Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu và thay đổi nguồn thức ăn có thể khiến cá voi lưng gù đổi tuyến di cư truyền thống - Ảnh: Joseph Prezioso/Anadolu/picture alliance
Hai con cá voi lưng gù vừa khiến giới khoa học kinh ngạc khi thực hiện hành trình di cư dài hơn 14.000km giữa Brazil và Úc, vượt qua nhiều lưu vực đại dương và lập kỷ lục mới về quãng đường di cư từng được ghi nhận ở loài này.
Bà Cristina Castro - trưởng nhóm nghiên cứu thuộc Tổ chức Bảo tồn cá voi Thái Bình Dương - ngày 27-5 cho biết việc cá voi đi chệch khỏi tuyến di cư thông thường không phải hiếm, nhưng trường hợp lần này đặc biệt ở chỗ hai cá thể đã di chuyển giữa hai khu vực sinh sản nằm cách nhau hàng chục nghìn km, điều chưa từng được ghi nhận trước đây.
Để xác minh hành trình này, nhóm nghiên cứu đã phân tích hơn 19.000 bức ảnh chụp cá voi lưng gù trong giai đoạn 1984-2005 tại vùng biển phía đông Úc và khu vực Mỹ Latin. Thông qua công nghệ nhận diện hoa văn độc nhất ở mặt dưới đuôi cá voi - được ví như "dấu vân tay" của con người - các nhà khoa học xác định được hai cá thể từng xuất hiện ở cả Brazil và Úc.
Một con cá voi lưng gù được ghi nhận lần đầu vào năm 2007 tại vịnh Hervey, bang Queensland (Úc), trước khi xuất hiện ngoài khơi bang São Paulo của Brazil vào năm 2019. Con còn lại được phát hiện di chuyển theo chiều ngược lại, từ vùng biển bang Bahia của Brazil sang Úc sau hơn hai thập kỷ.
Trước đó, kỷ lục di cư dài nhất của cá voi lưng gù là hành trình hơn 13.000km giữa bờ Thái Bình Dương của Colombia và Zanzibar thuộc Ấn Độ Dương.
Cá voi lưng gù là loài phổ biến tại Nam Mỹ, đặc biệt dọc bờ biển Brazil, Ecuador, Colombia, Chile và Argentina. Mỗi năm, chúng thường di cư từ các vùng nước lạnh ở Nam Đại Tây Dương và Nam Thái Bình Dương đến vùng biển nhiệt đới để sinh sản.
Loài động vật biển khổng lồ này cũng nổi tiếng với những "bài hát" phức tạp do con đực phát ra, được cho là có vai trò giao tiếp và thu hút bạn tình.
Các nhà nghiên cứu nhận định biến đổi khí hậu, thay đổi dòng hải lưu và sự dịch chuyển nguồn thức ăn có thể là nguyên nhân khiến một số cá thể thay đổi tuyến di cư truyền thống. Những hành trình bất thường như vậy cũng có thể góp phần gia tăng đa dạng di truyền và tạo ra sự thay đổi trong "giai điệu" giao tiếp của quần thể cá voi lưng gù ở Nam bán cầu.
