Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm chỉ thị về việc tăng cường công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh (Hình minh hoạ: Getty)
Siết chặt quy trình, nâng trách nhiệm người đứng đầu
Ngày 17/6, Bộ Y tế có công văn về việc tăng cường quản lý trong lĩnh vực giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần.
Theo đó, thời gian gần đây, lĩnh vực giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần đã xảy ra một số vụ việc gây bức xúc trong xã hội. Cụ thể như đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong các cơ sở giám định và bắt buộc chữa bệnh, làm giả bệnh án tâm thần.
Vì thế, để hoạt động này được triển khai chặt chẽ, đúng quy định; đánh giá đúng tình trạng bệnh của đối tượng giám định, không để xảy ra các hành vi tiêu cực; Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm chỉ thị về việc tăng cường công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh.
Người đứng đầu đơn vị phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra sai phạm.
Các cơ sở tiếp nhận trưng cầu/yêu cầu của cơ quan tố tụng, các tổ chức, cá nhân và thực hiện giám định phải đảm bảo khách quan, trung thực, chính xác, đúng quy trình, đúng quy định.
Giám định viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại thông tư về tiêu chuẩn, hồ sơ, thủ tục bổ nhiệm, cấp thẻ, miễn nhiệm, thu hồi thẻ giám định viên pháp y và giám định viên pháp y tâm thần.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn trên địa bàn, chủ động triển khai ký hợp đồng, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị y tế thực hiện khám chuyên khoa, khám cận lâm sàng; tăng cường trao đổi thông tin với cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát về tình hình, kết quả giám định theo quyết định trưng cầu.
Ngăn chặn trục lợi qua giấy khám sức khỏe tâm thần
Bộ nhấn mạnh việc chỉ tiếp nhận giám định khi có đầy đủ hồ sơ theo quy định; chỉ bàn giao kết luận giám định, đối tượng giám định cho cá nhân, tổ chức theo đúng quy định.
Các đơn vị cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của đơn vị theo quy định, kịp thời phát hiện các sai phạm và xử lý theo thẩm quyền (nếu có).
Các cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần cần thực hiện nghiêm quy định về việc thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh và các hướng dẫn chuyên môn, các quy định của Bộ Y tế; đảm bảo đầy đủ hồ sơ khi tiếp nhận; rà soát, cập nhật bổ sung quy trình nội bộ, quy chế liên quan đến chuyên môn điều trị tâm thần tại đơn vị; xây dựng bảng kiểm việc thực hiện các quy trình quản lý, điều trị tại đơn vị…
Các cơ sở này cũng cần thực hiện nghiêm quy định về quản lý người bệnh bắt buộc chữa bệnh, không để người bệnh tự ý ra khỏi cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần hoặc bỏ trốn, đảm bảo 3 lớp cửa, camera giám sát, xây dựng quy trình quản lý chặt chẽ việc thăm gặp và mang đồ dùng cá nhân vào cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần.
Các bệnh viện tâm thần, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi hoạt động chuyên môn về tâm thần cấp bản tóm tắt bệnh án, cấp giấy khám sức khỏe (có nội dung về tình trạng tâm thần) phải tuân thủ chặt chẽ đúng quy định về chuyên môn chẩn đoán, điều trị...
Bộ lưu ý không thực hiện cấp giấy chứng nhận sức khỏe tâm thần hoặc giấy khám sức khỏe tâm thần theo mẫu đơn vị tự thiết kế; không tổ chức khám sức khỏe có nội dung xác nhận về tình trạng tâm thần nếu chưa thực hiện tự công bố cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện khám sức khỏe theo quy định.
Lãnh đạo các đơn vị; các tập thể, cá nhân phải hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu để xảy ra việc cấp các giấy tờ trên không đúng quy định, tạo điều kiện cho các đối tượng lợi dụng các giấy tờ này để được các cơ quan tố tụng cho bị can, bị án đi giám định tâm thần nhằm trốn tránh hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi phạm tội.
