Ẩn mình sâu trong rừng rậm Bolivia, khoảng 17.000 người Tsimané duy trì một lối sống truyền thống gần gũi với thiên nhiên. Họ sống biệt lập, nhưng hoạt động thể chất không ngừng nghỉ, từ đánh bắt cá, săn bắn, làm nông đến hái lượm trong rừng nhiệt đới.
Nghiên cứu năm 2022 đã làm sáng tỏ điều kỳ diệu: Chỉ 1% người Tsimané lớn tuổi mắc chứng sa sút trí tuệ, một con số ấn tượng so với 11% người Mỹ trên 65 tuổi (theo Hiệp hội Alzheimer Mỹ). Giáo sư Margaret Gatz từ Đại học Nam California, tác giả chính của nghiên cứu, khẳng định: "Lối sống tự cung tự cấp là chìa khóa bảo vệ họ khỏi sự suy giảm nhận thức khi về già”.
Bộ tộc người Tsimané có sức khỏe phi thường. (Ảnh: NBC News)
Sức khỏe phi thường của người Tsimané không chỉ dừng lại ở trí tuệ. Nghiên cứu năm 2017 tiết lộ hệ tim mạch đáng ngưỡng mộ của họ. Các nhà khoa học ghi nhận tỷ lệ xơ vữa động mạch vành (sự tích tụ chất béo trong động mạch) thấp nhất từng được biết đến ở bất kỳ cộng đồng nào. Đáng chú ý, 85% người Tsimané trên 40 tuổi không hề có dấu hiệu bệnh tim mạch và rất ít yếu tố nguy cơ.
Theo nghiên cứu, người Tsimané có chế độ ăn giàu chất dinh dưỡng, đơn giản và không chế biến cầu kỳ, không thêm đường và muối. Chế độ ăn của người Tsimané chủ yếu dựa vào những thực phẩm cơ bản: chuối, sắn, gạo và ngô, chiếm gần 70% khẩu phần hàng ngày. 15% còn lại là chất béo và 15% là protein, từ các nguồn thực phẩm quen thuộc như rau củ, cá và thịt nạc.
Thực phẩm trong chế độ ăn hàng ngày của người Tsimané rất giàu dưỡng chất, dễ tìm, có mặt ở khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là Việt Nam. Đáng tiếc là chúng lại hiếm khi được mọi người đưa vào bữa ăn hàng ngày.
Theo Tiến sĩ Sanjay Gupta, phóng viên y tế của CNN, chế độ ăn của người Tsimané, với lượng calo chủ yếu đến từ carbohydrate, cung cấp lượng chất xơ gấp đôi so với người Mỹ thông thường. Ngoài ra, nó còn đặc biệt giàu các khoáng chất thiết yếu như selen, kali và magie, tất cả đều góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ.
Tiến sĩ Gupta quan sát thấy người Tsimané gần như luôn trong trạng thái vận động. Họ đứng hoặc đi bộ trong hầu hết thời gian thức, dành cả ngày dài cho việc săn bắt và hái lượm. Trung bình, mỗi ngày họ di chuyển khoảng 17.000 bước, và ban đêm họ ngủ đủ giấc.
Các chuyên gia cho rằng, bí quyết sức khỏe của người Tsimané nằm ở sự hòa quyện giữa vận động thể chất đều đặn và chế độ dinh dưỡng cân bằng, giúp họ có trái tim cường tráng và tuổi thọ cao.
