Cà phê từ lâu bị xem là thức uống không thân thiện với thận vì tác dụng lợi tiểu và làm tăng gánh nặng cho cơ quan này. Tuy nhiên, theo bác sĩ Lý Tư Hiền (chuyên gia y học gia đình người Trung Quốc), các nghiên cứu gần đây cho thấy cà phê - đặc biệt là cà phê đen - mang lại nhiều lợi ích cho thận nếu sử dụng đúng cách và với lượng phù hợp.
Theo China Times, cà phê chứa hàng nghìn hợp chất hoạt tính sinh học, nổi bật là axit chlorogenic. Các chất này có khả năng kích hoạt cơ chế chống oxy hóa, giúp thận chống lại tình trạng viêm và stress oxy hóa, từ đó tăng sức đề kháng cho tế bào thận và giảm nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn.
Không chỉ vậy, cà phê còn có tác động tích cực trong việc giảm nguy cơ sỏi thận. Nhiều người lo ngại cà phê chứa oxalat và có tính lợi tiểu, dễ gây mất nước, từ đó thúc đẩy hình thành sỏi. Tuy nhiên, theo bác sĩ Lý, cà phê đen là đồ uống có hàm lượng oxalat thấp. Thực tế cho thấy, những người uống nhiều cà phê giảm nguy cơ mắc sỏi thận từ 26% đến 31%.
Lý giải điều này, bác sĩ cho biết tác dụng lợi tiểu của cà phê giúp tăng lượng nước tiểu, làm loãng các chất dễ kết tinh trong nước tiểu. Đồng thời, cà phê còn làm giảm khả năng tinh thể oxalat canxi bám dính vào tế bào thận, qua đó ngăn chặn quá trình hình thành sỏi ngay từ đầu. Vì vậy, thay vì quá lo lắng việc uống cà phê gây sỏi thận, điều quan trọng hơn là duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày.
Đối với bệnh nhân tiểu đường - nhóm có nguy cơ cao tổn thương thận - cà phê cũng cho thấy những lợi ích đáng chú ý. Tiểu đường là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận và phải chạy thận nhân tạo. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng so với người không uống cà phê, bệnh nhân tiểu đường uống từ 2 cốc cà phê trở lên mỗi ngày có nguy cơ suy giảm mức lọc cầu thận thấp hơn rõ rệt. Điều này cho thấy cà phê có thể góp phần làm chậm tổn thương chức năng thận do đường huyết cao, đồng thời bảo vệ hệ vi mạch.
Dù vậy, bác sĩ Lý nhấn mạnh không phải loại cà phê nào cũng có lợi cho thận. Cà phê đen nguyên chất được xem là lựa chọn an toàn trong khi các loại cà phê pha sẵn như latte hoặc cà phê 3 trong 1 lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhiều sản phẩm sử dụng kem không sữa, thường chứa phốt pho vô cơ, có thể làm tăng gánh nặng cho thận và thúc đẩy vôi hóa mạch máu. Ngoài ra, sữa là thực phẩm giàu phốt pho và kali, nếu tiêu thụ quá nhiều dễ khiến nồng độ kali trong máu vượt ngưỡng cho phép, đặc biệt nguy hiểm với bệnh nhân thận giai đoạn muộn.
Về liều lượng, bác sĩ khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh và bệnh nhân thận giai đoạn sớm nên uống từ 1-3 cốc cà phê đen mỗi ngày để đạt lợi ích tối ưu và đảm bảo an toàn. Riêng với bệnh nhân thận mạn giai đoạn cuối hoặc đang lọc máu, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng và không nên uống quá 1 cốc mỗi ngày.
