập trung vào một số nhóm hàng của Mỹ như thép, sản phẩm sữa, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp, bột giấy và giấy, điện tử…
Theo Thủ tướng Canada, Ottawa từng sẵn sàng dỡ bỏ các mức thuế đáp trả hiện hành đối với nhôm, thép và ô tô nếu Washington giảm đáng kể các mức thuế đang áp dụng với hàng hóa Canada. Canada cũng từng đề nghị các tỉnh nối lại hoạt động bán đồ uống có cồn của Mỹ.
Tuy nhiên, những điều kiện mới được phía Mỹ đưa ra trong những giờ cuối của cuộc đàm phán là không thể chấp nhận.
“Họ đòi hỏi quá nhiều nhưng nhượng bộ quá ít”, ông Carney nói, đồng thời khẳng định Canada sẽ không chấp nhận những điều kiện ảnh hưởng đến chủ quyền và các ngành công nghiệp chủ chốt. “Chúng ta không thể chấp nhận những gì họ đưa ra và cũng sẽ không đáp ứng những gì họ yêu cầu”, ông tuyên bố.
Động thái của Ottawa được đưa ra chỉ ít giờ sau khi Mỹ bắt đầu áp mức thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Các cuộc đàm phán giữa hai nước đã không đạt được thỏa thuận trước thời hạn mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra.
Về phía Mỹ, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, Washington đã đưa ra các đề xuất giảm thuế đối với một số mặt hàng quan trọng với Canada, trong đó có gỗ, thép và ô tô. Tuy nhiên, Canada không chấp nhận những đề xuất này.
Ông Greer cho biết Washington đang có động thái đáp trả Canada, đồng thời khẳng định ưu tiên của Mỹ là bảo vệ người lao động và chuỗi cung ứng trong nước.
Quan hệ thương mại Canada-Mỹ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cả hai nền kinh tế. Năm ngoái, tổng giá trị thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa hai nước đạt khoảng 880 tỷ USD. Canada cũng phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ, khi khoảng 72% hàng hóa xuất khẩu của nước này được đưa sang Mỹ.
Các biện pháp mới của Ottawa được dự báo sẽ làm gia tăng sức ép đối với cả hai bên. Trong khi doanh nghiệp Canada phải đối mặt với nguy cơ mất khả năng cạnh tranh tại thị trường Mỹ, người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ cũng có thể chịu tác động từ chi phí nhập khẩu cao hơn.
Trong bài phát biểu, Thủ tướng Carney thừa nhận Canada đang đối mặt với một môi trường thương mại mới và cho rằng quan hệ giữa hai nước sẽ không thể trở lại như trước. Chính phủ Canada đồng thời cam kết hỗ trợ người lao động và các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi những mức thuế mới.
Theo giới chuyên gia, quyết định đáp trả tương xứng các biện pháp thương mại của Mỹ có thể khiến căng thẳng gia tăng và thu hẹp dư địa đàm phán trong ngắn hạn. Dù vậy, quan hệ kinh tế gắn bó và quy mô thương mại lớn vẫn tạo động lực để Ottawa và Washington tìm cách tháo gỡ bất đồng.
Căng thẳng thương mại cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của Hiệp định Thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), khuôn khổ thương mại quan trọng đang điều chỉnh phần lớn hoạt động kinh tế giữa ba nước Bắc Mỹ.
Tổng hợp
